De Russische propaganda doodt

Een selectie van interessante debatten op internet en in andere media, bij elkaar geblogd door opinieredacteuren van de Volkskrant.

Berichten

Bekijk nieuwe update(s).
  1. De Russische propaganda doodt

    Journaliste Zjanna Nemtsova, dochter van de in februari vermoorde oppositiepoliticus Boris Nemtsov, heeft na bedreigingen Rusland verlaten. Hieronder citaten uit een opiniestuk van Nemtsova, dat gisteren verscheen in de Russische zakenkrant Vedomosti.

    De Russische propaganda doodt. Ze doodt niet alleen de redelijkheid en het gezonde verstand, maar doodt ook letterlijk. De tragische dood van mijn vader op 27 februari 2015 was een politieke afrekening waarvoor de medewerkers van de staatsmedia de verantwoordelijkheid dragen. Jarenlang hebben die de haat tegen hem en de oppositie aangewakkerd door hen af te schilderen als ‘landverraders’.

    Op zichzelf is propaganda geen misdaad. Propaganda maakt nu eenmaal deel uit van de hedendaagse realiteit. Maar het is wel een misdaad om propaganda te gebruiken om aan te zetten tot onwettige daden, geweld en oorlog. Precies daarvoor veroordeelde een internationaal tribunaal de aanstichters van de etnische slachting in Rwanda tot levenslange gevangenisstraffen. De genocide op de Tutsi’s werd mogelijk doordat leden van deze bevolkingsgroep werden ‘ontmenselijkt’ door de Hutu-media. Tutsi’s werden kakkerlakken genoemd.

    Veel uitingen van de Russische media die onder controle staan van het Kremlin doen denken aan de retoriek van de Afrikaanse propagandisten. In plaats van de Tutsi’s figureren daar de liberalen, de oppositie, het Westen, de ‘Kievse junta’, terwijl de rol van de Hutu’s wordt gespeeld door de ‘Russische patriotten’. De informatiemachine van Poetin gebruikt, net als die van het nazibewind en de Hutu-media, misdadige propagandamiddelen en zaait haat, met als gevolg geweld en terreur. De voornaamste methode die zij hanteert is ontmenselijking. Daardoor wordt het makkelijker een morele grens te overschrijden en het innerlijke verbod op moord weg te nemen. Het is maar een kleine stap van het afschilderen van mensen als ‘aliens’, ‘kakkerlakken’ en ‘landverraders’ naar het vermoorden van ongewenste figuren.

    De Poetingetrouwe media zetten ook aan tot andere misdaden: het aanmoedigen van huurlingen, deelname aan de oorlog in Oekraïne en geweld tegen de oppositie. Het resultaat is de dood van duizenden mensen in de Donbas en aanvallen op oppositieleden en mensenrechtenactivisten in Moskou, Tsjetsjenië en elders. Mijn vader werd ook het slachtoffer van die haatpropaganda.

    Ook de agressie tegen Oekraïne begon als een propagandaoorlog. Onder de Russisch sprekende bevolking werden geruchten verspreid dat de nieuwe Oekraïense machthebbers van plan waren hen te onderdrukken. De bevolking van Rusland werd opgeroepen hun broeders te beschermen. Dat gaf de stoot tot de separatistische beweging in Oekraïne en de militaire steun van vrijwilligers uit Rusland.

    Het gevaar is dat de door de overheid begonnen haatcampagne een nieuwe golf van geweld uitlokt waarop niemand meer greep heeft. Het enige middel om een halt toe te roepen aan die straffeloze, misdadige propaganda is sancties in te stellen tegen de medewerkers van de belangrijkste Russische televisiekanalen.

    Zjanna Nemtsova (Vertaling: Bert Lanting)

  2. Politico

    Meer dan zeven van de tien Amerikanen vinden dat immigranten zonder documenten toestemming zouden moeten krijgen om legaal in de Verenigde Staten te blijven, meldt Politico.com op grond van een opiniepeiling van Pew Research Center.

    Onder de 72 procent van de respondenten die vinden dat het verblijf van illegalen in de Verenigde Staten gelegaliseerd moet worden, zitten 80 procent van de Democratische respondenten, 76 procent van de ‘onafhankelijke’ en 56 procent van de Republikeinse respondenten.

    Van de groep die voor het legaliseren is, vindt 42 procent dat illegalen ook de Amerikaanse nationaliteit moeten kunnen krijgen, terwijl 26 procent het houdt op een verblijfsvergunning en ruim een kwart vindt dat deze immigranten uiteindelijk moeten vertrekken.

    Van de Republikeinse respondenten vindt 58 procent dat het legaliseren van illegale immigranten een beloning is van een onwettige daad. Minder dan een kwart van de Democraten en eenderde van de onafhankelijke kiezers ziet dat ook zo.

    Een krappe meerderheid, 51 procent van de respondenten, vindt dat immigranten het land versterken, vergeleken met 41 procent die vinden van niet. De meeste respondenten vinde dat de legale immigratie in Amerika op het huidige peil moet blijven, 31 procent wil dat het minder wordt en 24 procent ziet graag meer legale immigranten naar de Verenigde Staten komen.

  3. National Review

    Wat is er met het NEE gebeurd?

    In de National Review citeert redacteur Andrew Stuttaford het Britse Conservatieve lid van het Europees Parlement Daniel Hannan, die eraan herinnert dat het tien jaar geleden is dat de Franse kiezers met 55 tegen 45 procent ‘nee’ zeiden tegen de Europese Grondwet: ‘Drie dagen later werd dat ‘nee’ gevolgd door een nog nadrukkelijker Nederlands ‘nee’: 62 tegen 38 procent. In heel Europa slaakten democraten een zucht van verlichting. Het leek erop dat het federale project een definitief halt was toegeroepen. Maar wat blijkt tien jaar later? Dat elke, maar dan ook elke maatregel die deel uitmaakte van die Europese Grondwet is ingevoerd: een Europese president, een EU-minister van Buitenlandse Zaken met diplomatiek corps (…), een ‘bruggetje’-clausule die verdere integratie mogelijk maakt zonder dat nieuwe verdragen nodig zijn, meer stemmen bij meerderheid, minder nationale veto’s, de hele santekraam.’

    Het volk had gesproken, constateert Stuttaford, maar het volk zou genegeerd worden. Post-democratie, het woord zegt het al. Misschien is het de moeite waard eraan te herinneren wat Jean-Claude Juncker, destijds premier van het machtige Luxemburg, nu voorzitter van de Europese Commissie, destijds zei: Als het ‘ja’ wordt, zeggen we ‘we gaan door!’, en als het ‘nee’ wordt, zeggen we ‘we zullen doorgaan’.

    Stuttaford heeft in de Britse Guardian een artikel gelezen van de voormalige topvrouw van Le Monde, Natalie Nougayrède. Zij herinnert zich hoe het Franse referendum ‘gruwelijk fout afliep’ en adviseert de Britse premier David Cameron hieruit lessen te trekken voor het Britse referendum over het lidmaatschap van de EU in 2016 of 2017: ‘In 2005 werden de Fransen niet zozeer geconfronteerd met een keuze, maar met een puzzel. In plaats van de zaken kort en simpel te houden, kregen de kiezers een enorme berg literatuur te verwerken: een boek van 191 pagina’s met niet minder dan 448 artikelen, 36 protocollen en 50 verklaringen. De bedoeling was de kiezers zo volledig mogelijk te informeren. Het resultaat was totale verwarring. Sommige kiezers voelden zich bedreigd: als deze documenten zo ingewikkeld zijn dat ze alleen door deskundigen begrepen kunnen worden, heeft de regering zeker iets te verbergen. Voor Cameron is het dus cruciaal hoe hij de resultaten van zijn heronderhandelingsstrategie met de EU gaat presenteren. Uitweiden over de technische aspecten van uittreden kan riskant zijn.’

    Want ‘kort en simpel’ is alles wat kiezers aankunnen, sneert Stuttaford. Als voorbeeld van wat Nougayrède bedoelt, citeert hij de volgende passage uit haar Guardian-artikel: ‘Ik denk dat Cameron in zijn Bloomberg-speech van januari 2013 een sterk argument gaf voor het Britse lidmaatschap. Toen hij zich richtte tot degenen die willen dat Groot-Brittannië het voorbeeld volgt van Noorwegen - een land dat deel uitmaakt van de gemeenschappelijke markt maar buiten de EU is gebleven – benadrukte hij dat Noorwegen ‘niets te zeggen heeft over de regels’ in de EU, ‘het moet de instructies gewoon uitvoeren’.

    Noorwegen betaalt dus voor deelname aan een club waar het geen enkele invloed op kan uitoefenen. Dat argument kan veel aarzelende kiezers overhalen.’

    Maar het is ook een leugen, vindt Stuttaford.

  4. De maximale hypotheek voor Nederlandse huizenkopers moet na 2018 stapsgewijs verder dalen naar 90 procent. Wat is het effect voor jongeren?

    Goed plan?
    ‘Het is goed om niet te veel te lenen. We weten dat jongeren kwetsbaar zijn als het gaat om te hoge leningen en schulden.’

    Waarom is dat?
    ‘Je bent kwetsbaarder aan het begin van je wooncarrière. Zeker als je bijvoorbeeld ook nog een studielening hebt. Of een huis hebt gekocht met je ex-partner. In die wispelturige levensfase is het niet prettig om afhankelijk te zijn van de waarde van een onderpand.’

    Wat is de andere kant van dit plan?
    ‘Het grote probleem is dat we te veel sparen voor onze oude dag en te weinig voor een woning. We laten jongeren nu al vroeg veel pensioenpremie betalen. Met die doorsneepremie moeten we stoppen anders komen jongeren in de knel. Je kunt niet aan het begin van je carrière voor een huis en voor je pensioen sparen. Dat is Klaas Knot heus wel met me eens.’

    Hoe zou dat er in de praktijk uit moeten zien?
    ‘Je zou jongeren het geld dat ze al hebben gespaard voor pensioen, weer terug uit de pensioenpot kunnen laten halen. Maar daar zullen pensioenfondsen niet blij mee zijn.’

    Als je straks een huis van 2 ton wilt kopen moet je 20 duizend euro inleggen. Maken we jongeren zo niet afhankelijk van hun ouders?
    ‘Anders maken we ze afhankelijk van de bank en de woningmarkt dus dat lijkt me niet het probleem. Gewoon sparen voor je een huis koopt is in andere landen heel gewoon.’

    Ja, maar vrije-sector huurhuizen zijn in Nederland langzamerhand ook onbetaalbaar.
    ‘Er moet een huurmarkt gecreëerd worden waarbij ook huizen die niet in de sociale sector vallen, goedkoper worden. Daar hebben we nog wat jaren de tijd voor. Het plan gaat pas na 2018 stapsgewijs in.’

    Laura de Jong

  5. The Independent

    'Een nederlaag voor de mensheid’ noemt het Vaticaan de uitslag van het Ierse referendum waarin de Ierse bevolking (voor 80 procent katholiek) heeft besloten het homohuwelijk te legaliseren. Maar de Britse krant The Independent spreekt van een ‘nieuwe werkelijkheid’. ‘Binnen drie decennia heeft de katholieke kerk haar grip op de Ieren verloren.’


    In 1986 stemde de Ierse bevolking in overgrote meerderheid in een referendum tegen echtscheiding, memoreert Paul Vallely in een opiniestuk. Ierland heeft sindsdien een diepgaande verandering doorgemaakt in één enkele generatie. En in minder dan drie decennia heeft de katholieke kerk haar grip op het land verloren. Van een van de sociaal-conservatiefste landen is Ierland het eerste land ter wereld geworden waar niet een parlementaire elite, maar de bevolking het homohuwelijk heeft goedgekeurd.

  6. De zelfvernietiging van de kerk is spectaculair te noemen. Onthullingen over seksueel misbruik door priesters hebben de morele autoriteit van de katholieke hiërarchie ondermijnd en een einde gemaakt in wat in Europa nog het meest op een theocratie leek. Het waren niet alleen de pedofiele priesters. Schandalen over fysiek en psychologisch misbruik waarbij nonnen en broeders op scholen en in zorginstellingen waren betrokken kwamen naar buiten. Erger nog was dat bisschoppen de misbruikers decennialang hadden beschermd. Maar er speelde nog iets in de Ierse samenleving. In 1979 bezocht Johannes Paulus II als eerste paus Ierland, waarbij een op de drie Ieren in Dublin aanwezig was voor de mis.

    Het was de grootste massabijeenkomst ooit in Ierland en het toppunt van katholieke invloed. Zes jaar daarvoor was Ierland tot de EU toegetreden, en kreeg toegang tot grotere markten. Dat, plus de stroom buitenlandse investeerders, transformeerde Ierland van een van Europa’s armste landen tot een van de rijkste. In de jaren negentig was zelfs sprake van de ‘Keltische tijger’. The Economist bestempelde Ierland als het beste land om in te leven. In de publieke opinie werd secularisme verbonden met de voordelen van stedelijke moderniteit, religie met de achterlijkheid van het rurale verleden. Er werd geroepen om liberalisering van wetten inzake geboortebeperking, echtscheiding en zelfs abortus. In 1995 werd echtscheiding, na een referendum, alsnog toegestaan. De kloof tussen kerk en maatschappij werd langzaam groter. De pedofiele priesters zorgden voor een vrije val. Volgens The Irish Catholic Newspaper zijn veel Ieren ‘post-katholiek’, oftewel ‘functioneel atheïstisch’.

  7. New York Times

    Islamitische Staat heeft twee steden veroverd, maar geen paniek, zegt Irak-analist Ahmed Ali. Onzin, schrijft The Wall Street Journal: Obama moet zijn falende strategie tegen IS aanpassen voor het te laat is.

    De val van de Iraakse stad Ramadi zondag en het Syrische Palmyra woensdag is een grote overwinning voor Islamitische Staat, maar geen totale ramp, zoals velen vrezen. Het zou niet moeten leiden tot paniek in westerse hoofdsteden, maar veeleer tot een realistische afweging van zijn sterke en zwakke punten. Een tegenvaller in een lange oorlog moet niet leiden tot haastige strategische aanpassingen die andere landen opnieuw verstrikt doen raken in Irak.

    IS is niet bezig aan een onstuitbare opmars. In Irak en tot op zekere hoogte in Syrië blijft het in het defensief. In april stortte haar verdediging in grote delen van de Salahuddin provincie in, inclusief de hoofdstad Tikrit. In het noorden hebben de Koerden IS ingedamd. In Syrië zijn ze verslagen in Kobani.

    De val van Ramadi betekent niet dat de soennitische Anbar-provincie verloren is. Het onderstreept slechts dat het beleid van de sjiietische premier Haider al-Abadi om soennitische stammen te bewapenen cruciaal is. De VS moeten hem daarbij helpen. Op de lange termijn kan alleen een effectieve tribale strijdkracht in Anbar ervoor zorgen dat premier Abadi daar minder hoeft te leunen op sjiitische milities. De VS moeten ook proberen de negatieve gevolgen van de inzet van sjiitische milities daar te beperken. Hun samenwerking met soennitische stammen zal doorslaggevend zijn bij het verdrijven van IS uit Ramadi.

    Gelukkig lijkt de regering-Obama te beseffen dat het verslaan van IS op de grond een Iraakse verantwoordelijkheid is. Er is genoeg mankracht in Irak. Amerika en zijn bondgenoten moeten niet overreageren. Ramadi herinnert er aan dat dit een langdurige strijd is, maar wel een die Irakezen zelf zullen moeten winnen.

    Ahmed Ali is een bekende Irak-analist. Zijn opiniestuk verscheen in The New York Times.

  8. Wall Street Journal

    Ongeacht de sussende geluiden uit het Witte Huis en het Pentagon toont de val van Ramadi dat de strategie van het president Obama faalt. De vraag is nu of hij de politieke moed kan opbrengen om te veranderen of zal toekijken hoe Irak in grote chaos verzandt, en wellicht een soennitisch-sjiitische burgeroorlog.

    De val van Ramadi is een militaire vernedering en een humanitaire ramp met grote politieke gevolgen. Het gaat om de hoofdstad van Anbar, de thuisbasis van Irakese soennieten. Obama’s plan berustte op het bewapenen van soennitische stammen die tegen IS willen vechten.

    In theorie een goed idee. Maar oorlogen worden niet in theorie gevoerd en deze aanpak is gestuit op sjiitisch verzet in Bagdad en gebrek aan Amerikaanse betrokkenheid. Obama voert een minimalistische campagne tegen een vijand met maximale ambities. Het Witte Huis heeft IS ernstig onderschat. Het gevaar is nu dat Irak verdeeld zal raken in een sjiitisch oosten onder controle van Iran en een soennitisch westen onder controle van IS.

    IS is een mondiale bedreiging die al 22duizend buitenlandse strijders heeft aangetrokken, inclusief 3.700uit het Westen. De beste manier om IS te bestrijden is het zo snel mogelijk te verjagen van het gebied dat het bezet houdt. Ondanks hun felheid, is het bijeengeraapte stelletje IS-strijders niet de Wehrmacht. Een Amerikaanse strijdmacht van tienduizend man, gecombineerd met een sterk opgevoerde luchtcampagne ter ondersteuning van Iraakse en Koerdische troepen, zou ze uit hun steden kunnen verjagen.

    Obama heeft nu een keus die lijkt op die waar Bush jr. voor stond in zijn laatste twee jaar: een falend beleid volhouden of koers veranderen en zijn generaals in staat stellen IS te verslaan en Irak een kans te geven onafhankelijk te blijven van Iran.

  9. Wall Street Journal

    Gek genoeg is de afgelopen weken steeds beweerd dat het met de Russische economie niet zo slecht gaat als je zou denken. Maar sinds vrijdag is bekend dat het bbp dit eerste kwartaal met 1,9 procent is gedaald. Daaraan wordt de positieve draai gegeven dat het veel erger had kunnen zijn. Want er was een krimp van 2,6 procent voorspeld. De roebel, die vorig jaar instortte, is sinds 1 januari de snelste stijger geweest onder de valuta van de opkomende markten. De kapitaalvlucht is gedaald naar 32,6 miljard dollar in het eerste kwartaal, vergeleken met 77,4 miljard het kwartaal ervoor. Dit alles zou komen door de stabilisatie van de olieprijs die de Russische handelsbalans houdbaarder zou maken. Maar een negatieve groei betekent nog steeds een krimpende economie. Zelfs Moskou verwacht dat de economie met 2,8 procent zal krimpen voor de groei volgend jaar terugkomt. De Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling voorspelde donderdag een terugval van 4,5 procent voor dit jaar, met een recessie die tot in 2016 duurt.

  10. Een specificatie van de bbp-cijfers is niet beschikbaar, maar andere indicatoren zien er slecht uit. Consumentenuitgaven nemen af vanwege dalende lonen en oplopende inflatie. Welke handelsimpuls het Kremlin ook denkt te krijgen door een zwakkere roebel, het handelstekort neemt vooral af omdat de import veel sneller is gedaald dan de export. Westerse sancties blijven investeringen hinderen. De Centrale Bank heeft de koers gehandhaafd op 50roebel per dollar en de rente teruggebracht van 17 naar 12,5 procent. Men lijkt te denken dat dat genoeg is om de export te bevorderen en de inflatie te beteugelen. Maar Rusland blijft worstelen met de langdurige crisis door Poetins economische wanbeleid, de vriendjespolitiek en corruptie, vijandigheid tegenover buitenlandse investeerders en de afwezigheid van een rechtsstaat. Poetin en zijn regime blijven kwetsbaar voor economische druk, maar het beste nieuws voor hem is dat het het Westen aan de wil ontbreekt die ook in te zetten.