2038841
Koning Willem-Alexander en koningin Máxima tijdens Olympische Spelen 2012 in Londen. © ANP

Steeds meer kritiek op 'zware delegatie' Sotsji

UPDATE De kritiek op de zware afvaardiging die het kabinet naar de Olympische Spelen in Sotsji wil sturen zwelt aan. PvdA-leider Diederik Samsom en twee prominente VVD'ers, Neelie Kroes en Frans Weisglas, vielen het kabinetsbesluit dit weekend af. Zij vinden het te veel eer om met de koning, de koningin, de minister-president en de minister van Sport af te reizen naar Rusland.

 Europees commissaris Neelie Kroes.
Europees commissaris Neelie Kroes.
 
Sotsji is een prestigeproject van Poetin en zo'n hoge Nederlandse delegatie geeft daar veel te veel glans aan
Frans Weisglas

Volgens Samsom moet premier Rutte volgende maand op de Winterspelen de slechte positie van homoseksuelen in Rusland bij premier Poetin aankaarten, zei de PvdA-leider gisteravond in het programma Nieuwsuur.

Samsom reageerde op het nieuws van afgelopen vrijdag dat Rutte heeft besloten om volgende maand zelf naar de spelen te gaan en daarnaast ook koning Willem-Alexander en koningin Máxima te sturen. 'Ik had persoonlijk een andere afweging gemaakt, maar ik kan dit besluit wel begrijpen', aldus Samsom.

Wat hem betreft had Rutte zelf wel thuis kunnen blijven. 'Je geeft nu het signaal dat je het aan de orde wilt stellen. Dus ik verwacht nu ook van de premier dat hij dat doet. Laat zien wat je opstelling is en breng dat aan de orde.'

Kroes: onsje minder
Eerder op zondag uitte Eurocommissaris Neelie Kroes (VVD) kritiek op het besluit van Rutte. Volgens Kroes is het moeilijk uit te leggen dat Nederland met de zwaarst mogelijke delegatie gaat. 'Als je vindt dat er daar iets moet veranderen, dan vind ik niet dat je erheen zou moeten gaan. Het had best een onsje minder gekund.' Frans Weisglas, oud-voorzitter van de Tweede Kamer, sloot zich bij haar aan. 'Sotsji is een prestigeproject van Poetin en zo'n hoge Nederlandse delegatie geeft daar veel te veel glans aan', meent hij.

Premier Rutte erkent dat Nederland 'duidelijk verdeeld' is over de gewichtige delegatie die Rusland zal bezoeken. Hij verdedigt de voltallige Nederlandse aanwezigheid door te zeggen dat de Russen op die manier kunnen worden aangesproken op de schending van de rechten van homoseksuelen en politieke tegenstanders.

 PvdA-fractievoorzitter Diederik Samsom.
PvdA-fractievoorzitter Diederik Samsom.
 
Wij willen laten zien waar we voor staan, in plaats van ervoor weg te lopen. En we klappen daar niet voor Vladimir Poetin, maar voor Sven Kramer en Ireen Wüst
Tweede Kamerlid Han ten Broeke
 Frans Weisglas, oud-voorzitter van de Tweede Kamer.
Frans Weisglas, oud-voorzitter van de Tweede Kamer.

Voor Rutte zelf geldt dat hij met zijn aanwezigheid in de voetsporen treedt van zijn voorgangers. Zo was premier Balkenende aanwezig bij de opening van de Spelen in China. Enerzijds wil Rutte 'als één man en vrouw' achter de Nederlandse sporters staan. Anderzijds plaatst hij het sportevenement op een lijn met de handelsbetrekkingen die Nederland onderhoudt met minder democratische landen. 'Als je contacten hebt, kun je de dialoog voeren', sprak Rutte. 'Anders sta je met schone handen, maar ook met lege handen.'

Koning erelid IOC
Dat verklaart misschien de aanwezigheid van Rutte, maar niet die van koning Willem-Alexander, die zich zo min mogelijk met politiek dient in te laten. Maar de koning heeft zo zijn eigen redenen om erbij te willen zijn: hij is erelid van het Internationaal Olympisch Comité (IOC). 'Hij zou wel gek zijn om als erelid niet te gaan', zei Rutte zondag in het tv-programma Buitenhof. Het is voor het eerst dat het Nederlandse staatshoofd de openingsceremonie van Olympische Spelen bijwoont. Zelfs toen ze in Amsterdam plaatsvonden, liet koningin Wilhelmina verstek gaan.

In de VVD-fractie in de Tweede Kamer vindt de kritiek van partijgenoten Kroes en Weisglas vooralsnog geen weerklank. 'Russische homo's en lesbiennes hebben niets aan de boycot van de andere regeringsleiders, want niemand zegt erbij waarom hij wegblijft', zegt Tweede Kamerlid Han ten Broeke. 'Wij willen laten zien waar we voor staan, in plaats van ervoor weg te lopen. En we klappen daar niet voor Vladimir Poetin, maar voor Sven Kramer en Ireen Wüst.'

Andere partijen in de Tweede Kamer weigeren zich bij het kabinetsbesluit neer te leggen. D66 wil een debat - ook al heeft D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma weinig hoop het besluit te kunnen terugdraaien. Ook de SP heeft zich tegen de prominente Nederlandse aanwezigheid in Sotsji gekeerd. Harry van Bommel: 'Er ontstaat straks misschien een pijnlijk beeld: de koning en de premier aan weerszijden van Poetin en verder een vrij lege tribune.'

De Franse president Hollande en de Duitse president Gauck lieten eerder al weten dat ze uit protest niet naar de Olympische Spelen in Rusland gaan. President Obama stuurt oud-tennisster Billie Jean King, lesbiënne en homorechtenactiviste, in zijn plaats.