1188986
Mark Rutte komt aan bij de koningin, gisteravond © EPA

Niets staat verkiezingen op 12 september meer in de weg

'De voorzitter van de Tweede Kamer heeft aan de Koningin de wens van de Tweede Kamer overgebracht tot het houden van vervroegde verkiezingen op 12 september. Op grond hiervan heeft de Koningin het demissionaire kabinet verzocht de ontbinding van de Tweede Kamer der Staten-Generaal te bevorderen en daarmee verkiezingen op die datum mogelijk te maken.'

Met dit persbericht van de Rijksvoorlichtingsdienst gisteravond staat niets verkiezingen op 12 september meer in de weg. De koningin heeft het ontslag van de ministersploeg van Rutte geaccepteerd, de voorbereidingen op een stembusgang kunnen worden gestart. Er komt dus geen lijmpoging of doorstart. Dat besloot de koningin na gesprekken gisteravond met de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer, met vicevoorzitter van de Raad van State Piet Hein Donner en premier Mark Rutte.

Er is dus ook geen sprake van een rompkabinet, een zakenkabinet, of welke andere variant dan ook met een missionaire status. Het kabinet is nu demissionair en mag alleen niet-controversiele zaken behandelen. Welke zaken dat precies zijn, moet de Kamer de komende dagen bepalen. Vooral plannen uit de koker van de PVV zullen daarbij sneuvelen, zo is de verwachting.

Alle hens aan dek
Voor alle partijen geldt nu: alle hens aan dek. De campagnekassen worden omgedraaid, kandidatenlijsten opgesteld, verkiezingsprogramma's geschreven en hier en daar wordt nog een lijsttrekker gezocht. Toch klinkt uit alle kampen eensgezind dat ze er klaar voor zijn.

De PvdA, pas enkele weken voorzien van een nieuwe leider, moet volgens de eigen reglementen nu alweer officieel via democratische weg de lijsttrekker aanwijzen. Er lag een zeer ambitieus plan om daarbij ook de niet-leden in te schakelen en er echte primaries van te maken, naar Frans model. Dat is nu te tijdrovend, vindt voorzitter Hans Spekman. Diederik Samsom moet het wel tegen anderen opnemen in een interne strijd, mits zich daarvoor kandidaten melden. Die hebben de tijd tot 4 mei, 12.00 uur.

Zo heeft iedere partij zijn eigen procedure, maar bij de meeste staat de lijsttrekker wel vast. Rutte (VVD), Wilders (PVV), Roemer (SP), Slob (CU), Pechtold (D66) en Van der Staaij (SGP) gaan allemaal de verkiezingsstrijd in, al moeten de partijleden dat in de meeste gevallen nog bekrachtigen.

GroenLinks en CDA
Onzekerheid zit vooral nog bij GroenLinks en CDA. Jolande Sap, die Femke Halsema eind 2010 opvolgde als fractieleider, wil voor GroenLinks nu ook graag als lijsttrekker de verkiezingen in. Ze is de enige kandidaat, maar anderen kunnen zich vanaf vandaag aanmelden. Uiteindelijk beslist het partijcongres over de lijst en de lijsttrekkers. Bij het CDA wordt het nog spannend.

Zeker is dat vervroegde verkiezingen altijd een tegenvaller betekenen voor de financiën van partijen. Er is nu niet vier jaar maar slechts een kleine twee jaar gespaard. Maar daar openlijk over zeuren, of er heel veel over zeggen, is niet de gewoonte.

Het CDA 'tast de reserves af' en 'onderzoekt hoe anderen kunnen helpen'. GroenLinks heeft 750 duizend euro in kas, 'en de bedelbrieven moeten nog de deur uit'.

Bij de ChristenUnie 'loopt de fondsenwerving volop' en D66 'doet over de kas geen mededelingen'.