1477633
© ANP Xtra

'Het Centraal Planbureau is een politiek instituut geworden'

Opinie De CPB-publicatie maakt duidelijk dat wij steeds eendimensionaler naar mens en samenleving kijken, betoogt Henk Kik. 'Wat kost een mens?'

Het CPB is een onderzoeksinstituut dat sinds 1945 onafhankelijke, beleidsrelevante, economische analyses maakt. Althans deze tekst staat letterlijk op de website www.cpb.nl

Gisteren is de indruk ontstaan dat het CPB haar oorspronkelijke missie vaarwel heeft gezegd. Het persbericht: 'Solidariteit in de zorg onder druk' heeft een duidelijke politieke kleur. Dit persbericht verwijst naar de CPB Policy Brief: De prijs van gelijke zorg. Geschreven door Albert van der Horst, econometrist en Harry ter Rele, econoom.

In dit stuk wordt gemeld dat mensen met een lagere opleiding een grotere zorgbehoefte hebben dan hoger opgeleiden. Vmbo'ers en mensen met alleen basisschool doen een relatief groot beroep op zorg. De kosten hiervan worden deels betaald door mensen met een hogere opleiding.  Aldus beide economen. Als mogelijk oplossing noemen zij: de keuze voor een kleiner basispakket of een hogere eigen bijdrage in de zorg. Niet voor niets staat er boven het persbericht: Solidariteit in de zorg onder druk.

De CPB-publicatie maakt duidelijk dat wij een steeds meer eendimensionale kijk op mens en samenleving krijgen. Wat kost een mens en wat levert hij op? Ziekte en lijden zijn een schadepost voor de samenleving. Dit induceert schuldgevoel en schaamte bij de meer kwetsbaren en mensen met een zorgbehoefte.

Marktwerking
Minister Schippers zal blij zijn met 'De prijs van gelijke zorg'. Zij zal het rapport aangrijpen om het basispakket verder uit te dunnen. Zij zal zich verder doof houden voor wat de zorgprofessionals al jaren verwoorden: niet de zorg is duurder geworden maar het systeem van marktwerking in de zorg. Zelfs The New England Journal of Medicine heeft aandacht besteed aan het falende Nederlandse zorgsysteem. Zie: Managed Competition for Medicare? Sobering Lessons from the Netherlands.

Overigens wordt in het neoliberale CPB-rapport niet vermeld dat hogeropgeleiden in de regel langer leven dan de minder bedeelden. Dit brengt nogal wat kosten met zich mee. Het zou pleiten voor het CPB als zij hun analyses niet zouden voorzien van neoliberale adviezen.

Er is natuurlijk wel een verklaring voor de uitglijder. Het huidige politieke, eendimensionale op bezuinigen gerichte beleid is zo alom tegenwoordig dat er gewenning dreigt op te treden. Het is bijna 'normaal' geworden om over mensen en hun levensloop uitsluitend te praten in termen van kosten en baten. Daarnaast past kwetsbaarheid al lang niet meer in het narcistische maakbaarheidsideaal waarbij iedere burger geacht wordt voor zichzelf te zorgen.

Henk Kik is klinisch psycholoog en psychotherapeut.