1471927
Studenten van de Universiteit van Amsterdam. © ANP

Hoogleraar: verplaats colleges naar het internet

Hoorcolleges zijn niet meer van deze tijd, vindt hoogleraar Jan Derksen. Hij pleit voor online studeren. 'Waarom zou ik studenten dwingen om naar mij te luisteren?'

Een ingezonden brief in de Volkskrant van zaterdag. Jan Derksen, hoogleraar klinische psychologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen, heeft het gehad met zijn 'gapende, etende en pratende' studenten. In plaats van ouderwetse hoorcolleges zou de toekomstige universiteit moeten 'fuseren met het internet'.

Derksen, bekend van Opvoeden in een tijd van zelfverheerlijking (2009), is al bijna 60, maar wil nu 'de revolutie prediken'. 'Studenten worden steeds meer gepamperd met 'competentiegericht onderwijs' en 'leerdoelen'. Zelf noemen ze dit kleuterbouwwerk al 'school'. En gelijk hebben ze, want de universiteit is veel te schools geworden. In vier jaar moeten ze binnen de strakke kaders van het opleidingsprogramma zijn afgeleverd op de arbeidsmarkt. Er zijn steeds meer verplichte colleges. Studenten slepen zich er met pijn en moeite naar toe en ook docenten halen het uit hun tenen.'

Is die klacht niet van alle tijden?
'Integendeel, 35 jaar geleden werd er nog geluisterd tijdens hoorcolleges en kwam er geen drank en eten de zaal in. Nu wordt er gegeten, gedronken, gesurft en gekletst. Ik voel me soms net een schoolmeester. Waarom zou ik ze dwingen om naar mij te luisteren? Dat is niet meer van deze tijd.'

Kan het anders?
'De universiteit zou moeten aansluiten bij de nieuwe psychologische identiteit van jongeren. Ze zijn individualistisch en narcistisch geworden, mede onder invloed van de technologie. Dat is geen verloedering, maar iets waar je op moet inspelen.

'Geef studenten de vrijheid om hun eigen interesses na te jagen. Colleges kunnen het internet op. Toetsen kunnen ook online worden afgenomen. Leuke bijkomstigheid is dat er flink kan worden bezuinigd op managers en gebouwen.'

Zal dat niet de langstudeerders van weleer terugbrengen, die wel tien jaar over hun studie deden?
'Nee, je krijgt juist mensen die al op hun 22ste of 23ste promoveren. Natuurlijk, als je stopt met pamperen vallen er heel veel studenten af. Maar dat is helemaal niet erg, er zijn er toch veel te veel. Als studenten langer willen studeren is dat prima, maar dan wel op eigen kosten.

'Het online studeren wordt overigens veel goedkoper. In plaats van het keurslijf van het opleidingsprogramma kunnen afzonderlijke deelcertificaten worden behaald. Laat jongeren daar maar mee solliciteren, de academische graad vormt toch al geen garantie meer. Waarom zou je jongeren nog opleiden tot historicus, natuurkundige of psycholoog? Zulke scheidingen zijn ouderwets. Juist de universiteit zou moeten aansluiten bij de nieuwe wereld waarin jongeren opgroeien.'

Vreest u dan niet de komst van de Wikipedia-student?
'Integendeel, ik vrees de kooi waarin zelfs de beste honoursstudenten als baby's worden behandeld. Nu moeten ze zich aan alle eisen houden die van bovenaf zijn verordonneerd. Hun nieuwsgierigheid wordt aan banden gelegd. Dat heeft niets met wetenschappelijke vooruitgang te maken. Natuurlijk, de hoogleraar zal altijd een gids blijven. Professoren zouden sowieso meer op didactische kwaliteiten moeten worden geselecteerd. Dat gebeurt nu veel te weinig.'