Edith Schippers en Mark Rutte in 2008.
Edith Schippers en Mark Rutte in 2008. © Joost van den Broek

'Weinig topvrouwen door tekort betrokken topmannen'

Achter elke succesvolle man staat een sterke vrouw, luidt het gezegde, maar andersom geldt het ook. Voor topvrouwen - nog steeds schaars in Nederland - is het cruciaal om een 'beschermheer' te hebben, die hen vooral vlak onder de top actief helpt om verder te komen.

Dat blijkt uit Machtige topvrouwen van journaliste Jessica de Jong, dat vandaag verschijnt. In het boek worden vijf vrouwen die de hoogste top hebben gehaald geïnterviewd en geportretteerd. Het gaat onder anderen om bestuursvoorzitter Herna Verhagen van PostNL en VVD-minister Edith Schippers van Volksgezondheid. Bij het postbedrijf haalt toenmalig topman Peter Bakker de huidige bazin bijna tegen haar zin in naar het hoofdkantoor. Bovendien geeft hij Verhagen, die op dat moment een commerciële functie heeft een heel andere post: personeelsdirecteur. De overstap naar het hoofdkantoor en de nieuwe functie zijn bepalend geweest voor haar huidige plek als CEO, zegt Bakker nu.

'Beschermheer' Rutte

Alleen maar vrouwelijke geleerden

Statige schilderijen van 117 mannelijke hoogleraren en 1 vrouwelijke hoogleraar die neerkijken op de bezoekers. Dat is het normale decor van de senaatskamer van het Academiegebouw van de Universiteit Leiden. Maar vanaf vandaag hangen er voor één maand alleen maar portretten van vrouwelijke geleerden. Lees hier meer over het fotoproject.

Bij minister Schippers blijkt onder anderen Mark Rutte op diverse momenten doorslaggevend te zijn geweest. In 2006 laat de huidige premier - 'ik kende haar niet' - haar aanblijven als vicevoorzitter van de fractie, als hij zelf fractieleider wordt. Vier jaar later maakt hij haar minister in zijn eerste kabinet, zoals Schippers zelf wil, terwijl hij eerst per se wil dat ze fractieleider wordt. Dat weigert ze, waarop 'beschermheer' Rutte haar toch benoemt als minister.

'Deze vrouwen zijn enorm goed in hun werk, maar net als bij mannen die carrière maken moet hun talent wel herkend worden door hun directe leidinggevende of de allerhoogste baas', zegt De Jong. Dat mannen op hoge posities een belangrijke rol spelen bij het stimuleren van meer vrouwen aan de top is bekend. Maar volgens auteur De Jong, gespecialiseerd in topvrouwen, bieden de verhalen van de vijf topvrouwen nu het inzicht dat de betrokkenheid van topmannen langdurig en intensief moet zijn.

Tekort aan betrokken topmannen

De betrokkenheid van topmannen langdurig en intensief moet zijn

Dat blijkt bij Nancy McKinstry, de bestuursvoorzitter van Wolters Kluwer, die door hoor voormalige baas wordt teruggehaald naar het informatiebedrijf. Mirjam Sijmons wordt via haar vorige baas op de hoogste post benoemd bij Arboned, de landelijke arbodienst. Bestuursvoorzitter Else Bos van pensioenuitvoerder PGGM vraagt zich af of ze wel goed genoeg is voor een directiepost. Directielid Heino van Essen neemt geen genoegen met die 'typisch vrouwelijke reactie'.

Het tekort aan betrokken topmannen, waarvan Machtige topvrouwen ook voorbeelden bevat, is een van de oorzaken dat het aantal topvrouwen in Nederland nog altijd laag is, zegt De Jong. Een 'wettelijk streefcijfer' voor minimaal 30 procent vrouwen in raden van bestuur en raden van commissarissen, dat dit jaar bereikt had moeten worden, is ruimschoots mislukt. De percentages schommelen rond de 10 procent. Minister Jet Bussemaker voerde haar dreigement met een vrouwenquotum niet uit, maar verlengde de deadline tot 2023.