Wilders na de uitspraak in het 'haatzaaiproces' op 23 juni 2011. Rechts zijn advocaat Bram Moszkowicz
Wilders na de uitspraak in het 'haatzaaiproces' op 23 juni 2011. Rechts zijn advocaat Bram Moszkowicz © Raymond Rutting / de Volkskrant

Wilders claimde half miljoen aan advocaatkosten bij Kamer

Tussen de vijf en zes ton bedroeg de declaratie van Bram Moszkowicz voor het 'haatzaai-proces' van Geert Wilders. De Tweede Kamer moest daar volgens de PVV-leider voor opdraaien.

de Amerikaanse anti-islamstrijder Daniel Pipes heeft meer dan 100 duizend dollar gegeven voor de kosten van het haatzaaiproces

PVV-leider Geert Wilders heeft vorig jaar geprobeerd de advocaatkosten van het 'haatzaaiproces' vergoed te krijgen van de Tweede Kamer. Het ging volgens betrokkenen om een rekening van Bram Moszkowicz met een bedrag van tussen 500- en 600 duizend euro. De torenhoge claim van Wilders is na felle discussies achter gesloten deuren afgewezen door het bestuur van de Tweede Kamer, het presidium. Bronnen in het presidium bevestigen deze gang van zaken.

Fracties kunnen bij het presidium rekeningen indienen van goederen en diensten voor ondersteuning van het functioneren van de eigen fractie. Als het daar niet onder valt, ontstaat er discussie. De advocaatkosten voor het haatzaaiproces werden door betrokken ambtenaren en de meeste fractiesecretarissen in het presidium beschouwd als privékosten. Bovendien vonden ze de declaratie niet erg concreet.

De rekening van Bram Moszkowicz was niet uitgesplitst naar kosten per dag, het bedrag was niet onderbouwd. 'Om die reden was er een negatief advies van een externe accountant. Dat wordt vrijwel altijd gevolgd', zegt een lid van het presidium. Een van de redenen dat Moszkowicz in 2013 uit het ambt werd gezet, was zijn buitengewoon rommelige administratie.

PVV-Kamerlid Bosma, die als fractiesecretaris de rekening indiende, zei vorige week in reactie op de hoge claim: 'Ik kan me dat niet herinneren.' Op de vraag of Moskowicz financieel aan de grond zit doordat de PVV in gebreke bleef, zegt Bosma: 'Die rekening is keurig betaald.' Over hoe Wilders uiteindelijk dan wel aan dat geld is gekomen, doet de PVV geen mededelingen. Wel duidelijk is dat de Amerikaanse anti-islamstrijder Daniel Pipes meer dan 100 duizend dollar heeft gegeven aan Wilders voor de kosten van het haatzaaiproces. Documenten die dat illustreren, zijn in het bezit van de Volkskrant.

Haatzaaien

De SP, die vindt dat er ruim kan worden gedeclareerd, steunde de PVV

Wilders werd in 2011 uiteindelijk vrijgesproken van haatzaaien, groepsbelediging en discriminatie na een proces dat in 2010 en 2011 speelde. Hij werd gedagvaard vanwege uitingen tussen augustus 2007 en maart 2008 in enkele kranten en in zijn film Fitna.

De gemoederen over de PVV-claim zijn in 2013, toen de PVV-jaarrekening van 2012 werd besproken, in de beslotenheid van het presidium flink opgelopen. Wilders meende dat hij terechtstond wegens het uiten van zijn mening als Kamerlid en vond dus dat de Kamer moest betalen. PvdA, VVD, D66 en CDA spraken zich uit tegen de claim van Wilders, die door zijn vertrouweling Martin Bosma werd gedaan. De SP, die vindt dat er ruim kan worden gedeclareerd, steunde de PVV. Beide fracties zijn financieel rekkelijk, waar de anderen preciezer zijn.

Een lid van het presidium over de rekening die Wilders vergoed wilde hebben: 'Ik zag die rekening en dacht: zo zo, die man weet van declareren. Er waren geen onderliggende stukken. Het ging om een bedrag van tussen de vijf en zes ton.' Drie andere presidiumleden bevestigen de gang van zaken. Moszkowicz was niet bereikbaar voor commentaar, ook niet via zijn advocaat.

Proces

Andere kosten die Moszkowicz maakte, werden uiteindelijk wel vergoed. Dat ging om de rekening van het proces dat de PVV aanspande tegen de staat nadat het kabinet had ingestemd met het optuigen van het Europese Noodfonds. De directeur bedrijfsvoering van de PVV, Folkert Thiadens, vroeg in 2013 advies aan een medewerker van accountantskantoor Deloitte: zou het presidium de advocaatkosten vergoeden?

In een e-mail aan Deloitte schreef Thiadens in februari 2013 over de rekening van de advocaat: 'Als gevolg van het feit dat de afspraken met Moszkowicz advocaten mondeling zijn gemaakt, ontbreekt onderliggende documentatie.' De accountant van Deloitte taxeerde de kans op een succesvolle declaratie van de vergoeding van 22.705 euro als onzeker, omdat hij het beter laten functioneren van de fractie ten gevolge van het proces als arbitrair beschouwde. Toch vergoedde het presidium dit wel. Het zou vallen onder kosten om de fractie te ondersteunen. 'Arbitrair, want het was campagnemateriaal,'zegt een lid van het presidium.

Advocaat Geert-Jan Knoops zal Wilders verdedigen nu hij wordt vervolgd voor zijn uitlatingen over minder Marokkanen in Nederland op de verkiezingsavond van de PVV in Den Haag bij de gemeenteraadsverkiezingen. Knoops is niet op de hoogte van de declaratiekwestie van Wilders. 'Ik weet niet hoe de heer Wilders dat heeft gedaan met zijn vorige raadsman. Over de afspraken die ik heb gemaakt, kan ik u vanwege mijn beroepsgeheim geen mededelingen doen, maar ik maak mij hierover geen zorgen.'