1501386
Schaatsers op het ijs tijdens de Vijf Merentocht in Giethoorn. © ANP

'Jamie in 15 minuten zou met hoongelach in een weckfles zijn gestopt'

COLUMN Wat is er nu moeilijker dan vroeger toen het leven overzichtelijk en niet gehaast was? Vraagt columnist Lidy Nicolasen zich af. 'Vroeger hadden we de Spoorwegen, de PTT, het Rijk. Wie daar een baan kreeg, was voor de rest van zijn leven onder de pannen.'

Van de week vroeg iemand: wat is er nu moeilijker dan vroeger? Een gekke vraag. Wat is er niet moeilijker dan vroeger toen de zomers blond en warm waren, de winters vol sneeuwpoppen en iglo's en het leven overzichtelijk en niet gehaast?

We zitten langs de schaatsbaan, dus geen wonder dat iemand meteen 'schaatsen' roept. Moeilijker dan vroeger? Je gaat terug in de tijd en ziet jezelf aan de kant van het dichtgevroren kanaal. Je probeert botjes of doorlopers onder je schoenen te binden. De riempjes zijn versleten of vervangen door rafelig touw en je vingers zijn te koud en te stijf. De ijzers zijn bot, maar daar heb je helemaal geen weet van. Je wilt achter de anderen aan en uiteindelijk doe je dat hollend en je schaatsen hollen bungelend mee.

Chaufferen is een eitje
Waar is de tijd dat je schoen nog van je schaats gleed? Iemand roept 'autorijden', vanwege de drukte op de wegen. Maar chaufferen is een eitje als je denkt aan de tijd dat auto's slipten in elke bocht, extreem windgevoelig waren, de motor met de hand moest worden aangezwengeld, je paardenkracht nodig had om het stuur recht te houden, om de haverklap je tank leeg was, je tenminste een keer in de week je eigen oliepeil diende te controleren en het belabberde uitzicht allerbelabberdst was.

Nee, autorijden is zeker niet moeilijker geworden. Fietsen evenmin. We hebben luchtbanden en wielen van gelijke afmetingen, om het over de versnellingen nog maar niet te hebben. Welke vaardigheid we ook de revue laten passeren, er is er geen moeilijker geworden eigenlijk. Schrijven deed je ooit met een lekkende kroontjespen, terwijl jijzelf ingeklemd zat tussen uitpuilende archiefkasten. Op geen stukken na bewust van Google en andere zoekmachines.

Koken dan? Jamie in 15 minuten zou met hoongelach in een weckfles zijn gestopt. De oven was een kachel, de magnetron alleen aanwezig in het brein van Willy Wortel. De sneeuw werd verwelkomd om er lakens op te laten bleken, de nette kamer ging voor de winterperiode op slot en in de kelder lagen steenkolen te wachten, ach, wie sjouwt er nog met een kolenkit?

Vroeger had je niets te kiezen
Maar er moet toch iets moeilijker zijn geworden? Een collega op de krant zegt: kiezen en concentreren. Vroeger had je niks te kiezen, nu is er teveel. Vroeger had je een man of een vrouw om een gezin mee te stichten, nu zoek je een partner met wie je alles wilt delen. Ik moet denken aan Hermien, een Brabantse boerin. Het feest loopt naar de vroege uurtjes als ze, hand aan de fiets, bij ons komt staan. Ongevraagd begint ze een lofzang op haar Wim. Er is niets waarin hij niet excelleert, vertelt ze. We zijn tot tranen geroerd, verdenken haar van dronkenmanspraat en kijken tersluiks naar Wim, die geduldig achter haar staat te wachten. Ze kijkt nog een keer om: 'As ge d'r ens iemand for wit'.

Wim is nog steeds boer, Hermien boerin, precies zoals hun voorvaders en moeders. Zij zijn allang geen regel meer, eerder grote uitzondering in de wijde omtrek. De meeste boeren kregen geen opvolgers. It's again the economy stupid, we zijn er uit. Vroeger hadden we de Spoorwegen, de PTT, het Rijk. Wie daar een baan kreeg, was voor de rest van zijn leven onder de pannen. Wie lukt het nu nog bij de eigen leest te blijven of zoiets als een vast contract te verwerven?

Op de valreep zegt iemand: sterven is ook moeilijker geworden. Nog meer suggesties?

Lidy Nicolasen is redacteur van de Volkskrant. Iedere zaterdag schrijft zij een column voor Volkskrant.nl.