ZZP'er Jan, werkzaam in de zorg.
ZZP'er Jan, werkzaam in de zorg. © ANP

Werkgevers komen met plan voor werkloosheidsuitkering voor zzp'ers

Het stelsel van sociale zekerheid moet op de schop. Iedereen die werkt moet verzekerd zijn tegen werkloosheid en ziekte, verplicht een aanvullend pensioen opbouwen en geld krijgen voor scholing. Dus ook de 1,2 miljoen zzp'ers.

Werkgeversvereniging AWVN presenteert dit plan vandaag aan premier Mark Rutte. Vakbeweging en wetenschappers reageren voorzichtig positief op het voorstel voor een basisstelsel voor alle werkenden.

De werkgevers vinden dat er iets moet worden gedaan aan de toenemende tweedeling, maar willen ook dat bedrijven nog flexibeler kunnen worden. Eenderde van de werkenden is niet meer in vaste dienst. Als mensen meer zekerheid hebben, geven ze meer geld uit, groeit de economie en komt er meer werkgelegenheid.

'Als de factor arbeid niet te vast kan zijn, moeten we de sociale zekerheden niet verwaarlozen. Mensen die onzeker zijn houden de hand op de knip en dat is niet goed voor de economie en de werkgelegenheid', zegt Harry van de Kraats, directeur van de AWVN.

De plannen moeten in overleg met politiek en vakbeweging worden uitgewerkt. Om ze een kans te geven, schetst de AWVN vooral contouren en noemt ze geen bedragen. Maar om ze betaalbaar te houden zouden de uitkeringen omlaag gaan. Wie meer wil, kan zich bijverzekeren. Een eigen risico moet voorkomen dat er bijvoorbeeld te snel een beroep op de ziektewet wordt gedaan. Die zou net als de zorgverzekering via particuliere verzekeraars moeten worden georganiseerd, met een standaard basispakket. 'Als iedereen zich verzekert, kunnen de premies betaalbaar zijn. Ook concurrentie leidt tot lagere premies', zegt Van de Kraats.

Het is niet te voorspellen of er ook vaker een beroep op de sociale zekerheid zal worden gedaan, concludeert Barbara Baarsma van SEO Economisch Onderzoek, dat het AWVN-plan heeft doorgelicht.

Werkloosheid zal iets stijgen

Onverzekerd
Iets meer dan eenderde (36 procent) van de 1,2 miljoen zzp'ers was vorig jaar verzekerd tegen ziekte en arbeidsongeschiktheid. Belangrijkste reden om geen verzekering af te sluiten: te duur. Een kwart tot de helft van de kleine zelfstandigen bouwt pensioen op. Zelfstandigen zijn niet verzekerd tegen werkloosheid en er zijn ook geen voorzieningen waaruit zij scholing kunnen financieren. De kans op armoede is onder zzp'ers relatief groot: twee keer zo groot als het Nederlands gemiddelde en ruim vier keer zo groot als van werkenden in loondienst. In 2012 was 12,7 procent arm. Een kleine zelfstandige die werkloos wordt moet eerst zijn vermogen (eigen huis, spaargeld, aanvullend pensioen) 'opeten' voordat hij een beroep op bijstand kan doen. Bron: SEO Economisch Onderzoek

De werkloosheid zal waarschijnlijk iets stijgen als ook kleine zelfstandigen een beroep op de WW kunnen doen. De langdurige werkloosheid zal dalen doordat mensen makkelijker aan werk komen op een flexibelere arbeidsmarkt.

Een belangrijk onderdeel van de plannen is scholing, zodat werkenden hun kennis op peil houden. 'Voor zzp'ers is daarvoor nu niets geregeld, terwijl werknemers zich vooral kunnen scholen voor hun eigen sector. Wij denken aan een nationaal scholingsfonds', zegt Van de Kraats.

De vakbonden reageren gematigd positief. 'Het spreekt me aan dat werkgevers willen zoeken naar nieuwe vormen van solidariteit', zegt Piet Fortuin van het CNV. 'Mensen zijn steeds vaker dan weer werknemer, dan weer zelfstandige. Ze moeten hun opgebouwde rechten daarom kunnen meenemen', zegt Reinier Castelein van De Unie. Vertegenwoordigers van zzp-organisaties vinden dat er wel 'ruimte voor het ondernemerschap' moet blijven, zegt Johan Marrink van ZZP Nederland. 'Er moet niet te veel verplicht worden.' Een bodemregeling is zeker de moeite waard maar, zegt ook Henk Wesselo van FNV Zelfstandig: 'Werkloosheid en kortdurende ziekte horen wel bij het ondernemersrisico.'

Het AWVN-plan bevat buitengewoon goede elementen, zegt de Utrechtse hoogleraar arbeidsmarkt Joop Schippers. 'Het leven lang leren spreekt me aan. Mensen kunnen hun hele carrière niet meer toe met alleen wat ze op hun achttiende of twintigste geleerd hebben.'

Er zijn al tal van initiatieven waarmee ook zzp'ers zelf meer zekerheid organiseren. Zo zijn er broodfondsen waarmee kleine zelfstandigen sparen en voor elkaar betalen als iemand ziek is. Zzp'ers met voldoende omzet (70 duizend euro) kunnen met instemming van de Belastingdienst een bv oprichten zodat ze als werknemer een beroep kunnen doen op WW en ziektewet.

Iedereen die werkt moet verzekerd zijn tegen werkloosheid, dus ook zzp'ers, vindt werkgeversvereniging AWVN. Een goed plan?

  • 68% (985)

    Eens

  • 32% (456)

    Oneens

1441 stemmen