Lydia Vroegineweij
Lydia Vroegineweij © Io Cooman

De gulle gever is vaak alleenstaand

Wat moet je met je geld als je het niet aan je partner of kinderen kunt nalaten? Weggeven, besluiten veel alleenstaanden. Ze zijn guller dan mensen die samenwonen, ontdekte de Single Issue Partij.

De Single Issue Partij

Nederland telt steeds meer alleenwoners. Als lijsttrekker van de Single Issue Partij blogt journalist, radiomaker en ervaringsdeskundige Maartje Duin over hun leven.

'Ik heb geen partner, geen gezin, en dacht: als er na mijn dood geld overblijft, wil ik dat dat een waardevolle bestemming krijgt. Als je getrouwd bent, komt het vanzelf op z'n pootjes terecht, maar als alleenstaande moet je iets regelen, anders erven familieleden in de zoveelste lijn. Die moeten daar fors belasting over betalen.'

Lydia Vroegindeweij (53) uit Leusden bedacht al snel dat de bestemming op het gebied van kinderen en muziek moest liggen. 'Ik ben amateurorganist en heb daar veel lol in. Het was stom toeval dat ik met het orgel kennismaakte, ik kwam als kind niet in de kerk. Zo'n prikkel wilde ik andere kinderen ook geven.' En toen ze er toch mee bezig was, dacht Vroegindeweij: waarom zou ik eigenlijk wachten tot ik dood ben? Ze begon de website Orgelkids en richtte het Lydia Vroegindeweij Fonds op, beheerd door het Prins Bernhard Cultuurfonds. Scholen, kerken en muziekscholen die een project met orgels willen doen, kunnen hier terecht voor financiering. Ook liet Vroegindeweij een orgel bouwen dat in een kist past; dat reist nu van school naar school. 'Ik heb er in een jaar tijd zo'n 1350 kinderen mee bereikt.'

Giften en contributies

Hoe vrijgevig is de alleenstaande? Om die vraag te beantwoorden deelde René Bekkers, bijzonder hoogleraar prosociaal gedrag van de VU, de CBS-cijfers over lidmaatschappen en giften van huishoudens door het aantal volwassenen in die huishoudens. De grafiek rechts laat zien dat alleenstaanden 22% meer aan giften en contributies besteden dan mensen die met een partner, maar zonder kinderen wonen. Ze geven zelfs 41% meer dan mensen met partner en kinderen. Maar let op: onder 'contributies' rekent het CBS niet alleen de lidmaatschappen van Amnesty en Natuurmonumenten, maar ook die van de voetbalvereniging en de korfbalclub. Daar geven vooral gezinnen veel geld aan uit. Als we ons beperken tot liefdadigheid is het verschil tussen alleenwonenden en stellen met kinderen nog hoger dan in de grafiek.

Ook onder de gulste gevers - mensen die meer dan één procent van hun inkomen aan goede doelen besteden  - zien we 'verrassend hoge percentages' alleenstaanden, zegt Bekkers (grafiek onder). 14 procent van de weduwen en weduwnaren geeft meer dan één procent, en 11 procent van de kinderloze single vrouwen. Vrijgevige singles zijn vaker vrouw dan man, vaker hoog- dan laagopgeleid. Vergeleken bij mensen met een partner geven zij hogere bedragen aan cultuur en internationale hulp, en vaker aan onderwijs en onderzoek. Die goede doelen kunnen hun geld goed gebruiken, want de rest van de Nederlandse huishoudens geeft veelal aan kerken of gezondheidsorganisaties.

De grote vraag is natuurlijk: hoe komen alleenstaanden zo vrijgevig? Natuurlijk scheelt het op je budget als je geen kinderen hebt. Maar het verschil met kinderloze paren is lastiger te verklaren, zegt Bekkers. 'Een interpretatie van mijn Amerikaanse collega Eleanor Brown is dat koppels gaan onderhandelen over welke doelen te steunen en het resultaat daarvan minder is dan zij elk apart zouden geven. Er is alleen nog geen overtuigend onderzoek dat deze stelling heeft beproefd, zeker niet voor Nederland.'

€9.000

Terug naar Lydia Vroegindeweij in Leusden. Met haar orgelfonds past zij als hoogopgeleide single vrouw precies in de statistieken. Jaarlijks stort zij er €9.000 in - belastingvrij. 'Mensen denken: als je zo'n fonds hebt, zul je wel heel erg rijk zijn. Maar het gaat om: ben je bereid om iets uit te geven wat niet per se voor je eigen hachje is?'

Het bevreemdt haar, die houding van buitenstaanders. 'Pas als ik uitleg hoeveel lol ik eraan beleef, begrijpen ze het. Dan moet het kennelijk weer iets voor jezelf zijn. Ik zeg dan: hoeveel geld moeten jullie investeren in opvoeding en schoolgaan van je kinderen? Laat mij mijn bijdrage leveren aan de opvoeding van andermans kinderen. Gewoon, omdat ik het waardevol vind. Zoals een ander zich laat inspireren door een gezinsleven, een liefdesrelatie of een verre reis.'