Een monteur monteert een slimme energiemeter. Het gaat volgens de netbeheerder Liander om meters die zijn geplaatst tussen 2012 en 2014.
Een monteur monteert een slimme energiemeter. Het gaat volgens de netbeheerder Liander om meters die zijn geplaatst tussen 2012 en 2014. © ANP

850 duizend slimme stroommeters blijken onbetrouwbaar

De afgelopen jaren zijn in Nederland 850 duizend slimme stroommeters geplaatst die het elektriciteitsverbruik mogelijk niet goed registreren. In uitzonderlijke gevallen kan dit leiden tot meetfouten tot 600 procent, blijkt uit onderzoek door de Universiteit Twente en de Hogeschool van Amsterdam. Netbeheerder Liander, verantwoordelijk voor de meters, erkent dat er sprake is van een probleem, maar zegt niet meer te kunnen achterhalen waar ze zijn geplaatst.

De meetfout wordt veroorzaakt door moderne apparaten waarin de wisselstroom van het net wordt omgezet in gelijkstroom. Het gaat om bijvoorbeeld ledlampen, voedingen voor laptops en zonnepanelen. Wisselstroom heeft normaal gesproken een sinusvorm die vijftig keer per seconde wisselt.

Moderne apparaten met zogenoemde omvormers veroorzaken storingen met een frequentie die vele malen hoger is dan de standaardfrequentie, waardoor er piekjes en kleine dalen in de sinuscurve ontstaan. Deze piekjes worden niet goed door sommige meters geregistreerd, waardoor een overschatting of onderschatting van het verbruik ontstaat.

De meetfout wordt veroorzaakt door moderne apparaten waarin de wisselstroom van het net wordt omgezet in gelijkstroom

Hoe groot de meetfouten precies zijn, is niet bekend. Volgens een woordvoerder van Liander, de grootste netbeheerder van Nederland, zou het probleem vooral spelen bij grote bedrijven. Maar ook consumenten met zonnepanelen of een elektrische auto lopen risico op afwijkingen. 

Liander zegt nog geen idee te hebben hoe het probleem opgelost kan worden en raadt consumenten met een afwijkend verbruik zich eerst te melden bij de energieleverancier. De woordvoerder erkent dat de beheerder verantwoordelijk is voor het leveren van betrouwbare meters, maar zegt weinig te kunnen doen omdat niet bekend is waar ze staan. 'We weten nog niet hoe het op te lossen.' Het gaat volgens de netbeheerder om meters die zijn geplaatst tussen 2012 en 2014.

De Consumentenbond noemt het 'absurd' dat Liander het probleem bij gebruikers neerlegt

De Consumentenbond noemt het 'absurd' dat Liander het probleem bij gebruikers neerlegt. 'Je kunt van een leek niet verwachten dat die aantoont dat er iets mis is', aldus een woordvoerster. 'Men moet actief op zoek naar meters die niet deugen en kijken hoe je eventueel gaat compenseren.'

'We hebben een vermoeden dat de oorzaak ligt in de bemonsteringsfrequentie', zegt hoogleraar Electrical Engineering Frank Leferink van de Universiteit Twente die het onderzoek heeft uitgevoerd. De bemonsteringfrequentie geeft aan hoe vaak per seconde een meting wordt gedaan. Doordat niet vaak genoeg wordt 'gekeken', worden sommige pieken of dalen niet geregistreerd, waardoor een afwijking kan ontstaan van het werkelijke verbruik. Deze afwijking kan overigens zowel positief als negatief zijn, maar lijkt zich niet uit te middelen. Hierdoor valt het verbruik te hoog of te laag uit.

De onderzoeker heeft al in 2015 melding gedaan bij de netbeheerder. 'Ze schrokken toen enorm. Uit contra-expertise bleek dezelfde resultaten', aldus hoogleraar Leferink. 'Maar er zijn tot nu toe geen maatregelen genomen.'

Het probleem speelt vooral bij apparaten die 75 watt of minder verbruiken, aldus de studie die gisteren is gepubliceerd in het vakblad Electromagnetic Compatibility Magazine. De foutieve metingen zijn volgens de hoogleraar eenvoudig op te lossen door bij de bewuste apparaten een condensator te plaatsen dat de extra pieken en dalen enigszins gladstrijkt.