1635253
Mobiele militaire keuken uit 1982 op Mount Tumbledown. © Peter Lipton

Desolaat landschap Oost Falkland toont tekenen menselijke aanwezigheid

Jasmijn Visser en Peter Lipton bezoeken op de Falkland Eilanden het grootste en meest dichtbevolkte eiland: Oost Falkland. Het desolate landschap van Darwin vertoont plotseling tekenen van menselijke aanwezigheid, in de vorm van mijnenvelden, neergestorte helikopters, geschutstations, uitgegraven schuilplekken, militaire keukens en kogelhulzen.

 Argentijnse begraafplaats bij de nederzetting Darwin waar 237 Argentijnse soldaten begraven liggen.
Argentijnse begraafplaats bij de nederzetting Darwin waar 237 Argentijnse soldaten begraven liggen. © Peter Lipton

Het grootste, en meest dichtbevolkte eiland van de Falkland Eilanden is Oost Falkland. Het bevat de hoofdstad Stanley, de militaire basis Mount Pleasant en een handvol kleine nederzettingen. Toen in 1833 Charles Darwin over dit eiland per paard trok, omschreef hij het treffend in zijn dagboek:

'As far as I am aware there is no other instance in any part of the world, of so small a mass of broken land, distant from a continent, possessing so large a quadruped peculiar to itself.'

Het grote verschil met het desolate landschap van Darwin is dat wanneer wij erover trekken deze schijnbare leegte plotseling tekenen van menselijke aanwezigheid toont, in de vorm van mijnenvelden, neergestorte helikopters, geschutstations, uitgegraven schuilplekken, militaire keukens en kogelhulzen.

De laatste fase van de Falklandoorlog - de herovering van Stanley - is voornamelijk door grondtroepen uitgevoerd. De Britten zijn hier met volle uitrusting van ongeveer 35 kilo zwaar, tenminste 90 kilometer lang over heel Oost Falkland richting Stanley getrokken.

Inmiddels hadden de Argentijnen zich in de bergen rondom Stanley verschanst. Wat zou volgen zijn 25 dagen aan intensieve gevechten. Door het kale, boomloze landschap waren de Britste soldaten overdag volledig in het zicht, vandaar dat zij de meeste hun aanvallen voor de nacht bewaarden. Hierin waren de Britse soldaten, door hun uitvoerige training, de Argentijnen meester. Veel van de jonge Argentijnse soldaten waren inmiddels aan het lijden onder de zware omstandigheden van de winter.

De hele oorlog was een desillusie voor hen geworden; door de propaganda van hun thuisland hadden ze verwacht dat ze als bevrijders op de Falkland Eilanden onthaald zouden worden, in plaats daarvan werden ze gezien als bezetter. Door hun leiding werden ze slecht gevoed en slecht voorbereid op de grondgevechten.

Sommigen trokken zich terug in de grotten van de rotspartijen; ijskoud, doorweekt en gehuld in dekens. Bij terugkomst in Argentinië worden deze soldaten gezien als verraders; ze konden beter maar zwijgen over hun ervaringen.

Tijdens de Falklandoorlog zijn 649 Argentijnen, 255 Britten en 3 Falkland Eilanders gestorven. Naar schatting hebben na de oorlog nog 260 Britse veteranen, en tussen de 350 en 500 Argentijnse veteranen zelfmoord gepleegd.  

Wij houden even halt bij de Argentijnse begraafplaats bij de nederzetting Darwin. Hier liggen 237 Argentijnse jongens begraven. Voor vele eilanders is deze begraafplaats een doorn in hun oog. 'They shouldn't be here', zegt onze gids 'They should be buried in their own country.'

  • Mijnenveld op Oost Falkland.
    Mijnenveld op Oost Falkland. © Peter Lipton
  • Uitzicht op de Stanley Mountains.
    Uitzicht op de Stanley Mountains. © Peter Lipton
  • Vrijetijdscentrum in Goose Green waar tijdens de Falklandoorlog 115 Falkland Eilanders door de Argentijnen opgesloten werden.
    Vrijetijdscentrum in Goose Green waar tijdens de Falklandoorlog 115 Falkland Eilanders door de Argentijnen opgesloten werden. © Peter Lipton