'Zonder sjoemeldiesel was uitstootlimiet wél gehaald'
© ANP

'Zonder sjoemeldiesel was uitstootlimiet wél gehaald'

Milieudefensie berekent effect op levensduur

Manipulatie met de uitstoot van dieselauto's heeft ertoe geleid dat Nederland niet voldoet aan de Europese eisen voor luchtkwaliteit. Als diesels de geldende uitstootnormen niet zouden overschrijden, dan was de limiet voor schadelijke stikstofdioxide in de lucht nu bijna overal gehaald.

Dat heeft de actiegroep Milieudefensie berekend op basis van cijfers van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

Veel dieselauto's stoten op de weg vijf tot zes keer meer stikstofoxiden uit dan wat fabrikanten opgeven, bleek uit een recente praktijktest door het kennisinstituut TNO. Bijna geen enkele onderzochte auto wist onder de officiële uitstootnorm te blijven. De totale hoeveelheid stikstofdioxide in de lucht is door de hogere uitstoot veel groter dan verwacht.

Veel dieselauto's stoten op de weg vijf tot zes keer meer stikstofoxiden uit dan wat fabrikanten opgeven

Als fabrikanten zich aan de Europese uitstootregels hadden gehouden, zou in Nederland vermoedelijk op nog maar één locatie de Europese norm voor luchtkwaliteit worden overschreden, zegt onderzoeker Joost Wesseling van het RIVM. Nu ligt de stikstofdioxide-concentratie op ongeveer 130 meetlocaties boven de limiet.

Vooral Nederlanders die langs drukke wegen wonen, zijn hier de dupe van. 'Deze mensen leven gemiddeld 2,5 maand korter door het gerommel met uitstootnormen door autofabrikanten', zegt Anne Knol van Milieudefensie. 'Ze ondervinden negatieve gezondheidseffecten door sjoemelstikstof.'

Nederlanders die langs drukke wegen wonen, leven gemiddeld 2,5 maand korter

Anne Knol van Milieudefensie

50 miljoen kilogram stikstofoxidenuitstoot

Volgens een RIVM-studie uit 2013 zou de totale stikstofoxidenuitstoot van het wegverkeer in 2015 naar verwachting uitkomen op ongeveer 50 miljoen kilogram. Daarbij is ook gekeken naar de uitstoot van benzineauto's, maar die is voor stikstofdioxiden bijna altijd veel lager dan bij diesels. Op basis van de feitelijke emissies blijkt de uitstoot ongeveer 74 miljoen kilogram, de helft meer dan gedacht. De gevolgen daarvan zijn vooral merkbaar op plaatsen waar veel autoverkeer is, bijvoorbeeld waar snelwegen dicht langs woonwijken lopen, zoals de A10, de A2 en de A13 en bij drukke kruispunten in steden.

Bart Somers, onderzoeker in brandstofmotorentechnologie aan de TU Eindhoven, twijfelt of de lucht rond drukke kruispunten veel schoner zal worden als dieselauto's wel aan de norm zouden voldoen. 'Ik kan me voorstellen dat langdurige filevorming een enorme impact heeft op de hoeveelheid stikstofoxide per kilometer per voertuig.' Diesels die lang op een punt stil staan, stoten daardoor relatief veel vervuiling uit.

Overigens gaat het op veel plaatsen goed met de concentraties stikstofdioxide en fijnstof in de lucht. De raming voor dit jaar zijn eerder door het RIVM in gunstige zin bijgesteld. Maar bij drukke rijkswegen zijn de concentraties stikstofdioxide juist weer hoger dan verwacht.

Ik kan me voorstellen dat langdurige filevorming een enorme impact heeft

Bart Somers, onderzoeker in brandstofmotorentechnologie aan de TU Eindhoven

Kansloze maatregel

Naast personenauto's zijn ook vrachtwagens debet aan de vervuiling. Met name oudere trucks overschrijden de norm. Maar waar moderne personenauto's ook de strengste limiet overschrijden, zijn juist de nieuwste trucks wel schoon, blijkt uit metingen door TNO.

Somers van de TU Eindhoven vraagt zich af wat de bijdrage is van zeer oude diesels aan de hoeveelheid stikstofoxiden in de lucht. Volgens de onderzoeker zijn er nog veel oude diesels op de weg, en daarvan is de uitstoot vele malen hoger dan die van moderne voertuigen. 'De emissies zijn met factoren naar beneden geschroefd sinds de invoering van de normen.'

Een van de beste maatregelen om de hoeveelheid stikstofdioxide in de lucht omlaag te krijgen, is volgens de Eindhovense onderzoeker om alle diesels van voor de Euro-4-norm (vanaf 2005) te verbieden. 'Maar dat is kansloos natuurlijk.'