1489337
Beeld uit Borgen, met rechts statsminister Birgitte Nyborg. © VARA

Borgen - eindelijk op tv - in 10 wetenswaardigheden

tv-serie De televisieserie Borgen is een hit. Goed geacteerd, herkenbare politieke verhalen, prachtig gefilmd en dus: verslavend. Wat is er zo bijzonder aan? De Deense successerie in 10 wetenswaardigheden.

1. Borgen is een politiek drama over het leven in de wandelgangen van Cristiansborg, kortweg Borgen. Hét machtscentrum van Denemarken. Op 26 september 2010 was de eerste aflevering in Denemarken te zien. Sindsdien volgde een internationale zegetocht voor de reeks. Synopsis: Politiek leider Birgitte Nyborg, een rol van actrice Sidse Babett Knudsen, wordt onverwacht verkozen wordt tot eerste vrouwelijke premier van Denemarken, ze  komt er al snel achter dat haar nieuw verworven rechten en plichten hun tol eisen van haar privéleven en haar dierbaren. Ook de ambitieuze journaliste Katrine en de cynische spindoctor Kasper worden voortdurend geconfronteerd met professionele en persoonlijke dilemma's.

© VARA

2. Er zijn nu drie seizoenen gemaakt van Borgen. In Denemarken is begin deze maand het derde seizoen van start gegaan die in de loop van dit jaar ook in Nederland op dvd zal verschijnen. De Vara zendt de eerste twee seizoenen tot en met de zomer uit. Bij Film 1 zijn ze al te zien geweest. Het derde seizoen belooft 'anders dan de eerste twee' te worden.  

3.  De tv-serie bleek voorspellende waarde te hebben: in 2011 werd Helle Thorning-Schmidt de eerste vrouwelijke premier van Denemarken. Ook Thorning-Schmidt werd premier zonder overweldigende meerderheid. Ze heeft de serie ook gezien, onthulde een producer onlangs: 'Ze vindt het vermakelijk, maar is niet altijd blij met de gebeurtenissen in het leven van Nyborg.'

4. Waar ken ik die nou toch ook weer van? is een vraag die de kijker naar Scandivische series zich vaak zal stellen. Zo is de man van statsminister Brigitte (Borgen) in het tweede seizoen van The Killing te zien als partner van Sarah Lund, de eigenzinnige detective met de bekende Mart Smeets-truien. Lunds partner uit de eerste reeks van The Killing, Søren Malling, zien we weer terug in Borgen. Daarin speelt hij de rol van Torben, de nogal drammerige eindredacteur van het tv-journaal van TV1.

5. Niet alleen Borgen en The Killing zijn Scandinavische series die hier aanslaan. Ook Wallander, Beck, de Millenium-reeks en The Bridge zijn geliefd bij veel Nederlanders. De oorsprong van het succes ligt in de aanhoudende populariteit van Scandinavische boeken in ons land, vooral in de jaren '60 en '70. Toen begonnen een paar boekenuitgevers, zoals De Geus en Bruna,  met het uitgeven van materiaal uit de Scandinavische landen, zoals de boekenreeks van Sjöwall en Wahlöö. Zij ontwikkelden onder meer het personage Beck, later bekend van de tv-reeks. De boeken, altijd vanuit het soort extreemlinkse geëngageerdheid geschreven, vormen de grondslag voor de hele hype die er nu is rond Scandinavische series.

6. Andere landen waar Borgen wordt uitgezonden zijn onder meer Groot-Brittannië, Frankrijk, België en snel volgen Australië, Israël, Zuid-Korea en een aantal Zuid-Amerikaanse landen. Ook dvd-boxen van Borgen 1 en 2 staan al maanden in de toplijsten van verkochte dvd's. Het verbaast hoofdrolspeelster Knudsen dat de serie zo'n succes is, zei ze in een interview met de Volkskrant. Borgen was bedoeld voor de Deense markt. Een serie over de politieke strubbelingen in een klein land is ook niet de meest voor de hand liggende internationale kraker. Landen met een tweepartijenstelsel zouden de coalitiepolitiek van Denemarken misschien niet begrijpen. Dat Nederlanders Borgen graag zien, is weer niet zo vreemd: het Deense stelsel lijkt op het onze. Ook de problematiek die erin aan de orde komt lijkt op de onze.

 Femke Halsema
Femke Halsema

7. De serie is al geruime tijd een veelgehoord gespreksonderwerp op het Binnenhof. Borgen wordt verslonden door politici. Oud-politica Femke Halsema verklaarde eerder in de Volkskrant waarom: 'De worsteling om een balans te vinden tussen je persoonlijke en politieke leven, sprak me het meest aan. Ik herkende zo veel: dat alles wat je met je gezin doet, wordt onderbroken door telefoontjes. Hoe vaak heb ik niet met mijn jas aan de kinderen in bed gestopt? Een permanent appèl moeten doen op mijn vriend om het thuis op te vangen. Ik vind dat ze dat dilemma heel genuanceerd hebben uitgewerkt, ook vanuit het personage van Philip, Brigittes echtgenoot. Ik begrijp heel goed dat hij op een gegeven moment zegt dat hij verlangt naar de vrouw op wie hij ooit verliefd werd - niet naar de minister-president.'

8. De vrouw van Diederik Samsom is het daar overigens in het geheel niet mee eens. Samsom in hetzelfde Volkskrant-artikel: 'We hebben samen alle afleveringen van Borgen gezien en ze vindt Philip, de echtgenoot van Brigitte, een slappe zak. Dat-ie het niet volhoudt. Mijn vrouw is gelukkig een sterkere persoonlijkheid.'

9. Al dat succes van series uit het Noorden zorgt wel voor een dreigend probleem. De succesvolle scripts worden wereldwijd geprezen, maar met het succes komt ook het grote geld. In Amerika zijn er filmproducenten die nu de rechten van Scandinavische boeken opkopen en daarbij eisen dat er geen serie meer van gemaakt mag worden in het land van herkomst van het boek. Vanuit de Scandinavische producenten klinkt nu de roep dat dat niet zou moeten mogen, maar het zijn de schrijvers die benaderd worden, vaak voor een grote zak geld. Zo verkocht de populaire Noorse schrijver Nesboo zijn Blue Owl-thrillerreeks aan een filmmaatschappij, die direct een Amerikaanse versie ging produceren. De tendens is niet altijd succesvol. De Amerikaanse remake van The Killing en ook de BBC-variant van Wallander wilden maar niet aanslaan.  

10. Desondanks worden er door de Amerikanen nog steeds remakes voorbereid van Borgen en The Bridge. Van The Bridge is zelfs een Frans-Britse remake in de maak, zich afspelend in en rond de Kanaaltunnel. De serie zal daar ook niet The Bridge heten, maar - hoe verrassend - The Tunnel.

Borgen is vanavond te zien om 23:00 uur op Nederland 2.