1632428
NOS-presentatoren Astrid Kersenboom en Rob Trip met gast Arendo Joustra in de tijdelijke studio op de Dam © ANP

'NOS lijkt zich te hebben neergelegd bij het ceremonieel omroepschap'

COLUMN TV-recensent Jean-Pierre Geelen bracht de inhuldigingsdag door voor de buis. Hij zag hoe de NOS met behulp van stijlmiddelen een beeld creëerde dat verder ging dan zakelijke verslaggeving.

Wat tijdens alle feestelijkheden al snel in het oog sprong, was de gewijzigde taakopvatting van de staatszender NOS in de moderne mediagarchie. De NOS lijkt zich te hebben neergelegd bij een meer ceremonieel omroepschap, in plaats van een inhoudelijk.

Dat zat hem niet in de pure registratie van de plechtigheden: een logistieke en regie-technische operatie waarvoor de omroep hulde verdient.

Maar de NOS ging verder dan zakelijke verslaggeving. Het oranje beeld van de monarchie werd extra opgepoetst en gereconstrueerd, met eindeloze herhalingen van de ondertekening en de balkonscène, in slow motion met vioolmuziek eronder. Het achtuurjournaal, met regerend koningin Sacha de Boer, sloot af als een Hollywoodfilm. Stijlmiddelen die niet een werkelijkheid registreren, maar een beeld creëren. Een vrijwillige service van de Koninklijke brigade der herauten te Hilversum.

De leegte regeert in de vele live verslagjes en commentaren van 'deskundigen'. Beatrix bekijkt de volgeschreven akte. Astrid Kersseboom: 'Ze vindt de handtekeningen mooi.' Bij het tonen van nieuwe staatsiefoto's: 'Maxima heeft een andere jurk aan, dus het portret is duidelijk eerder gemaakt.' Verslaggeefster Kysia Hekster, live vanaf de Dam, in de camera sprekend tot het glazen NOS-huis achter haar in beeld: 'Het juichen was hier luid en duidelijk te horen'.

Elders was het een groot hengelen naar emotie, in een zee van weemoed die het land overspoelde - weemoed over het verglijden van de tijd, verbeeld in een troonswisseling. In de Nieuwe Kerk een minutenlange close-up van Beatrix, om de waterstand in haar ogen te peilen. Elke trillende neusvleugel zou worden geduid. Het pakken van een hand, een knipoog - alles had betekenis, en anders werd die er wel bij bedacht. Alles voor de sentiment-index. De zwart met witte jurk van Mabel: 'Het is niet gezegd dat het symbolisch is, maar het valt toch op.'

Historica Maria Grever en - met majesteitelijke dictie - Danielle Hooghiemstra konden er ook wat van. Maar de kroon spande emeritus hoogleraar Herman Pleij, tijdens de rondvaart. 'Die koeien op het water leken me een verwijzing naar Bertha 38', aldus de geleerde. Dat het koningspaar dj Armin van Buuren de hand schudde, was 'duidelijk een vorm van modern koningschap'. Ging de koning een hapje eten, dan plaatste de prof dat feilloos in historisch perspectief: 'Dineren doen wij graag, in Nederland. Omdat het hier altijd zo koud en nat is.'

Royalty-tv-watchers vragen zich licht bezorgd af wat de volgende stap zal zijn van de herauten van Hilversum. Even wuiven misschien?

Jean-Pierre Geelen is tv-recensent van de Volkskrant.