2029103
Faculteitsgebouwen van de VU © Wikimedia Commons

VU verzweeg maandenlang plagiaatzaak bij economie

De Vrije Universiteit in Amsterdam heeft maandenlang een plagiaatzaak rond een van haar topwetenschappers, de econoom Peter Nijkamp, onder de pet gehouden. Dat blijkt uit een geanonimiseerd onderzoeksrapport dat op de site van de vereniging van universiteiten VSNU is verschenen.

 
'De lezer krijgt de indruk dat de tekst afkomstig is van de auteur van het hoofdstuk', schrijft de commissie.

Hoewel de VU lange tijd volhield dat er 'niets ernstigs' aan de hand was met het proefschrift van de econome Karima Kourtit, blijkt nu uit het verslag op de VSNU-site dat er wel degelijk sprake is van plagiaat. En niet alleen Kourtit, maar ook haar begeleider Peter Nijkamp treft blaam, staat in het verslag te lezen.

Op meerdere plaatsen in het proefschrift is sprake van plagiaat. De commissie die de zaak onderzocht, concludeert dat een hoofdstuk tot stand is gekomen op basis van een workshop. Kourtit heeft bijdragen van deelnemers in het proefschrift opgenomen, zonder bronvermelding. 'De lezer krijgt de indruk dat de tekst afkomstig is van de auteur van het hoofdstuk', schrijft de commissie.

Incorrecte bronvermeldingen
In twee andere hoofdstukken zijn teksten aangetroffen die overeenkomen met eerder verschenen teksten, 'ook van anderen dan de promovendus'. Kourtit schreef al haar publicaties samen met haar begeleider Nijkamp. Nijkamp is oud-NWO-voorzitter, universiteitshoogleraar en een van de meest publicerende economen van Nederland. In verscheidene gevallen zouden eerdere publicaties - vaak van de hand van Nijkamp met andere auteurs - zo vaak zijn hergebruikt dat namen van oorspronkelijke auteurs waren weggevallen. Het tweetal zou hebben aangevoerd dat er in deze gevallen sprake zou zijn van 'zelfcitatie'. De commissie is het daar niet mee eens. 'De commissie bestempelt deze vorm van incorrecte bronvermelding, conform de geldende regels, als plagiaat.'

 
De VU worstelde al een tijd met het rapport over Kourtit. Haar promotie werd een half jaar geleden op het laatste moment afgeblazen.

De VU worstelde al een tijd met het rapport over Kourtit. Haar promotie werd een half jaar geleden op het laatste moment afgeblazen, nadat de VU een anonieme melding over plagiaat had ontvangen. De inhoud van de klacht was van dien aard dat een integriteitscommissie onder leiding van VU-emeritus hoogleraar psychologie Pieter Drenth aan het werk werd gezet.

Deze constateerde 'tekortkomingen' in het proefschrift. Over de precieze inhoud van de tekortkomingen wilde economiedecaan Harmen Verbruggen niet spreken. Wel onderstreepte hij desgevraagd dat het 'absoluut niet om plagiaat of datamanipulatie' ging. Want in dat geval 'was het einde verhaal geweest en hadden we haar niet in de gelegenheid gesteld het te herstellen.'

Nijkamp moest zich terugtrekken
Niettemin adviseerde de commissie het college om het proefschrift te laten herzien en de promotie alsnog te laten voltrekken. Wel zou Peter Nijkamp zich als begeleider moeten terugtrekken. Waarom Nijkamp het veld moest ruimen, was niet duidelijk. Ook beval de commissie aan om als verplicht onderdeel van controle voor copromotoren een zogenoemde 'plagiaatscan' in te voeren.

Het verslag op de VSNU-site is geanonimiseerd, maar een woordvoerder van de VU bevestigt dat het onderzoek naar Kourtit en haar begeleider Nijkamp betreft. De VU wil echter nog niet reageren voor een overleg van het college van bestuur over de kwestie. Dat overleg vindt vandaag plaats. Nijkamp en Kourtit waren niet bereikbaar voor commentaar.