1537465
Starterswoningen in Lisserbroek. © anp

Hypotheekconstructie Blok pakt zeer ongunstig uit

De complexe hypotheekconstructie die minister Stef Blok (Wonen) heeft bedacht om de maandlasten voor starters te verlagen, pakt extreem duur uit.

Kopers die kiezen voor een 'Blok-hypotheek' besparen weliswaar zo'n honderd euro op hun maandlasten, maar zijn op termijn al gauw 60 duizend euro méér kwijt aan rente dan kopers die hun annuïteitenhypotheek volledig aflossen. Bovendien blijft een restschuld over. Bij hogere hypotheken loopt het renteverschil tussen de twee hypotheekvormen zelfs in de tonnen.

Dit is de uitkomst van een berekening die adviesketen De Hypotheker op verzoek van de Volkskrant heeft uitgevoerd. De woordvoerster van minister Blok bevestigt de conclusies.

Starter
Uitgaande van een typische starterssituatie (een gezinsinkomen van 50 duizend euro en 200 duizend euro hypotheek) zijn de maandlasten van een Blok-hypotheek rond de 110 euro lager dan die van een annuïteitenhypotheek. Maar voor dat voordeel betaalt de starter een zeer hoge prijs.

De maandlasten zijn namelijk lager omdat de huizenkoper de helft van zijn annuïtaire aflossing niet uit eigen zak betaalt, maar leent bij de bank; hij vult het ene gat met het andere. Over die tweede lening betaalt hij óók rente, en die is fiscaal niet aftrekbaar. Bovendien houdt hij na 30 jaar een (niet aftrekbare) hypotheekschuld van (in dit rekenvoorbeeld) 100 duizend euro over.

Aan het eind van de looptijd betaalt deze huizenbezitter nog altijd 417 euro rente per maand (bij een hypotheekrente van 5 procent), terwijl een huizenkoper die niet extra bijleende tegen die tijd gratis woont. Het verschil in betaalde rente tussen de twee hypotheekvormen bedraagt na 30 jaar bijna 60 duizend euro. Starters die kiezen voor een Blok-hypotheek zijn dus 'penny wise, pound foolish'.

© Thijs Balder / de Volkskrant

Hoog inkomen
Bij hogere rentetarieven en hypotheken pakt de Blok-variant nog ongunstiger uit. Huizenkopers met een hoog inkomen en een hypotheek van 4 ton zijn helemaal slecht af met een Blok-hypotheek. In ruil voor een besparing van slechts 19 duizend euro aan hypotheeklasten in de eerste 30 jaar betalen zij per saldo 120 duizend tot 220 duizend euro meer rente dan mensen die kozen voor een standaard annuïteitenhypotheek.

De Blok-hypotheek, bedacht om de drempel voor starters te verlagen, dreigt dus zijn doel voorbij te schieten. De woordvoerster van Blok: 'Het klopt dat de nettolasten hoger zijn, maar kopers hoeven natuurlijk niet voor deze hypotheekvorm te kiezen. We wilden starters alleen een extra keuze bieden. Een hypotheek is altijd maatwerk.'

Opmerkelijk genoeg heeft minister Blok de banken niet geraadpleegd toen hij de constructie bedacht. Volgens zijn woordvoerster komt het idee van de werkgeverskoepel VNO-NCW en niet van ING, zoals eerder in de media werd gemeld.

Op de vraag wat zij van de Blok-hypotheek vinden, reageerden ABN Amro en Rabobank gisteren terughoudend. Zij wachten op nadere informatie van het ministerie. De AFM, die er onder meer op moet toezien dat banken consumenten geen ondeugdelijke producten verkopen, heeft evenmin een oordeel klaar. 'De vragen die u stelt, stellen wij ook.'