1409105
De burgemeester van Amsterdam Eberhard van der Laan © ANP Kippa

Amsterdamse coffeeshops blijven open voor toerist

Toeristen kunnen de 220 coffeeshops in Amsterdam gewoon blijven bezoeken, ook al zijn zij geen Nederlandse ingezetenen. Dit bevestigt burgemeester Van der Laan tegen de Volkskrant op basis van het regeerakkoord van het nieuwe kabinet.

Hij is al ruim een jaar in gesprek met minister Opstelten van Veiligheid en Justitie over de gevolgen van het nieuwe softdrugsbeleid voor Amsterdam. De hoofdstad herbergt eenderde van het totaal aantal coffeeshops in Nederland. Van de naar schatting 7 miljoen toeristen die Amsterdam jaarlijks aandoen, bezoeken er anderhalf miljoen een coffeeshop.

Van der Laan: 'Die anderhalf miljoen toeristen gaan niet zeggen: dan maar geen wiet. Die zwermen uit over de stad op zoek naar drugs. Meer straatroof, ruzies over nepdrugs, geen controle op de kwaliteit van de drugs - alles wat we hadden aan ellende komt weer terug.' Hij heeft de minister beloofd dat hij de criminaliteit en overlast rond coffeeshops streng zal aanpakken en wietgebruik onder jongeren verder zal tegengaan.

Het demissionaire kabinet wilde alleen Nederlandse leden toelaten in coffeeshops. Zij moesten zich inschrijven om een wietpas te kunnen krijgen. De wietpas, al ingevoerd in Zuid-Nederland, is nu van tafel. Maar de toegang blijft voorbehouden aan 'ingezetenen'.

De controle daarop geschiedt volgens het nieuwe regeerakkoord 'in overleg met de betrokken gemeenten', 'zonodig gefaseerd' en 'waarbij wordt aangesloten bij het lokale coffeeshop- en veiligheidsbeleid'. Het is die clausule die Amsterdam, als eerste grote stad, aangrijpt om coffeeshops open te houden voor toeristen.

Opstelten wil de overlast van drugstoerisme bestrijden. Vooral de grensstreek in het zuiden kampt daarmee. Daar wippen Fransen, Duitsers en Belgen even de grens over om softdrugs te kopen, omdat de verkoop in eigen land is verboden.

Toeristen
In Amsterdam gaat dat niet op; daar is het kopen van softdrugs een van de activiteiten van toeristen. 'Met het weren van toeristen zouden alle voordelen van het coffeeshopstelsel teniet worden gedaan', zegt Van der Laan. Die voordelen zijn minder overlast, controle op de kwaliteit van de softdrugs en de leeftijd van kopers en geen criminele straathandel. 'We doen wat gedaan moet worden.'

De Zeedijk stond symbool voor die ellende. Daar regeerde in de jaren tachtig de straathandel. 'Dat was verschrikkelijk. Het stadsbestuur, de politie en de bewoners zijn 20 jaar bezig geweest om dat gebied te heroveren.'

Van der Laan en Opstelten hebben afspraken gemaakt over een harde aanpak van coffeeshops die de regels overtreden. Amsterdam bouwt zijn horeca-interventieteam om tot coffeeshop-interventieteam. 'Verkoop aan minderjarigen, te zware wiet, te grote hoeveelheden in voorraad, geen reclame maken of overlast - we kruipen er nog dichter op. We gaan het rücksichtslos aanpakken.'

In het regeerakkoord wordt het gehalte van de werkzame stoffen in softdrugs aan een nog te bepalen maximum gebonden. Vooral wiet is in de loop der jaren veel sterker geworden. Van der Laan: 'De gezondheid staat voorop. Ik zie om me heen dat het gevaarlijk kan zijn.'

En: 'Begrijp me goed: je praat hier niet met een loopjongen van coffeeshophouders. Ik vind het stelsel goed, maar er zijn mij te veel coffeeshophouders die de gevaren voor de gezondheid bagatelliseren. 'Burgemeester, je snapt toch ook wel dat het net een bacardi-cola is en dat het ervan afhangt hoeveel bacardi je erin doet.' Die vlieger gaat niet op, bij bacardi-cola kan ik dat zelf bepalen, bij wiet niet.'

Hot item
In het buitenland blijken de coffeeshops een hot item. Amsterdam wordt dagelijks bestookt door media zoals CNN, BBC, CBS en veel Europese zenders - allemaal willen ze Van der Laan voor de camera om te horen wat er met de beroemde Amsterdamse coffeeshops gaat gebeuren. Ook de schrijvende pers overstelpt de afdeling voorlichting van de gemeente met vragen over de dope pass en het Haschisch-ausweis.