Met Cito-toets kun je geen scholen vergelijken

Het lijkt wel of de Cito-eindtoets ieder jaar meer stof doet opwaaien en of er ieder jaar meer waarde aan wordt toegekend....

Het gebrek aan kennis over het basisonderwijs en het ministerie dat zegt dat scholen kwaliteit moeten leveren en zich daarover moeten verantwoorden (de Volkskrant, 12 maart), zijn de bron van deze zucht naar 'harde' feiten.

Maar levert de Cito-eindtoets die harde feiten dan? Nee, in ieder geval niet om scholen onderling te kunnen vergelijken. De uitslag geeft per kind aan wat het op dat moment presteert op drie kennisgebieden: rekenen, taal en informatieverwerking. Die individuele uitslagen worden landelijk met elkaar vergeleken en vervolgens wordt er een voorspelling gedaan hoe succesvol het kind zal zijn in het vervolgonderwijs.

Maar het Cito heeft bedacht dat een optelsom van deze individuele scores kan leiden tot een gemiddelde schoolscore. En die kun je vervolgens gaan vergelijken met andere scholen uit het hele land of met een groep scholen die vergelijkbaar is in populatie. En daar zit 'm de kneep. Want het is natuurlijk niet te vergelijken als je alleen maar de eindprestaties meet en niet de beginsituaties. De verschillen zijn zo groot wat betreft instroom van leerlingen, dat van een vergelijking bij de eindstreep geen sprake mag zijn zonder dat aspect mee te wegen.

De staatssecretaris gaat scholen verplichten om de resultaten die ze behalen met hun onderwijs in een openbare schoolgids te publiceren. Een verbod op publicatie van de gemiddelde schoolscore van de Cito zou daarom het beste zijn.

HILVERSUM H. Bijsterbosch

Gemiddeld

Zegt staatssecretaris Netelenbos: 'Het is niet goed een school een soort rapportcijfer te geven. Zo'n cijfer suggereert dat de school over de hele linie goed of slecht is. Dat is in de praktijk niet zo.' Hoe zou 't toch komen dat ik nu moet denken aan mijn schoolcijfers voor vreemde talen. Voor actieve taken als tekstverklaren altijd hoge voldoendes, voor passieve taken als woordjes leren altijd diepe onvoldoendes. Ze werden ieder jaar gemiddeld, zelfs op m'n diploma. Dat suggereert dat ik over de hele linie gemiddeld presteerde. Die praktijk is nog niet veranderd. Waarom zou je scholen dan anders beoordelen dan hun leerlingen?

WOERDEN M.-L. van Roestel

Streepjescode

Zo'n acht jaar geleden: mijn dochter is twaalf jaar en de uitslag van de Cito-toets komt binnen. Advies: havo zou zeer moeilijk worden, mavo zou kunnen, lbo goed te doen.

Er wordt gekozen voor het voortgezet onderwijs in een andere plaats dan waar zij woont. Voordeel van deze school: drie jaar brugklas en projectonderwijs. Leerlingen op mavo-, havo- en vwo-niveau 3 bij elkaar in de klas, daarna wordt er gekozen voor het te volgen type onderwijs.

Na deze drie jaar gaat zij door op het vwo. Hard werken, wilskracht en leerkrachten bij wie je als leerling terecht kunt als je keuzes moet maken. Zonder te blijven zitten doorloopt zij het vwo en gaat naar Universiteit Utrecht om psychologie te gaan studeren. Zij is nu twintig en tweedejaars.

Stel we hadden het Cito-advies opgevolgd en zij was naar het lbo in de buurt gegaan, wat had dit dan gezegd over de kwaliteit van de basisschool? Wat zegt het traject dat ze nu gevolgd heeft over de kwaliteit van de school? Er zijn zoveel meer factoren van invloed op het verloop van een studie.

EDE D. van Scheltinga

Zenuwen

Wat is dat toch weer voor iets raars. Zou aan de hand van Cito-toetsresultaten duidelijk kunnen worden hoe goed de school is? Die resultaten zeggen helemaal zo veel niet over de kwaliteiten van een school. Ik heb nog niemand gehoord over de capaciteiten van het kind en vooral over de zenuwen die een kind kan bevangen. Ikzelf was zo zenuwachtig dat ik als advies de lom-school kreeg. Ik mocht naar de mavo. Mijn moeder heeft alles in het werk gesteld me in havo-vwo te krijgen, wat is gelukt. Inmiddels ben ik neerlandica en historica: glansrijk geslaagd aan de universiteit! Ik ben me altijd blijven afvragen wat het nut van die Cito-toets was.

AMSTERDAM Fleur Speet

Sleutelen

Tot in de Tweede Kamer vragen over sleutelen aan Cito-antwoorden en het beïnvloeden van de resultaten. Wanneer de verplichting tot openbaarmaking van de resultaten in de schoolgids erdoor komt, zal de (nu ook al) bestaande concurrentie toenemen. Het blijft draaien om de naam van de school.

Hoe die 'Cito-naam' hoog te houden? Oefenen en nog eens oefenen vanaf september/oktober een uur per week, tot de leerlingen er van balen!

De allerzwakste leerlingen maakten (in 'n recent verleden) de Cito-toets niet mee. Hun schoolkeuze stond al vast en het Cito-gemiddelde van de school werd daardoor hoger. En (dus) ook de naam van de school.

VASSE L.J. Masselink