Haagse scholieren maken maken een examen.
Haagse scholieren maken maken een examen. © ANP

Paul Rosenmöller: 'Diploma op maat beter voor scholier'

De beste vakken op vwo-niveau, de slechtere op havo- of vmbo-niveau. Paul Rosenmöller maant de politiek op korte termijn een maatwerkdiploma in te voeren.

Van massaproductie naar maatwerk

Lees ook het interview met Paul Rosenmöller: 'Die schotten tussen vmbo, havo en vwo moeten verdwijnen. Het is niet meer van deze tijd dat je een diploma krijgt op het niveau van het vak waar je het slechtste in bent.'

Scholieren moeten het ene vak op havo-niveau kunnen volgen en het andere op vwo-niveau, zegt voorzitter Paul Rosenmöller van de VO-raad, de koepelorganisatie voor middelbare scholen. Hij maant de politiek om op korte termijn een maatwerkdiploma in te voeren.

Op zo'n diploma staat bijvoorbeeld dat een leerling vijf vakken op havo-niveau heeft gedaan en drie vakken op vwo-niveau. Nu is dat wettelijk niet mogelijk, omdat is vastgelegd dat een leerling op slechts één niveau een diploma kan halen.

Door de invoering van een maatwerkdiploma kan een school het onderwijs beter laten aansluiten op de talenten van de leerlingen, zegt voorzitter Rosenmöller van de sectororganisatie waarbij alle middelbare scholen zijn aangesloten. 'Er zijn dyslectische kinderen op de havo die de exacte vakken makkelijk op vwo-niveau kunnen. En er zijn vmbo-kinderen die een paar vakken op havo-niveau kunnen doen.'

'Ontschotting'

Volgens Rosenmöller, die de afgelopen maanden met honderden docenten, schoolleiders en bestuurders sprak, is het daarom tijd voor 'ontschotting' - de schotten tussen vmbo, havo en vwo moeten zoveel mogelijk verdwijnen, zoals onder meer al gangbaar is in Engeland en de VS. 'Het is toch niet meer van deze tijd dat je een diploma krijgt op het niveau van het vak waar je het slechtst in bent?'

Ook op andere vlakken moeten scholen meer mogelijkheden krijgen om maatwerk te leveren, vindt Rosenmöller. Zo zouden slimme gymnasiasten niet in zes maar in vijf jaar een diploma moeten kunnen halen. 'Leerlingen moeten zich niet aan de structuur van de school aanpassen, maar de structuur van de school moet zich aan de leerling aanpassen.'

Staatssecretaris van Onderwijs Sander Dekker is groot voorstander van meer maatwerk in het voortgezet onderwijs, laat een woordvoerder van het ministerie weten. In zijn Plan van aanpak toptalenten staat dan ook dat leerlingen vakken op een hoger niveau moeten kunnen volgen. Daar wordt nu op enkele scholen mee geëxperimenteerd.

Leerlingen zullen minder vaak blijven zitten. Dat legt minder druk op scholen, die weten dat de inspectie ze afrekent op het aantal zittenblijvers

Jelmer Evers, leraar en publicist

Of dat betekent dat de staatssecretaris positief staat tegenover de invoering van een maatwerkdiploma, is nog niet gezegd. 'We moeten er goed over nadenken. Aandachtspunt daarbij is dat ruimte voor maatwerk niet tot onbedoeld effect heeft dat leerlingen zich minder inzetten voor hun slechtste vakken. Ook moet goed gekeken worden naar de gevolgen van maatwerk voor de aansluiting van het voortgezet onderwijs op het vervolgonderwijs.'

Leraar en publicist Jelmer Evers hoopt dat het maatwerkdiploma er snel komt. Evers - een docent die veel publiceert over onderwijs en betrokken is bij het plan Samen Leren, dat als leidraad geldt voor de Kamerfracties van VVD en PvdA - denkt dat meer maatwerk goed is voor kinderen.

Ook denkt hij dat het de doorstroom zal versoepelen. 'Leerlingen zullen minder vaak blijven zitten. Dat is fijn voor hen, maar legt ook minder druk op scholen, die weten dat de inspectie ze afrekent op het aantal zittenblijvers.'

De invoering van het maatwerkdiploma kan echter ook voor logistieke problemen zorgen, denkt Evers. 'Voor roostermakers op traditionele scholen is dit een nachtmerrie. Iedere leerling moet een eigen rooster krijgen. Dat gaat heel wat gedoe opleveren.' Vandaar dat op alle Britse scholen het curriculum elke week tot in detail hetzelfde is.

Lees hier het uitgebreide interview met Paul Rosenmöller.