1528040
remier Mark Rutte staat de pers te woord voor aanvang van de Europese Top in Brussel. © ANP

VVD-top: bij groter tekort niet meteen bezuinigen

Het kabinet zoekt naar financiële ruimte om nieuwe bezuinigingen in de loop van dit jaar te voorkomen. Daarmee hopen de coalitiepartners VVD en PvdA bij de oppositie draagvlak te winnen voor het regeerakkoord.

In de VVD-top is daarom deze week besproken dat een overschrijding van het geplande begrotingstekort niet automatisch hoeft te leiden tot nieuwe snelle saneringen. Het kabinet zoekt intussen naarstig naar manieren om zo'n tekort te voorkomen.

Minister Dijsselbloem van Financiën boekte daarin vrijdag een succes en bezorgde het kabinet via een boekhoudconstructie een 'forse meevaller' van 813 miljoen euro. Die is het gevolg van een garantie van 5,7 miljard euro van de staat aan De Nederlandsche Bank. Door die garantie stijgen de buffers van de bank dusdanig dat die de winst die wordt gemaakt op leningen en obligaties aan de Zuid-Europese landen, kan uitkeren aan de staat. Dit jaar gaat het om een winstuitkering van 813 miljoen euro. Tot 2017 loopt het totale bedrag op tot 3,2 miljard. Dit komt boven op de meevaller van donderdag, toen bleek dat het Havenbedrijf Rotterdam eerder dan verwacht een lening kan terugbetalen. Dat levert Dijsselbloem dit jaar 290 miljoen euro op.

Ramingen CPB
Dat alles komt de coalitie goed uit nu in Den Haag wordt gewacht op de raming van het Centraal Planbureau voor het tekort van 2013. Het is de bedoeling dat dit onder de Europese norm van 3 procent blijft, maar zeker sinds de nationalisatie van SNS Reaal (kosten 3,7 miljard) is het onzeker of dat lukt.

Als Nederland zich aan de Europese normen wil houden, moet bij overschrijding meteen worden bezuinigd. In het kabinet wordt gevreesd dat dit voor het grootste deel van het parlement te gortig wordt. 'Het risico is dat het kabinet dan het politieke draagvlak verspeelt', klinkt het vanuit de VVD. 'Dan wordt het te draconisch.'

Deze week kreeg de coalitie ingepeperd dat regeren moeilijk wordt zonder brede steun onder de oppositiepartijen. Die zijn nodig om het regeerakkoord aan een meerderheid te helpen in de Eerste Kamer. In ruil voor de hulp van D66, SGP en ChristenUnie bleek minister Blok voor Wonen bereid zijn woningmarktplannen aan te passen. Dat bezorgt het kabinet een tegenvaller van 250 miljoen euro per jaar.

In de coalitie ligt overschrijding van de begrotingsafspraken vooral gevoelig bij de VVD, omdat de liberalen campagne voerden met de belofte financieel orde op zaken te stellen. VVD'ers benadrukken dan ook dat het uitstel niet te lang mag duren. 'Voor 2014 doen we ons uiterste best de 3 procent te halen.'

Donderdag en vrijdag werd niettemin duidelijk dat de coalitie op meer fronten rekening wil gaan houden met de oppositie. Nadat SGP en CU zich soepel hadden opgesteld, haalden VVD en PvdA de druk van de ketel in het debat over het leerlingenvervoer. De coalitie wil af van de verplichting voor gemeenten om te betalen voor het vervoer van leerlingen die naar een religieuze school willen. Maar het debat waarin dit plan op tafel zou komen, is uitgesteld.