Londen frustreert financieel toezicht

Onder druk van Londen moet de Europese Commissie haar toezichtvoorstel op cruciale punten aanpassen. De nieuwe regels mogen er volgens Darling nooit toe leiden dat een lidstaat gedwongen wordt belastinggeld in een grote financiële instelling te pompen. Minister Bos van Financiën is ondanks de Britse blokkade niet ontevreden. Hij verwacht dat de Britten dit najaar worden weggestemd als de uiteindelijke voorstellen op tafel liggen.

Kort nadat de financiële crisis september vorig jaar was losgebarsten, was ‘toezicht’ de bezweringsformule van de politici. Het gebrek daaraan had banken en verzekeraars aan de rand van de afgrond gebracht. Regeringen zagen zich gedwongen de financiële sector met duizenden miljarden euro te steunen om faillissementen te voorkomen. De Nederlandse staat kocht Fortis-Nederland en hield onder meer ING met miljardensteun overeind.

De EU-landen vroegen de Europese Commissie met voorstellen te komen voor een beter toezicht op grote banken. Die werken internationaal, terwijl de toezichthouders nationaal opereren.

Bij de presentatie van de plannen vorige maand riep commissievoorzitter Barroso de landen op moed te tonen. ‘Het is nu of nooit. Als we bij zo’n grote crisis het toezicht niet kunnen regelen, gebeurt het nooit.’

Groot-Brittannië vreest echter dat strenge Europese regels de Londense financiële City zullen schaden. Het voorstel om drie Europese toezichtautoriteiten op te richten – voor de banken, voor verzekeraars en pensioenfondsen en voor de effectenhandel – krijgt daarom maar beperkte steun van Groot-Brittannië. Meer coördinatie tussen de nationale toezichthouders, die zitting hebben in de nieuwe autoriteiten, vindt Londen geen probleem.

Maar dat de Europese autoriteit het laatste woord heeft als de nationale toezichthouders er niet uit komen, is de Britten een brug te ver. Datzelfde geldt voor het plan de nieuwe Europese instellingen verregaande bevoegdheden te geven tijdens een financiële crisis.

Meer steun is er voor de oprichting van een Europese Risicoraad. Die moet ernstige internationale financiële problemen tijdig signaleren, zodat de landen maatregelen kunnen nemen. Dat de voorzitter van de Europese Centrale Bank die nieuwe raad gaat leiden, stuit wel op verzet van (niet-euroland) Groot-Brittannië.

Volgens Bos kijkt Groot-Brittannië vooral naar de belangen van Londen als financieel centrum. Daarnaast speelt volgens de minister ook het dramatisch slechte resultaat van Labour bij de Europese verkiezingen een rol. ‘Het is voor hen nu heel moeilijk bevoegdheden aan Brussel over te dragen’, aldus Bos. Hij noemde het resultaat van het overleg met zijn EU-collega’s niettemin een ‘enorme stap vooruit’.