Een energiecentrale in Rotterdam.
Een energiecentrale in Rotterdam. © ANP

Akkoord over bijstoken van biomassa in kolencentrales

Na bijna twee jaar onderhandelen hebben milieubewegingen en energiebedrijven overeenstemming bereikt over het bijstoken van biomassa in kolencentrales. De partijen, waaronder Greenpeace, konden het aanvankelijk niet eens worden over de duurzaamheid van bosplantages die de hernieuwbare brandstof gaan leveren.

In het akkoord komen alleen de meest duurzaam beheerde FSC-bossen in aanmerking om biomassa te leveren. Grote bosplantages moeten dit jaar al aan de eisen voldoen. Kleine plantagehouders, met bossen van minder dan 500 hectare, krijgen vijf jaar om zich aan te passen. Het bijstoken van biomassa was tot 2012 de belangrijkste hernieuwbare energiebron, maar werd minder door het aflopen van subsidies.

Diep gaan

Duurzaam geproduceerde biomassa bestaat nooit uit volledige bomen, maar alleen uit houtresten en houtafval

Milieuclubs en de energiebedrijven hebben beide diep moeten gaan om het compromis te bereiken, zegt Ed Nijpels (VVD) die namens de Sociaal Economische Raad de uitvoering van het Energieakkoord bewaakt. Biomassa voor Nederlandse kolencentrales, grotendeels uit Amerikaanse houtplantages, lag altijd al moeilijk bij de milieubeweging. Op hun beurt waren energiebedrijven bang dat ze niet op alle toegezegde subsidies van de overheid konden blijven rekenen. Twee jaar lang bleef een belangrijke pijler onder duurzame energie in Nederland daardoor wankelen.

Duurzaam geproduceerde biomassa bestaat nooit uit volledige bomen, maar alleen uit houtresten en houtafval. Dat moet afkomstig zijn uit bossen waarvan de 'vitaliteit wordt versterkt' terwijl de 'productiviteit van het bos op peil blijft'. De precieze bewoording deden Nijpels soms een beetje denken aan religieuze twisten, maar het resultaat stemt hem tevreden. 'We stellen nu strengere eisen aan duurzaamheid voor biomassa dan elk ander land.'

Goedkoper en sneller

Als de onderhandelingen over biomassa waren mislukt, zou de Nederlandse doelstelling in gevaar zijn gekomen om 14 procent duurzame energie te gebruiken in 2020. Het aandeel van biomassa in het energiegebruik is weliswaar slechts 1,2 procent, maar alternatieven zijn vrijwel zeker duurder en pas op langere termijn te realiseren. 'Biomassa is goedkoper dan energie uit zon en wind en kan sneller worden ingevoerd. We zitten hiermee direct op de eerste rang', aldus Nijpels

'In december vorig jaar waren we er al uit, dacht ik. In mijn ogen waren de partijen elkaar heel dicht genaderd, maar de energiemaatschappijen zagen toch nog teveel onzekerheid. In het proces daarna schoot het niet op en kwam zelfs de dreiging van juridische procedures op tafel. Dat kan echt niet, heb ik gezegd. Het zou het energieakkoord blijvend hebben beschadigd.'

Twistpunt

Het belangrijkste twistpunt was de snelheid waarin de plantages moeten voldoen aan eisen van duurzaam bosbeheer. Voor de grootste houtbedrijven is de gewenste certificering geen probleem; zij werken nu al met de strengste eisen. Maar de naar schatting drieduizend kleine boseigenaren 'hebben bij wijze van spreken nog nooit van FSC-hout gehoord', aldus Nijpels.

Voor de subsidiëring van biomassa is de komende vijftien jaar 'enkele miljarden' nodig, zegt Nijpels. Het precieze bedrag is afhankelijk van de energieprijs en ligt tussen 1 en 4 miljard euro. Het geld wordt betaald uit een opslag op ieders energierekening. 'Dat is geen verspild geld, maar hard nodig omdat Nederland hopeloos achterloopt op het gebied van duurzame energie. De komende jaren hebben we alle beschikbare bronnen hard nodig om het doel te halen.'