1545208
Burgemeester Eberhard van der Laan van Amsterdam tijdens de bekendmaking van het programma ter gelegenheid van de troonswisseling. © ANP

Troonswisseling: koningstocht op 't IJ, koningsbal op Museumplein

UPDATE De Amsterdamse burgemeester Eberhard van der Laan maakte woensdagochtend in het Muziekgebouw aan 't IJ het programma bekend voor de Troonswisseling op 30 april. Hij noemde het 'een eer en een verantwoordelijkheid om als hoofdstad de Troonswisseling te mogen organiseren. Wij willen er een openlijke, feestelijke gelegenheid van maken'.

© ANP

Van der Laan zei dat de organisatie van het programma, inclusief de viering van Koninginnedag, rond de 7 miljoen euro gaat kosten. Over het dragen van de kosten is de gemeente Amsterdam nog in gesprek met het Rijk, maar Van der Laan liet ook weten dat de stad op zoek is naar sponsoren.

Het feest op 30 april zal zich naast het officiële gedeelte op de Dam afspelen op en rond het IJ. Dat gebied biedt volgens de burgemeester veel veiligheid. 'In tegenstelling tot de Amstel in de omgeving van de Hermitage, waar allemaal smalle zijstraten zijn. Op het IJ is openheid. Hier zullen we ook de koningsvaart aanbieden aan de nieuwe koning en koningin. We doen dit samen met de Stichting Sail'.

De boottocht zal beginnen in Noord, waar het koninklijk paar per bus heen wordt gebracht. 'Ze stappen bij het Eye Filminstituut op de boot en varen vervolgens via het Oeverpark en de kop van het Java-eiland richting het Muziekgebouw aan 't IJ. Het publiek kan het paar vanaf de kades toezwaaien', aldus Van der Laan. Hij vervolgt: 'Langs de vaarroute wordt op verschillende locaties een programma aangeboden op het gebied van sport, cultuur en kunst. Ik kan nog geen namen noemen van artiesten, maar de sfeer die we willen creëren is die van een koninklijke Sail in combinatie met de sfeer die hangt op bevrijdingsfestivals. Het wordt een feest voor jong en oud'.

Koningssloep
De koningssloep zal overigens niet voor de koningsvaart worden gebruikt. Van der Laan gaf aan dat er de afgelopen weken veel verhalen de ronde deden over de boot, maar dat het niet reëel en niet veilig is om de boot te laten varen. 'De restauratie van de koningssloep zal waarschijnlijk niet op tijd voltooid zijn. Het gaat hier om een houten boot die 50 jaar op het droge heeft gelegen. Daarnaast vindt de politie het niet verstandig. Zij willen een grotere en meer stevige boot, want het kan flink golven op het IJ'.

De vaartocht van het koninklijke paar vindt plaats rond 18.30 uur. Omdat het dan nog licht is, wordt er geen vuurwerk afgestoken. 'Dat heeft pas zin vanaf een uur of tien in de avond', aldus Van der Laan. Wel zullen de aanwezige boten op het IJ saluutschoten afvuren en hiermee de dag afsluiten.

Vrij bewegen
Volgens de burgemeester lijkt het vooralsnog niet nodig grote gebieden af te sluiten en kunnen mensen vrij bewegen op het grootste gedeelte van de Dam en het omliggende gebied. Enkel op officiële locaties worden gedeelten afgezet.

Wel komen er extra maatregelen bij het Centraal Station. De zorg is dat teveel mensen achter CS gaan staan om de koninklijke botenparade op het IJ te bekijken. Er komen op die plek twee grote schepen in het water te liggen die het zicht ontnemen. Hierdoor moeten mensen verderop staan om het koningspaar te kunnen zien. Van der Laan is niet bang voor mensen die in het water springen. 'Ik zet er mijn vraagtekens bij of ze de boot met het koningspaar kunnen bereiken.'

De burgemeester wees ook 'fabels' van de hand die de ronde deden over drooglegging van de stad (het schenken van alcohol is daarbij verboden) en het sluiten van hotels met kamers die uitzicht hebben op de Dam en andere officiële locaties.

Koninginnedag
Van der Laan gaf verder aan dat Amsterdam gewoon Koninginnedag viert op 30 april. 'We kunnen nou eenmaal niet iedereen op de Dam ontvangen. Daar passen 20 tot 25.000 mensen op terwijl op een doorsnee Koninginnedag 800.000 mensen in de stad zijn. We moeten ervoor zorgen dat niet iedereen naar de Dam wil en aan 'crowd-management' doen. Om alles in goede banen te leiden worden duizenden agenten ingezet'.

Van der Laan wil de menigtes spreiden over de stad en daarom worden op tal van locaties evenementen georganiseerd. 'Tot nu toe zijn er 225 aanvragen binnen en in principe willen we die allemaal door laten gaan. Verder wordt het Museumplein omgedoopt tot Oranjeplein. De abdicatie en inhuldiging zullen hier op grote schermen te volgen zijn en 's avonds wordt er het koningsbal georganiseerd met romantische en musical-achtige muziek'.

Koninginnedag zal overgaan in Koningsnacht in de nacht van 30 april op 1 mei. Op een aantal locaties in de stad zullen de evenementen, onder andere het zojuist genoemde koningsbal, die avond langer doorgaan. Bezoekers kunnen dan verspreid over de avond vertrekken.

Protest
Voor demonstranten is nog geen plek aangewezen waar zij kunnen protesteren. De gemeente spreekt hier de komende week over. 'Het wordt in ieder geval een reële plek, zowel op het gebied van veiligheid als een plek waar voldoende ruimte is om uiting te geven aan gevoelens en meningen', zei Van der Laan.

Belangrijke rol Noord
De burgemeester gaf tot slot aan hoe hij zijn dag zou invullen op 30 april. 'Ik zou waarschijnlijk niet naar de Dam gaan, ook al is dat de plek waar hét gebeurt. De kans dat je iets ziet, is vrij klein. Zeker met kinderen zou ik overdag naar het Museumplein gaan om vervolgens door de stad te lopen. Er is geen Amsterdammer die op Koninginnedag niet even in de Jordaan wil kijken of langs de grachten wil lopen. 's Avonds zou ik naar het IJ gaan, vermoedelijk naar Amsterdam-Noord. Noord speelt een belangrijke rol in het programma en dat vind ik leuk'.