Een Syrisch jongetje in een vluchtelingenkamp in Libanon.
Een Syrisch jongetje in een vluchtelingenkamp in Libanon. © AP

250 vluchtelingen Syrië naar Nederland, is dat te weinig?

Meer dan twee miljoen Syriërs zijn het oorlogsgeweld ontvlucht en bivakkeren in buurlanden Turkije, Libanon, Irak en Jordanië. In uitgestrekte vluchtelingenkampen van de UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, wachten zij tot het geweld in hun eigen land is geluwd. 250 van hen krijgen in de komende twee jaar een ticket naar Nederland. 250 vluchtelingen op 2 miljoen ontheemde mensen, dat klinkt nogal weinig, vinden sommige oppositiepartijen. Maar is dat ook zo?

De UNHCR richt zich dagelijks vooral op het leed en de nood van de miljoenen gevluchte Syriërs in de regio. 'We zijn als eerste bezig met het verlichten van de noden in de omringende landen', zegt Femke Joordens, voorlichter van UNHCR Nederland. De kampen kunnen de toestroom nauwelijks aan, weet ze. Er is een tekort aan faciliteiten, prijzen gaan omhoog, families staan onder druk. 'Services are stretched'.

Voor vluchtelingen in de regio heeft Nederland 42 miljoen euro beschikbaar gesteld, schreef staatssecretaris Fred Teeven van Asiel gisteren aan de Tweede Kamer. Joordens beaamt dat, Nederland doet volgens haar ' financieel een heleboel' voor Syriërs in de buurlanden. Deze week zegde het kabinet nog eens 17 miljoen euro toe bovenop de 42 miljoen.

Slechts een klein aantal van de twee miljoen vluchtelingen komt in aanmerking voor hervestiging: 2.000 mensen. Het gaat om de kwetsbaarste gevallen, Joordens: 'Alleenstaande ouders, weeskinderen, ouderen, mensen in medische nood.' Alleen die mensen die het leven in een kamp echt niet aankunnen, komen in aanmerking voor een vliegticket naar een westers land.

250 plekken in Nederland
Nederland biedt dit jaar aan 50 van hen plek. Volgend jaar mogen 200 Syriërs komen, 10 procent van de 2.000 die daarvoor in aanmerking komen. Voor hen wacht meteen bij aankomst een nieuw leven in Nederland. Het kabinet is niet van plan dit aantal te verhogen, liet Teeven gisteren weten.

 
Die 250 plekken gaan ten koste van vluchtelingen uit andere landen
Femke Joordens van UNHCR

Selectie van vluchtelingen voor hervestiging gebeurt in samenwerking met UNHCR. De VN maakt een voorselectie in de kampen, daarna houdt een Nederlandse commissie een reeks interviews met vluchtelingen en maakt uiteindelijk een keuze. De vluchtelingen weten wat het doel is van zo'n delegatie en velen hopen in aanmerking te komen. Joordens: 'Het is een heel gewild iets.' Volgens Teeven heeft UNHCR de handen echter zo vol dat pas begin 2014 een Nederlandse hervestigingsmissie kan worden gefaciliteerd.

Joordens verwacht dat met de toestroom van vluchtelingen het aantal schrijnende gevallen zal toenemen, maar hervestiging blijft een mogelijkheid waarvoor een zeer beperkt aantal in aanmerking komt. Vorig jaar kregen wereldwijd circa 88.000 vluchtelingen (uit de hele wereld) onvoorwaardelijk een nieuw thuis aangeboden, vertelt ze. Driekwart daarvan was welkom in de VS. Nederland biedt jaarlijks aan 500 mensen plek. De UNHCR vindt het wel spijtig dat de Syrische vluchtelingen deel uitmaken van die 500. 'Die plekken gaan ten koste van vluchtelingen uit andere landen.'

Kamer wil ruimere opvang
Nederland wil geen tijdelijk opvang aan aanbieden omdat 'het de voorkeur heeft tot duurzame oplossingen te komen', schreef Teeven. In de Tweede Kamer gaan steeds meer stemmen op om meer Syriërs op te vangen. ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind pleit voor tijdelijke verblijfsvergunningen voor Syriërs die bij familie in Nederland terecht kunnen. Coalitiepartij PvdA pleit voor een 'ruimhartige beoordeling' van dergelijke visum-aanvragen. Het kritische PvdA-lid Sander Terphuis roept zijn partij op om vanmiddag een motie met die strekking van Voordewind te steunen.

Joordens verbaast zich soms over de toon van de asieldiscussie in Nederland. 'Nederland is altijd zo bang om overspoeld te worden, maar 97 procent van de vluchtelingen blijven in buurlanden.' Ze pleit er voor om de 'grenzen open te houden'. Syriërs die op eigen gelegenheid naar Nederland komen zouden soepel moeten worden behandeld door de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Dat lijkt echter het geval, zegt ze. Dit jaar hebben al bijna duizend Syriërs asiel aangevraagd. Teeven schrijft dat maandelijks '74 tot 100 procent' van de aanvragen is ingewilligd. Sommigen werden doorgestuurd naar andere EU-landen.