1489707
© AFP

Armstrong heeft spijt, maar vooral van het feit dat hij ontmaskerd is

analyse Hij was grijzer bij de slapen geworden, en leek nerveuzer dan tijdens eerdere optredens. Maar soms  was Lance Armstrong tijdens het eerste deel van het langverwachte interview met Oprah Winfrey met zijn brutale humor totaal zichzelf. 'Ik wil hier wel even iets rechtzetten. Ik heb Betsy Andreu gek genoemd en een leugenaar, maar ik heb nooit gezegd dat ze dik was.' De 41-jarige Amerikaan lachte wat besmuikt, en Oprah wist zich geen raad met de situatie. Het bood Armstrong een uitweg zoals hij die wel vaker mocht bewandelen gedurende de zeventig minuten. De tranen, zoals die waren aangekondigd door The New York Times, bleven nog achterwege.

Was de Grote Bekentenis wel de moeite waard om op te blijven? O ja.
Kwam hij geloofwaardig over? Mmm.
Sprak hij de gehele waarheid? Nee.
Was het genoeg om door het grote publiek in genade te worden aangenomen? Dat is zeer twijfelachtig.

Als Armstrong zich wil ontdoen van de levenslange schorsing die het Amerikaanse antidopingbureau Usada hem heeft opgelegd, zal hij in het tweede uit te zenden deel - komende nacht - ook meer moeten prijsgeven dan hij nu heeft gedaan. Hoewel het al niet de verwachting was dat hij voor de camera's oude vrienden als Johan Bruyneel en Hein Verbruggen - hun namen vielen nu niet één keer - zou slachtofferen. Dat zal mogelijk gebeuren achter gesloten deuren tijdens een nieuwe geheime ontmoeting met Usada-directeur Travis Tygart.

Dat wil zeggen: als Lance Armstrong daadwerkelijk uit is op het terugbrengen van zijn straf en zijn rentree wil maken als sportman. Daar zinspeelde hij geen moment op tijdens het interview. Op de vraag waarom hij juist nu berouw toonde, bleef hij vaag.

Hele kleine stap
De reductie van zijn straf die hij na het eerste deel van zijn biecht kan verwachten? Nul jaar. Of zoals Usada in een persbericht laat weten: 'Het is een hele kleine stap in de goede richting.' En het wereldantidopingagentschap WADA: 'Als hij op zoek was naar verlossing, dan heeft hij die niet gevonden.'

Zijn veelkoppige juridische team had Armstrong goed voorbereid. De financiële consequenties waren te groot om fouten te maken en misstappen te maken. Zo wilde hij niet bevestigen dat hij in 1996 in een ziekenhuiskamer in Indiana al aan de dokter die hem behandelde voor de teelbalkanker, opbiechtte dat hij doping had gebruikt als wielrenner. Al was het maar omdat hij getuigen daarover onder ede heeft laten liegen.

Pijnlijkste moment
Eén keer ging hij in de fout, en dat was meteen het pijnlijkste moment bij het lastigste onderwerp van het interview. Hij loog en dat zal hem worden aangerekend. Armstrong ontkende met klem dat hij bij de internationale wielerunie (UCI) ooit een positieve dopingtest afkocht. Het geld dat hij overmaakte aan de organisatie was voor de aanschaf van dopingapparatuur. Hij had de donatie op verzoek van de UCI gedaan, vertelde Armstrong Oprah Winfrey. Eerder verklaarde diezelfde UCI dat Armstrong het geld had aangeboden.

Ook zei de Amerikaan dat hij het bedrag ná zijn pensioen overmaakte. Maar het verhaal kwam uit bij de start van de Tour van 2005, nog vóór het afscheid van Armstrong. De toenmalige UCI-voorzitter destijds in de Volkskrant: 'Als iemand zonder bijbedoelingen en zonder het in de publiciteit te brengen geld aan ons geeft, wat is daar dan raar aan? Ik vind het een ongelofelijk mooie geste.'

Armstrong trok bij andere onderwerpen ruimer het boetekleed aan. Hij bekende onomwonden zijn dopinggebruik, hij was een bullebak geweest, zijn eigen mythische verhaal was met hem op de loop gegaan, hij had mensen teleurgesteld, bedreigd en zoveel mensen voor de rechter gedaagd dat hij zelf de tel was kwijtgeraakt. 'Ik zal de rest van mijn leven proberen het goed te maken.' Maar hij beweerde geen andere renners aangezet te hebben tot doping, dopingdokter Ferrari was niet de 'mastermind' en het dopingsysteem binnen zijn ploegen US Postal en Discovery Channel was ook niet het meest geavanceerde in de historie van de internationale sport. Dat was in zijn ogen toch echt het DDR-systeem.
 
Rentree
Onduidelijk bleef waarom hij er de nadruk op legde dat hij sinds zijn rentree in 2009 geen verboden middelen meer gebruikte. Wel beweerde Armstrong dat hij zonder die comeback de dans zou zijn ontsprongen. 

Hij had spijt, maar vooral van het feit dat hij betrapt is. Armstrong voelde zich nooit een bedrieger. Hij zocht het woord zelfs op in het woordenboek en maakte er zijn eigen waarheid en definitie van. Iedereen kon doen wat hij deed. Alle renners hadden toegang tot verboden middelen, iedereen kon de controles ontduiken en dus waren ze allemaal gelijk.
 
Doping was hetzelfde als de lucht in de banden en het water in de bidons, het hoorde er als vanzelfsprekend bij. De vijfhonderd controles die negatief waren en waar Armstrong in het verleden mee schermde om te bewijzen dat hij het spel volgens de regels speelde, bleken er overigens veel minder te zijn geweest, gaf hij toe. 'Ik heb die cultuur niet uitgevonden, maar ik heb ook niet geprobeerd er een einde aan te maken. Het was gewoon een kwestie van goed plannen om niet gepakt te worden.'

Lachwekkend
Bij tijd en wijle was de biecht ook lachwekkend. Lance Armstrong die het gebruik van verboden middelen bekende, maar tegelijkertijd vertelde dat hij tijdens zijn zeven Tours 'clean' reed. Of Lance Armstrong die beweerde dat hij in 2005 op het podium op de Champs Elysées niet goed wist wat te zeggen bij de huldiging na zijn zevende Tourzege. Hij betoogde destijds in Parijs vol vuur dat hij het jammer vond dat de sceptici en cynici niet groot durfden te dromen; en dat het hem speet dat ze niet in wonderen geloofden.

Tegen Oprah zei hij dat die woorden er toen per ongeluk waren uitgefloept. Dat hij werd overrompeld door het moment. En dat hij daarom niet goed had na kunnen denken over zijn woorden. Het was baarlijke nonsens. Een dag eerder had hij de journalisten precies hetzelfde gedicteerd.
 
Hij is de controle over zijn leven kwijt, Armstrong gaf het ruiterlijk toe. Dat overkwam hem maar een keer eerder in zijn leven, toen bij hem kanker werd vastgesteld. En toch zei hij 'vandaag', op de dag van het interview, 'gelukkiger te zijn dan al die dagen in de Tour de France.'
Het klonk als een leugen.

Bekijk hier het interview met Armstrong

Marije Randewijk is sportverslaggeefster van de Volkskrant