1555523
Nicolás Maduro, de beoogde opvolger van Hugo Chávez © AFP

De geest van Chávez leeft voort in Nicolás Maduro, zijn beoogde opvolger

Nu Hugo Chávez is overleden, neemt de Venezolaanse vice-president Nicolás Maduro, een van Chávez' trouwste volgelingen, de rol van waarnemend president op zich. Binnen dertig dagen worden er verkiezingen gehouden. Maduro is de grootste kanshebber.

 Maduro kijkt naar een portret van zijn grote voorbeeld Hugo Chávez tijdens de herdenking van de mislukte coup in 1992
Maduro kijkt naar een portret van zijn grote voorbeeld Hugo Chávez tijdens de herdenking van de mislukte coup in 1992 © AFP

Maduro wordt gezien als begenadigd onderhandelaar, een man die makkelijk is in de omgang, maar tegelijkertijd ook een stuk minder charismatisch dan zijn grote voorbeeld, mentor en leermeester: de gisteren overleden Hugo Chávez.

Toch geldt Nicolás Maduro, die nu als waarnemend president over Venezuela waakt totdat er over dertig dagen verkiezingen zijn, onder veel Venezolanen als de perfecte opvolger. De reden? Hij is net als Chávez. Wie uitspraken van Maduro erbij pakt, hoort niemand minder dan 'el Comandante' spreken. Neem bijvoorbeeld de volgende, vaak geciteerde uitspraak:  'Ons volk zal niet toestaan dat de bourgeoisie dit land plundert. Je kunt nog beter dood zijn, dan een verrader van het volk en Chávez!' En, tijdens een verkiezingsbijeenkomst in december: 'We zullen geen dollars geven aan de Fedecamaras ('s lands belangrijkste werkgeversorganisatie, red.). Wat we hen wel zullen geven is hoofdpijn en andere zorgen, ten gunste van de Bolivariaanse Revolutie. Ik zweer het, we zullen de mensen van Venezuela nooit verraden!'

Verwacht wordt dat Maduro, een voormalig buschauffeur die via de vakbeweging in de politiek terecht kwam, de verkiezingen op z'n sloffen gaat winnen. Peilingen voorafgaand aan het overlijden van Chávez tonen aan dat Maduro de oppositie in populariteit ver voorbij streeft. De verklaring daarachter is ogenschijnlijk dat Maduro de zegen van Chávez heeft.

Voor diens laatste operatie in december, liet Chávez het volk weten waarom hij zijn zinnen op Maduro had gezet: 'Hij is een van de jongste leiders met het grootste vermogen om verder te gaan', sprak hij. 'Mocht ik - God weet wat hij doet - niet in staat zijn om verder te gaan, dan zal hij de juiste persoon zijn om het presidentschap voort te zetten. Met zijn vaste hand, zijn blik, zijn hart op de juiste plaats als man van het volk, zijn gave voor de mensheid, zijn intelligentie en internationale erkenning van zijn leiderschap.'

 Maduro houdt toespraak voor portret van Chávez
Maduro houdt toespraak voor portret van Chávez © AFP

Chavistas
De band tussen Maduro en Chávez stamt al van heel wat jaren terug, al is niet helemaal duidelijk wanneer de twee elkaar voor het eerst hebben ontmoet. Vermoed wordt dat dat ergens in de jaren tachtig was, toen Chávez als luitenant-kolonel een opstandige beweging begon, bestaande uit ontevreden militairen die tegen de politieke elite ageerden en in 1992 een mislukte coup pleegden. Maduro zou een van de leden binnen die beweging zijn geweest.

Volgens andere bronnen hebben de twee elkaar pas in 1994 ontmoet, toen Chávez na twee jaar de gevangenis verliet. Hoe dan ook: Maduro behoorde tot de 'Chavistas', de vaste kring rondom de grote leider. Hij trouwde met een andere activist binnen de groep, Cilia Flores, de voormalige advocaat van Chávez en de huidige minister van Justitie.

In de loop van de jaren negentig groeide Maduro uit tot vice-voorzitter van de vakbeweging, werd vervolgens voorzitter en schopte het zelfs tot minister van Buitenlandse Zaken. Toen Chávez in 1998 tot president werd gekozen, maakte Maduro deel uit van een comité dat een nieuwe grondwet samenstelde. De socialistische revolutie is daarin verankerd. 

Persoonlijke kruistocht
Nu Chávez is overleden, ziet Maduro het handhaven van zijn mentors' erfenis als een persoonlijke kruistocht. De verwachting is dat Venezuela de komende jaren niet van zijn ingeslagen koers zal afwijken.

Hoewel de Amerikaanse president Obama heeft aangegeven hoop te hebben dat er 'een nieuw hoofdstuk in Venezuela' aanbreekt met 'democratische principes', zal het daar waarschijnlijk dus niet van komen. Maduro wordt de nieuwe lieveling van de armen, die de gratis medische hulp, ondersteund door Cubaanse artsen, gesubsidieerde voedselprogramma's, alfabetiseringsprojecten en het verstrekken van land aan landlozen als speerpunten van het beleid zal blijven koesteren.

Uit de schaduw
Een van de grootste uitdagingen waarvoor Maduro zich geplaatst ziet, is het bij elkaar houden van een diverse politieke beweging, bestaande uit radicale linkse krachten, gematigden en vele (voormalige) officieren uit het leger. Analisten speculeren dat meningsverschillen tussen Maduro en Diosdado Cabello, de invloedrijke leider van de Nationale Vergadering die een machtige positie binnen het leger heeft verworven, tot fricties kunnen leiden.

Maar Cabello heeft zich na de aankondiging van de dood van Chávez vooralsnog op de achtergrond gehouden. Het was Maduro die het volk de trieste mededeling via de staatstelevisie overbracht. Die zal het in het vervolg moeten doen zonder zijn grote voorbeeld. Voor het eerst staat hij niet meer in zijn schaduw. Het is afwachten hoe hij zich in die voor hem volslagen vreemde positie zal ontpoppen.