Rutte en Weekers tijdens het debat. © ANP
1464131
Rutte en Weekers tijdens het debat. © ANP

Debat Weekers - 'Ik heb harde lessen geleerd'

Vanmiddag ging de Tweede Kamer in debat met staatssecretaris Weekers (Financiën) over zijn relatie met de van corruptie verdachte ex-wethouder van Roermond, Jos van Rey. Volkskrant.nl volgde het debat live.

Nabeschouwing

De Tweede Kamer accepteerde donderdag in overgrote meerderheid het mea culpa van staatssecretaris van Financiën Frans Weekers. Die ging in het debat over zijn banden met zijn omstreden partijgenoot Jos van Rey door het stof. 'Ik had kritischer moeten zijn en moeten doorvragen', aldus Weekers over het aanbod van Van Rey om een reclamezuil met zijn foto erop te bekostigen.

Rutte sloot zich aan bij de conclusie van Weekers dat die onhandig had geopereerd, maar verweet zichzelf niks. Tot onvrede van de oppositie. 'De staatssecretaris doet zijn best om met iets van een 'sorry' te komen, maar de premier is onfeilbaar en maakt geen fouten. Dat is bijzonder teleurstellend', zei PVV'er Roland van Vliet.

De oppositie maakte een groot punt van de kosten van de reclamezuil, die wellicht hoger liggen dan de 4.500 euro aan campagnedonaties die wettelijk toegestaan is. Weekers wist de Kamer er echter van te overtuigen dat het geen persoonlijke campagne betrof, maar een initiatief van de VVD-afdeling Weert. Ook was hem verteld dat de zuil 3.000 euro zou hebben gekost.

Weekers betoogde verder Van Rey niet inhoudelijk geholpen te hebben met zijn belastingvraag en ook geen voorkeur te hebben uitgesproken voor de locatie van een belastingkantoor. De oppositie accepteerde die uitleg. Over het woord 'complotdenken' zei hij dat het woord hem ontglipt was. 'Ik zou er niet teveel lading aan geven', aldus Weekers. Over de afgelopen week zei hij: 'Ik heb harde lessen geleerd.'

Live

  1. Pechtold: 'Ik verbaas me over de houding van de premier. Er is steeds maar niks aan de hand. Dat was voor mij de dissonant in dit debat. En er blijven onduidelijkheden over de feitelijke vragen. Het debat is gesloten, maar de discussie niet.' Ook Krol zegt dat zijn fractie 'het berouw ook graag bij andere betrokkenen' had willen zien. Buma stelt dat Rutte 'op de plaat blijft hangen' van 'mij valt niets te verwijten'. De formatie behelst meer dan alleen een lijstje afwerken, de premier had moeten doorvragen, aldus Buma.

    Hiermee is het debat ten einde.

  2. Tweede termijn

    De woordvoerders mogen nog een keer spreken, ook al kiest niet iedereen ervoor dat te doen. SP-Kamerlid Van Raak herhaalt dat deze problemen veroorzaakt zijn door de sponsoring van Kamerleden.

    Zowel Van Ojik als Van Vliet zegt dat de kou nu uit de lucht is. Weekers heeft op zijn manier 'sorry' gezegd en de Kamer lijkt de opstelling van Weekers te waarderen. Van Vliet zegt wel de opstelling van Rutte teleurstellend te vinden. Ook Slob zegt: 'We zetten er een punt achter.' SGP-Kamerlid Dijkgraaf roemt de 'openheid' van de staatssecretaris.

  3. Rutte

    Over de zaak-Verdaas zegt Rutte dat er tijdens de formatie geen grond was om aan te nemen dat er sprake was van een andere woonplaats dan Nijmegen. Daarom blijft hij erbij wat hij twee weken geleden gezegd heeft. De gesprekken tijdens de formatie gingen alleen over het gebruik van de dienstauto, herhaalt Rutte.

    Van Vliet (PVV) zegt dat er gewoon in het dossier staat dat er twijfels waren over de woonplaats van Verdaas.

    Rutte herhaalt dat hij tijdens de formatie niet de feiten had over het woon-werkverkeer van de ex-staatssecretaris en dat hij daar dus ook niet over kon oordelen.

  4. Rutte

    Premier Rutte is aan het woord. Hij stelt dat is gebleken dat de zaak 'brandschoon' is en dat 'absoluut duidelijk is' dat Weekers correct gehandeld heeft.

    Pechtold vindt dat Rutte de zaak te lichtvaardig behandelt. De kosten voor de reclamezuil waren immers veel hoger dan 4.500 euro. 'De premier zegt weer 'doorlopen, doorlopen, doorlopen'', aldus Pechtold.

    Rutte stelt dat hij in de gesprekken met aankomende bewindslieden heel precies is en de zaken dus helemaal niet te licht opneemt. Pechtold is niet overtuigd.

    Rutte kondigt aan dat hij nadat het wetgevingsproces over de partijfinanciering is afgerond kijkt wat hij met 'het blauwe boekje' gaat doen, het instructieboekje voor aankomende bewindslieden. In dat boekje staat wat wel en niet mag.

     Staatssecretaris van Financiën Frans Weekers (VVD) tijdens het debat, met premier Rutte op de achtergrond..
    Staatssecretaris van Financiën Frans Weekers (VVD) tijdens het debat, met premier Rutte op de achtergrond.. © ANP
  5. Weekers

    Ik hoop dat ik de Kamer er van heb kunnen overtuigen dat ik mijn werk zonder aanziens des persoons doe. Over het woord 'complotdenken' zegt hij dat het woord hem ontglipt is. 'Ik zou er niet teveel lading aan geven', aldus Weekers. Over de afgelopen week zegt hij: 'Ik heb harde lessen geleerd.'

  6. Weekers

    Nu spreekt Weekers over de locatie van de belastingkantoren. 'Mij is het om het even waar het kantoor komt', stelt hij. De staatssecretaris zegt ook dat hij de bezwaren van de ondernemingsraden over Roermond als vestigingsplaats pas afgelopen week gezien heeft. Dat speelde dus ook geen rol, aldus Weekers. 'Ik ben trots op mijn mensen bij de Belastingdienst.'

  7. Weekers

    Nu over de belastingzaak van Van Rey. Volgens Weekers heeft de Belastingdienst dit 'keurig' afgehandeld. Weekers heeft geen instructies gegeven aan topambtenaren over de zaak, zo verklaart hij. De brief is tijdens een dienstreis van Weekers binnengekomen en een lid van het managementteam heeft die toen in behandeling genomen. Weekers: 'Het kan zijn, maar dat kan ik niet meer nagaan, dat ik toen even met Van Rey heb gebeld om hem in contact te brengen met het lid van het MT.'

    Pechtold wil weten waarom Weekers dan nog met Van Rey diende te bellen, als alle contactgegevens al in de brief stonden. Weekers stelt dat hij wel vaker even met mensen belt als zaken in behandeling worden genomen. Hij heeft evenwel niet inhoudelijk met Van Rey gesproken. Pechtold begrijpt nog steeds niet waarom zo'n telefoongesprek moest plaatsvinden.

    Tussendoor komt even een vraag over de locatie van de belastingdienst in Limburg. Is er al een beslissing genomen? Nee, zegt Weekers. Andere ministeries gaan daar nu over en dat proces is nog gaande.

    Is het normaal dat een lid van het MT persoonlijk zaken afhandelt, zo vraagt Van Vliet. Weekers stelt dat het betreffende MT-lid ongeveer 150 van dit soort gesprekken per jaar voert.

  8. Weekers

    Persoonlijke overwegingen hebben bij deze zaken 'geen enkele rol' gespeeld, aldus Weekers. Hij wil graag helderheid geven over de vragen die in zijn brief van gisteravond nog niet zijn beantwoord.

  9. Weekers

    Weekers stelt dat hij in de veronderstelling was dat het billboard 3.000 euro kostte. Pas afgelopen zaterdag kwam hij er achter dat Van Rey een potje met geld samenstelde waar ook andere partijen aan doneerden. Ook hiervoor geldt volgens Weekers dat hij verder had moeten doorvragen.

  10. Weekers

    Ben Bremmer stuurde overigens op 13 september de volgende tweet: 'Yes! VVD Weert wint. Het resultaat van 3 weken hard werken en campagnevoeren. @FransWeekers ik heb het graag gedaan, gefeliciteerd!'

    Deze tweet werd net geretweet door CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt.

  11. Weekers

    Weekers zegt dat hij geen belang had een persoonlijke campagne te voeren in Limburg. 'Dat doe je niet als je op plek acht op de lijst staat.' Het was een initiatief van de VVD-afdeling in Weert, waar Weekers aan mee wilde werken. Pechtold bestrijdt dit beeld. Volgens hem betrof het wel een persoonlijke campagne, omdat de lokale afdeling expliciet aangaf campagne te voeren voor 'de staatssecretaris'. Weekers had geen zin in een persoonlijke campagne, maar gaf toe aan de wensen van afdeling-Weert.

    Pechtold citeert Weekers die op 23 november heeft geschreven over 'een billboard in het kader van mijn persoonlijke campagne'. Pechtold concludeert dat het om een persoonlijke campagne gaat. Weekers houdt vol dat hij is gevraagd een bijdrage te leveren aan een lopende campagne in Limburg. 'Ik kan dat niet anders zien.'

    'What's in a name, zou ik willen zeggen', aldus Weekers. Volgens hem is het 'niet zo relevant' wat voor een campagne het was. De afdeling Weert betaalde de rekeningen en de reclamezuil was een bijdrage in natura.

    Een bestuurslid van de VVD-afdeling Weert, Ben Bremmer, zou op zijn eigen website hebben geschreven dat hij campagne voerde voor Weekers. Die website heeft Weekers niet gezien, anders had hij Bremmer wel een seintje gegeven, aldus de staatssecretaris.

    Of het een persoonlijke campagne was is relevant omdat Weekers dan ook verantwoordelijk is voor het naleven van de regels omtrent dat soort campagnes.

  12. Weekers

     Weekers komt aan in de Kamer.
    Weekers komt aan in de Kamer.

    Wekers is nu aan het woord. Hij betreurt dat er onduidelijkheden zijn gekomen en wil deze in het debat wegnemen. 'Ik reken dit alleen mezelf aan.'

    Hij begint over de reclamezuil. Over de kosten en over betrokken partijen had hij 'kritischer moeten zijn' en 'moeten doorvragen'. Dan had hij ook tot de conclusie kunnen komen dat deze campagneactie 'geen goed idee' was. Hij vermoedde destijds dat met het rapport-Sorgdrager 'de vragen over Van Rey' verleden tijd zouden zijn. Dat was een inschattingsfout, aldus Weekers.

    Nu over de kosten van de zuil. Van Van Rey begreep Weekers destijds dat het om 3.000 euro zou gaan. Het betrof een sponsoring in natura, zegt Weekers.

  13. Het debat is geschorst voor 20 minuten, zodat Rutte en Weekers zich kunnen voorbereiden op de beantwoording.

  14. PvdA'er Ed Groot noemt de sponsoring van de zuil 'niet handig', maar heeft geen vragen over de integriteit van Weekers. Hij kan ook geen 'rokend pistool' ontdekken in de zaak over de locatie van het Limburgse belastingkantoor.

    Groot wil duidelijk geen vergaand oordeel vellen over de Weekers, maar wordt nu door Pechtold en Van Ojik wel gedwongen om uitspraken te doen. 'Weekers had wel meer moeten doorvragen, dat ben ik met u eens.'

  15. Is de schijn van belangenverstrengeling gewekt en moet staatssecretaris Weekers daar consequenties aan verbinden? Geef uw mening.

  16. CDA

    Buma wil weten wat de waarde is geweest van de sponsoring van de reclamezuil. 'We gaan toch niet later horen dat het bedrag hoger was dan 4.500 euro?'

    Over de kwestie-Verdaas zegt Buma dat Rutte verder had moeten doorvragen. Zijn alle feiten nù wel bekend, vraagt hij aan premier Rutte.

  17. 50PLUS

    50PLUS-fractievoorzitter Henk Krol vraagt zich af of 'de paal van Van Rey' slechts 'uit naastenliefde' werd aangeboden. Wat wilde de Limburgse politicus daar voor terug?

  18. D66

     D66-leider Pechtold.
    D66-leider Pechtold.

    Pechtold wil meer details over de contacten tussen Weekers en Van Rey. Hoeveel verzoeken krijgt de adjunct-directeur van de Belastingdienst onder ogen? Wat had Weekers op papier willen zetten als hij een sponsorcontract had gemaakt?

    Over de kwestie-Verdaas zegt Pechtold dat Rutte had moeten weten dat er meer aan de hand was. Hij wil van Rutte weten of hij nog steeds achter zijn verklaring van twee weken geleden staat.

  19. SGP

    De SGP ziet na de brief van Weekers geen aanleiding meer om te denken dat Weekers niet integer is geweest. Wel citeert Elbert Dijkgraaf de Bijbel als hij zegt: 'Behoedt u voor alle schijn des kwaads'. Weekers had eerdere vragen over zijn zaak niet moeten 'wegwuiven'.

  20. ChristenUnie

    Slob wil weten of Rutte heeft doorgevraagd in zijn gesprek met Weekers tijdens de formatie en of hij het 'blauwe boekje' voor aantredende bewindslieden gaat veranderen.

     Staatssecretaris van Financiën Frans Weekers (VVD).
    Staatssecretaris van Financiën Frans Weekers (VVD).
  21. PvdD

    Volgens fractievoorzitter Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren (PvdD) past de 'totempaal' die Van Rey voor Weekers heeft neergezet niet bij een deugdelijke politiek. Ze citeert oud-minister Ien Dales 'Je bent integer of je bent het niet. Een beetje integer bestaat niet.

  22. VVD

    Volgens Nepperus voldoet de sponsoring van de reclamezuil aan de wet en de interne regels van de VVD. Volgens de wet zijn giften tot 4.500 euro toegestaan.

    Pechtold betwijfelt of de kosten van de reclamezuil onder de 4.500 zijn gebleven. Ze zegt dat ze aanneemt dat 'het zo is tot het tegendeel is bewezen'. De sponsoring is ook gemeld aan het afdelingsbestuur. 'Ik krijg hoofdpijn van het wantrouwen hier van de heer Pechtold.'

    Pechtold rekent voor dat met alle kosten - het printen van het doek, de installatie van het doek en de huur van de zuil - boven de 4.500 euro uitkomt. Dit zou bevestigd zijn door een campagnemedewerker van Weekers, stelt Pechtold. Nepperus stelt dat Weekers dit straks zal toelichten.

  23. VVD

     Staatssecretaris Weekers en VVD-Kamerlid Helma Nepperus.
    Staatssecretaris Weekers en VVD-Kamerlid Helma Nepperus. © ANP

    VVD-Kamerlid Helma Nepperus wil haar bijdrage geven, maar wordt meteen veelvuldig onderbroken. D66-leider Pechtold vindt dat de VVD zelf de zaak beter had moeten onderzoeken. Slob bekritiseert de communicatie van de staatssecretaris. Van Vliet vraagt nogmaals waarom Van Rey binnen twee weken een gesprek had met de op één na hoogste baas van de Belastingdienst en waarom die topman van de fiscus een week later ook nog eens een tegenbezoek bracht aan Van Rey. 'Het gebeurt niet elke dag, maar als er aanleiding toe is komt het voor', aldus Nepperus. Ze erkent dat 'het tempo' in deze zaak hoog lag.

  24. Weekers en Rutte overleggen af en toe even met elkaar in het regeringsvak.

  25. PVV

     Tweede Kamerlid Roland van Vliet (PVV).
    Tweede Kamerlid Roland van Vliet (PVV).

    Weekers heeft deze ellende natuurlijk over zichzelf afgeroepen, zegt PVV-Kamerlid Roland van Vliet. Het is logisch dat mensen zijn gaan denken dat hij Van Rey bevoordeeld heeft. Kan Weekers toegeven dat hij hier onhandig is geweest? Kan hij bevestigen dat er nog geen besluit is genomen over de vestiging van de belastingkantoren in Limburg?

    Van Vliet wil ook weten of het gebruikelijk is dat iemand met een fiscaal probleem binnen twee weken ontvangen wordt bij de top van de Belastingdienst. Volgens Van Vliet is het 'grote onzin' dat dit gebruikelijk is, zoals Weekers eerder heeft beweerd.

    Van Vliet gaat ook in op de kwestie-Verdaas. Uit het provinciedossier dat Rutte tijdens de formatie tot zijn beschikking had blijkt volgens Van Vliet dat er wel informatie was over de problemen met de woonplaats van Verdaas. Heeft Rutte deze stukken niet gelezen?

  26. SP

    Ronald van Raak van de SP is nu aan de beurt. Hij wil weten of Weekers indirecte steun heeft gegeven aan Van Rey. Ook wil hij de mening van Rutte over de sponsoring van kandidaat-Kamerleden. Van Raak vraagt daarnaast of er inmiddels 'nieuwe feiten' naar boven zijn gekomen, verwijzend naar de affaire-Verdaas.

    Van Raak concludeert op basis van alle problemen dat de sponsoring Weekers in een lastige positie heeft gebracht. Hij wil van Rutte weten of die nog steeds gelooft dat hij zijn werk als formateur goed heeft gedaan.

  27. GroenLinks

     Bram van Ojik.
    Bram van Ojik.

    De eerste spreker is GroenLinks-leider Bram van Ojik. Hij zegt dat het Weekers 'siert' dat hij heeft toegegeven dat hij in zijn contacten met de pers onzorgvuldig is geweest.

    Van Ojik eist wel excuses van Weekers voor het gebruik van de term 'complotdenken' afgelopen dinsdag toen Kamerleden meer wilden weten over zijn relaties met Van Rey.

    Van Ojik stelt dat het belangrijk is om te weten hoe in de politiek 'de worst gemaakt wordt', want dat is belangrijk voor het draagvlak van de politiek.

    Tot slot vraagt hij Rutte om het instructieboek voor aantredende bewindslieden van een update te voorzien. Weekers zou in zijn brief hebben geschreven dat dit boek tekort schiet.

  28. Het debat is begonnen. Weekers en Rutte zitten in het regeringsvak. De spreektijd is vier minuten per partij.

  29. In zijn brief gaf Weekers toe dat hij 'te lichtvaardig' is geweest toen media vragen begonnen te stellen over een reclamezuil die hij in verkiezingstijd heeft gebruikt.

  30. Het debat begint iets later dan gepland, om 14.30 uur.

  31. D66-leider Pechtold merkt op dat in de vandaag gestuurde brief van de staatssecretaris nog niet alle vragen zijn beantwoord. De voltallige oppositie stuurde gisteren 24 vragen naar Weekers die hij schriftelijk moest beantwoorden.

  32. Het debat gaat zo beginnen. Premier Rutte is ook van de partij.

Voorbeschouwing

De ex-wethouder van Roermond financierde tijdens de verkiezingscampagne een reclamezuil met daarop een foto van Weekers. Volgens Weekers stonden daar geen vriendendiensten of gunsten tegenover, maar de oppositiepartijen in de Tweede Kamer betwijfelen dat. Het feit dat Weekers tegen meerdere adviezen in het belastingkantoor voor Noord- en Midden-Limburg in Roermond wilde laten staan, zou daar aanleiding voor geven.

CDA, D66, PVV, SP, GroenLinks, 50Plus, Partij voor de Dieren, ChristenUnie en SGP willen gedetailleerde informatie over de relatie tussen Weekers en van Rey. Zo vragen de partijen zich af waarom Weekers met Van Rey in zee ging 'terwijl reeds door een onderzoekscommissie geconcludeerd was dat Van Rey betrokken is geweest bij belangenverstrengeling met een projectontwikkelaar'. Ook willen de partijen weten waarom Weekers in september verklaarde niet te weten wie de reclamezuil had betaald.

De partijen willen ook weten of Van Rey de staatssecretaris gevraagd heeft zich in te zetten voor het behoud van het belastingkantoor in Roermond. De Kamerleden vragen zich bovendien af of dat gesprek met Van Rey plaats had voordat de directie van de belastingdienst zijn voorkeur uitsprak voor Roermond als vestigingsplaats.

Tot slot wil de oppositie opheldering over het adviesverzoek van Van Rey aan Weekers over zijn persoonlijke belastingzaak. Weekers stuurde dit verzoek door aan de Belastingdienst. De Kamer wil nu weten hoe het doorsturen van dit verzoek precies is verlopen, of er daarna nog contact over is geweest met Van Rey en wat er in de regel met dit soort verzoeken gebeurt.

Weekers ontkent dat er in de contacten die hij had met Van Rey dingen zijn gebeurd die niet door de beugel kunnen. Hij zei dat er sprake is van 'complotdenken'. Premier Rutte zei eerder gisteren het debat over de integriteit van Weekers met vertrouwen tegemoet te zien. 'Ik twijfel totaal niet over de positie van de heer Weekers. Ik ben betrokken geweest bij zijn brief aan de Kamer en op beide punten heeft hij concludent gehandeld.'