Minister Ivo Opstelten van Veiligheid en Justitie tijdens de persconferentie waarin hij zijn aftreden aankondigt
Minister Ivo Opstelten van Veiligheid en Justitie tijdens de persconferentie waarin hij zijn aftreden aankondigt © ANP

Opstelten en Teeven stappen op

Minister Ivo Opstelten van Veiligheid en Justitie en zijn staatssecretaris Fred Teeven stappen op. Dat hebben de twee vanavond tijdens een persconferentie bekend gemaakt. Reden is de zogeheten Teeven-deal met drugscrimineel Cees H.

Lees ook: de twijfel over Opstelten week niet meer van het Binnenhof

Nadat Nieuwsuur bekend maakte dat er aan drugscrimineel Cees H. bijna 5 miljoen gulden werd betaald, werd duidelijk dat minister Opstelten van Justitie zijn grip op de zaken had verloren. Drie jaar lang wist de 'minister van Bravoure' zich moeiteloos te handhaven in de Kamer, toch ging het mis.

Hoe het ook al weer zat met die witwasdeal met crimineel Cees H.? Lees het hier. En lees wat Raoul du Pré, chef van de parlementaire redactie van de Volkskrant, erover schreef in het commentaar van de krant van vandaag: Minister Opstelten heeft de twijfels aan zijn geloofwaardigheid voornamelijk aan zichzelf te wijten.

'Ik heb telkens aangegeven dat ik het van het grootste belang vind dat er duidelijkheid komt over de schikking', zei Opstelten tijdens de persconferentie.

'In juni heb ik de informatie gegeven dat het niet mogelijk was dat er meer betaald is dan 1,7 miljoen. Ik heb een digitale bevestiging gevonden dat er in 2001 4,7 miljoen gulden is overgemaakt aan Cees H. Daarmee is bewezen dat er informatie aanwezig was op mijn departement die had kunnen worden ontsloten. Ik neem en draag daarvoor de volledige verantwoordelijkheid, en daarom heb ik zojuist mijn ontslag aangeboden aan de koning.'

Teeven noemde het aftreden van Opstelten 'onverteerbaar'. 'Ik ben 4,5 jaar met hem opgetrokken om het land veiliger te maken. Die klus had ik graag met hem afgemaakt.' De voormalige staatssecretaris zei 'niet geloofwaardig' meer te kunnen functioneren. 'De minister is afgetreden om een kwestie uit mijn tijd als officier van justitie.'

Teeven benadrukte dat met de deal zelf 'niets mis' is. 'Ook dat wil ik hier even gezegd hebben. Ook dat is gebeurd voor volk en vaderland.'

Over de opvolging zal naar verwachting geen besluit worden genomen voor de Statenverkiezingen van 18 maart. VVD-minister Stef Blok voor Wonen en Rijksdienst neemt voorlopig de taken van Opstelten en Teeven waar. Dat heeft de Rijksvoorlichtingsdienst bevestigd.

De 50-jarige Blok, die sinds november 2012 minister is, was van oktober 2010 tot half september 2012 fractievoorzitter van de VVD in de Tweede Kamer. Daarvoor was hij onder meer Tweede Kamerlid.

Koning Willem-Alexander Opstelten en Teeven maandag net voor middernacht nog ontslag verleend, aldus de Rijksvoorlichtingsdienst. De koning deed dit 'op de voordracht van de minister-president, op de meest eervolle wijze, onder dankbetuiging voor de vele gewichtige diensten door de minister en de staatssecretaris aan hem en het Koninkrijk bewezen'.3893120

'Onvermijdelijk'

Minister-president Mark Rutte zei het besluit van Opstelten en Teeven te respecteren. 'Ze hebben voor zichzelf geconcludeerd dat hun terugtreden onvermijdelijk was. Het enige dat ik daar op dit moment aan kan en wil toevoegen is dat ik zowel Ivo Opstelten als Fred Teeven grote dank zeg voor alles wat zij in de afgelopen jaren hebben gedaan. Het kabinet verliest twee gedreven vakmensen.'

Ook VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra zei het vertrek van de twee te betreuren, maar vond het ook 'begrijpelijk'. PvdA-leider Diederik Samsom noemde het een 'ingrijpend besluit' en 'een begrijpelijk besluit op basis van de gebleken feiten'.

SP-leider Emile Roemer reageerde op Twitter dat het debat morgen 'gewoon moet doorgaan', alleen dan met premier Rutte. Ook fractievoorzitter Arie Slob van ChristenUnie is van plan na het aftreden van Opstelten de premier ter verantwoording te roepen. D66-leider Alexander Pechtold ¿sloot zich via Twitter aan bij zijn oppositiecollega's: 'De vragen over de deal mogen niet onbeantwoord blijven. Debat op z'n minst!'

Betalingsbewijs

Vandaag werd bekend dat er toch 4,7 miljoen gulden gemoeid was met de deal met drugscrimineel Cees H., veel meer dan de bijna 2 miljoen gulden die Opstelten aan de Tweede Kamer had gemeld. Er was toch een betalingsbewijs gevonden van de overboeking van 4,7 miljoen gulden naar Cees H.

Daarmee werd ook het bewijs geleverd dat minister Opstelten de Tweede Kamer verkeerd heeft ingelicht over het bedrag. Tot nu toe ontkende Opstelten dat de geldsom die naar H. ging te achterhalen was. Opstelten is politiek verantwoordelijk voor het handelen van Teeven destijds als officier van justitie.

Als een minister aftreedt, volgt normaliter ook zijn of haar staatssecretaris. De gedachte erachter is dat een nieuwe minister zijn eigen staatssecretaris moet kunnen kiezen. Of dat ook nu de reden is, is nog niet bekend.

Teeven-deal

Teeven trof in 2000 als officier van justitie een schikking met H., die werd veroordeeld voor drugshandel. Het lukte het OM niet H. zijn criminele winst te ontnemen. Daarop sloot Teeven een deal: de staat zou 750 duizend gulden van H.'s criminele vermogen krijgen, de rest mocht Cees H. houden. Bovendien zou de Belastingdienst niet worden geïnformeerd.

De interesse in de zaak werd opnieuw aangewakkerd toen vorig jaar bleek dat het niet te achterhalen is hoeveel geld er na de schikking op de bankrekening van Cees H. is gestort. De bankafschriften zijn kwijt: het Openbaar Ministerie blijkt ze te hebben weggegooid en de banken hebben ze ook niet meer. 

Minister Ivo Opstelten zei toen dat H. in 2001 slechts 1,25 miljoen gulden heeft ontvangen. Voormalig advocaat van Cees H. Piet Doedens noemde in een interview met de Volkskrant echter een som van 5 miljoen gulden. Er was alleen geen bewijs, want de zoektocht naar het cruciale bonnetje die het ministerie op verzoek van de Tweede Kamer op touw had gezet, leverde niets op. 'Het is ook een kwestie van vertrouwen', zei Opstelten toen.

Nieuwsuur meldde vorige week bewijzen te hebben gezien dat het inderdaad ging om 4,7 miljoen gulden. Hiermee was de suggestie geboren dat Opstelten de Tweede Kamer vorig jaar verkeerd heeft ingelicht, dan wel bewust heeft gelogen over het bedrag.

Na de onthullingen van Nieuwsuur liet Opstelten opnieuw zoeken op het departement en bij het Openbaar Ministerie (OM). De nu gevonden digitale bevestiging is een betaling van 4,7 miljoen gulden aan Doedens, ten behoeve van Cees H. Gisteren lukte het alsnog om met specialistische kennis de gegevens weer zichtbaar te maken, zo meldden bronnen binnen Justitie vandaag.