1106038
Zelfs het leger werd ingezet om de Tocht mogelijk te maken. Het heeft niet mogen baten. © ANP

Elfstedentocht komt er niet

Na dagen van hoogoplopende elfstedenkoorts volgde gisteravond de ontnuchtering. Er komt geen Elfstedentocht. Die beslissing van de Vereniging de Friesche Elfsteden maakt voorzitter Wiebe Wieling even na acht uur in Leeuwarden bekend.

 Leni Oosterlaan-Rimmelzwaan (81, Bleiswijk), Henk Schueler (89, Oss) en Cees Spelt (86,Oosterbeek) starten de voorbereiding op een eventuele Elfstedentocht.
Leni Oosterlaan-Rimmelzwaan (81, Bleiswijk), Henk Schueler (89, Oss) en Cees Spelt (86,Oosterbeek) starten de voorbereiding op een eventuele Elfstedentocht.
 Schaatsers op het ijs op de alternatieve route voor de Elfstedentocht over de Hegemer Mar.
Schaatsers op het ijs op de alternatieve route voor de Elfstedentocht over de Hegemer Mar.
 Wiebe Wieling legt uit hoe de route ervoor staat.
Wiebe Wieling legt uit hoe de route ervoor staat.
 Het leger hielp vandaag mee de route schoon te vegen.
Het leger hielp vandaag mee de route schoon te vegen.

De 22 rayonhoofden en het bestuur van de vereniging waren unaniem in hun oordeel. Het ijs in het zuidwesten van Friesland is nog te dun voor de tocht. Bovendien wordt betwijfeld er nog voldoende ijs bij zal komen de komende dagen.

'We hebben het gevoel dat we vlak voor de streep zitten en het niet halen. We blijven zitten met dat gevoel van frustratie. Maar we zijn ook ontzettend trots op de energie die we hebben weten te genereren de afgelopen dagen', zei Wieling.

Alle mogelijkheden om de tocht door te laten gaan zijn onderzocht: van bypasses over de Fluessen tot stukken langs de IJsselmeerdijk, maar, zei Wieling, 'het ging gewoon niet'.

Volgens hem is er nog nooit zoveel gedaan om de tocht door te kunnen laten gaan. Honderden vrijwilligers werden ingezet, vandaag hielp zelfs het leger mee om het ijs sneeuwvrij te krijgen. Het mocht niet baten. Vanmiddag drong het besef tot Wieling door dat het niet zou lukken.

Gisteren is er zelfs ijs verdwenen: door de veranderende wind kwam het water onder het ijs in beweging, waarbij ijs van de bovenlaag werd afgesnoept. Het deed het besef groeien dat een tocht voor de dooiaanval die voor zondag werd verwacht, niet mogelijk zou zijn.  'Welk model dan ook, de problemen in het zuiden worden er niet mee opgelost. Zondag of zaterdag zal er niet genoeg ijs zijn voor een tocht.'

De voorbereidingen op de tocht worden nu afgebouwd. Alleen als er na de dooiaanval van komend weekend nog een vorstperiode volgt, zou er een kans zijn op een Elfstedentocht. 'Maar ik wil geen valse hoop wekken', zei Wieling.

Hij zei terug kijken op een fantastische periode waarin er positief is samengewerkt. Bovendien zijn alle inspanningen niet voor niets geweest: in grote delen van Friesland ligt nu een schitterende ijsvloer waarop duizenden recreanten de komende dagen kunnen schaatsen.

Wieling sloot de persconferentie af met de woorden: 'Dit is het maximaal haalbare geweest. Als we de kans krijgen, gaan we het weer zo doen. Dank jullie wel.'

Vk.nl hield de ontwikkelingen live bij. Lees hier terug hoe dat ging.

20.20 uur
Wieling sluit de persconferentie af. 'Dit is het maximaal haalbare geweest. Als we de kans krijgen, gaan we het weer zo doen. Dank jullie wel.'

20.19 uur
Pas vanmiddag drong het besef door tot Wieling: het zou niet gaan lukken.

20.18 uur
De vraag is: als nou alleen de wedstrijdrijders de wedstrijd zouden kunnen schaatsen, had het dan door kunnen gaan? Wieling: 'We gaan nooit een wedstrijd organiseren zonder toerrijders.'

20.15 uur
'Wij gaan afbouwen, maar op zo'n manier dat als er nog iets van vorst komen, dat we die niet missen', zegt Wieling.

20.14 uur
'Het was een beslissing die we moesten nemen. Wij zijn trots op de samenwerking van de afgelopen dagen. We gaan nu een afbouwtraject in.'

20.13 uur
Wieling zegt dat hij niet onder druk is gezet. 'Wij zijn heel open geweest, de persconferenties aangekondigd. In de tussentijd hebben we op een heel plezierige manier met de media samengewerkt.'

20.12 uur
Volgens ijsmeester Oosterbrug zijn de inspanningen niet voor niets geweest. Er ligt nu een schitterende ijsvloer in grote delen van Friesland waar veel recreanten gebruik van kunnen maken.

20.11 uur
De rayonhoofden komen niet meer bij elkaar voor de dooiaanval van komend weekend. Er is nog enige hoop op een nieuwe vorstperiode. 'We weten het niet, maar als ie komt, zullen we er klaar voor zijn.'

20.10 uur
Al het mogelijke is geprobeerd om de Tocht door te laten. 'Er is nog nooit zo veel gedaan om de Tocht mogelijk te maken, maar het lukte gewoon niet.'

20.09 uur
Alle mogelijkheden zijn onderzocht, zegt Wieling. Alle routes over het Slotermeer, bypasses rondom de Fluessen, een stukje over het IJsselmeer, maar het mocht niet baten.

20.08 uur
Het besluit van de rayonhoofden was unaniem en werd met applaus ondersteund, zegt Wieling. 'Het was een geweldige tijd, waarin we met elkaar zijn opgetrokken en dat in een positieve sfeer hebben gedaan.'

20.07 uur
Afgelopen nacht en afgelopen dag is er veel ijs verloren, door bewegend water. 'Welk model dan ook, de problemen in het zuiden worden er niet opgelost. Zondag of zaterdag zal er niet genoeg ijs voor een Tocht', zegt Wieling.

20.06 uur
De voorbereidingen worden niet helemaal stil gelegd, het zou kunnen dat na een dooiperiode weer een nieuwe vorstperiode komt. Dat zou nog kunnen, daarom wordt niet alles helemaal stilgezet.

20.04 uur
We hebben een grens opgezocht, zegt Wieling, en we willen zo graag. 'We hebben het gevoel dat we vlak voor de streep zitten en het niet halen. We blijven zitten met dat gevoel van frustratie. Maar we zijn ook ontzettend trots op de energie die we hebben weten te genereren de afgelopen dagen.'

20.03 uur 'Tien dagen vorst is een korte periode', zegt Wieling.

20.02 uur
Wieling vindt het heel vervelend, maar 'het kan niet'. Het ijs is te dun op veel plaatsen, op andere plaatsen is het ijs slecht. Ook de weersverwachting biedt te weinig perspectief om een tocht uit te schrijven.

20.01 uur Hij begint met 'geen goed nieuws'. Te veel delen met te weinig ijs.

20.01 uur
Er volgt een statement van de voorzitter, Wieling, zometeen.

20.00 uur
Alle zenders in Nederland zenden de persconferentie live uit. Het tekent de grote koorts die heerst in Nederland.

20.00 uur Nog 1 minuut, dan begint de persconferentie.

20.00 uur
Erben Wennemars is er in DWDD niet gerust op. Ze kijkt chagrijnig, zegt hij.

19.56 uur
Wiebe Wieling is gaan zitten in de zaal van de persconferentie.

19.55 uur
De persconferentie is onder andere hier te volgen.

19.53 uur
De vergadering heeft dus al met al nog geen uur geduurd. Ook over dit feit valt een hoop te speculeren. Dat doen we nu maar even niet. Nog 7 minuten.

19.50 uur
De meest waarschijnlijk uitkomst van de persconferentie lijkt te zijn: er wordt nu nog geen beslissing genomen over het doorgaan van de tocht.

19.48 uur De persconferentie is om 20.00 uur.


19.37:
Oud-ijsmeester Luppo Wolthuis meldt telefonisch in De Wereld Draait Door dat de eenden nog niet kwaken en dat betekent volgens Wolthuis dat het nog streng blijft vriezen.

19.37 uur
Weervrouw Helga van Leur benadrukt het nog maar eens op RTL 4. Het moet dit weekend gebeuren, daarna slaat de dooi toe. En ook niet onbelangrijk: voor zondag is de verwachting heel onzeker. De dooi zou mee kunnen vallen, maar er is gerede kans op ijzel. Daar zit de organisatie natuurlijk niet op te wachten.

19.33 uur
Het is nog altijd niet duidelijk hoe laat de persconferentie begint. Een verslaggever van RTL 4 houdt het op half 10.

19.32 uur
En een rayonhoofd benadrukte nogmaals het belang van de wind. Gaat die draaien, dan komt het water in beweging, en omdat dat warmer is dan het ijs, knabbelt het water van onderaf wat van de ijslaag af.

19.30 uur
Jan van Loenen van nieuwsuur ving de rayonhoofden op voor het overleg. De geluiden gingen van 10 tot 14 centimeter.

19.29 uur
Een pessimistisch geluid kwam vanmiddag van het rayonhoofd Warkum. (voor wie Fries verstaat)

19.10 uur
Het is nog steeds niet duidelijk of de Elfstedentocht doorgaat, maar dat geldt ook voor de Elfmerentocht. Daarvan komt het bestuur aanstaande vrijdag bij elkaar.

19.09 uur
Een uitdagend testje staat op internet. Sleep de 11 Friese steden naar de juiste plek op de kaart. U vindt het hier.

19.05 uur
Belangrijke problemen in het zuidwesten van Friesland: daar is het ijs nog niet dik genoeg. Daar zijn zwakke plekken. Ook lastig: de wind gaat draaien waardoor het water onder het ijs gaat stromen, en dat kan dan zelfs weer iets van het ijs afknabbelen.

19.04 uur
De vergadering zou nu begonnen moeten zijn in de WTC Expo in Leeuwarden.

18.54 uur
Ook voor leden van de Vereniging de Friesche Elfsteden is meedoen natuurlijk niet gratis. Alle deelnemers moeten 125 euro betalen.

18.52 uur
De NOS zette de ijsdiktes weer eens op een rijtje. Zie het filmpje onderaan dit liveblog. Onder de bruggen van Workum is maar 6,5 centimeter gemeten.

18.49 uur
Mart Smeets is inmiddels ook in Leeuwarden gearriveerd. Hij telt 19 camera's en 13 microfoons in het zaaltje in het hotel, maar geen enkele reclameuiting.

18.48 uur
Overigens dacht de 1 Vandaag-verslaggever dat het hoogstens een uurtje á anderhalf uur zou duren. Conclusie: niemand die het weet.

18.40 uur
Ook in RTL Boulevard aandacht voor de Elfstedenkoorts. RTL-verslaggever Koen de Regt is bang dat vanavond wordt besloten dat het niet doorgaat. 'De veiligheid staat voorop volgens rayonhoofden, en de 15 centimeter is nergens gehaald. Als we ja zeggen moet het meteen gehouden worden, en dat is niet zo. er zijn geen regels voor hoe vaak rayonhoofden bij elkaar moeten komen. Ze zullen vanavond zeker 3 uur bezig zijn.'

18.22 uur
De verslaggever van Editie NL weet het zeker; de Tocht komt er niet. Ook het rayonhoofd van Bolsward was niet erg positief. 'Het ijs moet er zijn. Maar het ijs is er niet'

18.21 uur
Het rayonhoofd van Bolsward legt bij Editie NL op RTL 4 nog even de kracht van Twitter uit. 'In Egypte stond het Tahrirplein vol door Twitter, hier staan vijfig man het ijs schoon te vegen door Twitter.'

18.18 uur
Nog zo'n veertig minuten, dan begint de langverwachte vergadering in Leeuwarden. Het zou wel eens een hele lange vergadering kunnen worden, zo weet de Leeuwarder Courant. Wat er besloten wordt? Niemand die het weet.

18.07 uur
Een Elfstedentocht wordt normaal gesproken niet op zondag gehouden, maar voorzitter Wiebe Wieling heeft al gezegd dat - mocht zondag de enige dag zijn dat de Tocht gehouden kan worden - dit jaar de Elfstedentocht dan plaats zal vinden.

18.05 uur
Ook Weerplaza houdt het voorlopig op maar 1 graad boven nul, aanstaande zondag. Met die nieuwe weersverwachtingen lijkt de kans dat de Vereniging Friesche Elfsteden vanavond al een beslissing neemt over het doorgaan van de Tocht nog wat kleiner geworden. Dan zou er immers nog wat extra tijd zijn.

18.03 uur
In Woudsend, Balk en op de Fluessen, de alternatieve route, is het ijs nog lang geen 15 centimeter dik.

18.01 uur
Gerrit Hiemstra houdt op het Journaal de moed erin. De dooi gaat zondag meevallen, zegt hij. Complicatie: er kan wel neerslag vallen en wellicht ook ijzel. Dat zou het voor de hulpdiensten natuurlijk lastig maken.

Het zou wel een extra nacht stevige vorst betekenen.

17.49 uur
Ook de politie Friesland weet niet wat er wordt beslist vanavond. Dat valt op te maken uit de laatste tweet van de organisatie. 'Ook wij zijn in spanning wat het bestuur van de @11stvereniging vanavond gaat beslissen. De @politie_frl is er in ieder geval klaar voor.'

17.43 uur
Niet alle Friese agenten zullen moeten werken, mocht de Tocht er komen. Er zullen namelijk ook een aantal agenten de tocht rijden, twittert de politie Friesland.

17.40 uur
Houtbewerker Ritmeester uit Alblasserdam weet het zeker. De Elfstedentocht vindt zaterdag plaats. Ritmeester maakt namelijk de houten kluunroosters voor de tocht, en die moeten vrijdag af zijn. Ritmeester werkt dag en nacht aan 300 roosters.

17.34 uur
Het weblog 'Stuff Dutch Like' heeft ook aandacht besteed aan de Nederlandse fascinatie met natuurijs. Conclusie: bij natuurijs 'staan 16 miljoen Nederlanders op het punt van een nationaal orgasme'.

17.27 uur
Even een korte samenvatting: Er is nog een hoop onduidelijkheid over wat er nou gaat gebeuren. De rayonhoofden komen vanavond bij elkaar in Leeuwarden om 19.00 uur. Maar zelfs Elfstedenvoorzitter Wiebe Wieling weet nog niet wat hij van die vergadering kan verwachten. Hij weet zelfs niet of er vanavond bekend wordt gemaakt of er een Tocht komt of niet, of dat we nog dagen langer in spanning moeten zitten. Ook is niet bekend hoe laat de vergadering zal zijn afgelopen.

17.20 uur
Als er een Elfstedentocht komt, wordt er gereden op echt natuurijs. De Vereniging De Friesche Elf Steden ziet daarom niets in het idee van de Wageningse meteoroloog Bert Heusinkveld om met CO2-blokjes het ijs dikker te maken, zo zei een woordvoerster woensdag.

Heusinkveld stortte CO2-blokjes op een plek waar het ijs 11 centimeter dik was, bij het Friese IJlst. Door verdamping van de CO2 wordt warmte aan het water onttrokken en dat versnelt de groei van het ijs. Een uur later was dat ruim 1 centimeter dikker, constateerde hij.

17.18 uur
De Elfstedenkoorts brengt ook capriolen met zich mee die zeker niet iedereen zal kunnen waarderen. Wolter Kroes heeft een Elfstedenlied geschreven.

17.08 uur Ziekenhuizen in Friesland treffen sinds vandaag hun voorbereidingen, voor het geval de Elfstedentocht doorgaat. Dat liet de organisatie Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen (GHOR) in Friesland weten.

Volgens een woordvoerster heeft de GHOR ziekenhuizen opgeroepen zich voor te bereiden. Zij kunnen nu zelf bepalen welke maatregelen ze treffen, zoals het paraat zetten van extra personeel en het aanpassen van roosters. Ook ziekenhuizen die niet langs de route liggen, zoals dat van Heerenveen en Drachten, is gevraagd rekening te houden met extra aanvoer van patiënten, net als enkele ziekenhuizen buiten Friesland.

17.01 uur
De Elfstedentocht is trouwens niet een louter Friese of Nederlandse aangelegenheid. Er mogen ook 72 Belgen meedoen aan de Tocht.

17.00 uur
Wiebe Wieling houdt alle opties open voor vanavond. Er kan een Ja of Nee uit de vergadering komen, maar ook een misschien.

16.54 uur
Volgens Wieling moet het ook mogelijk zijn een tocht de organiseren als het ijs op sommige plekken slechts 13 of 14 centimeter dik is. Maar dan moeten dat geen plekken zijn, waar de mensen stil komen te staan, zei hij.

16.52 uur
Elfsteden-voorzitter Wiebe Wieling heeft nog geen idee over de uitkomst van de vergadering van vanavond. Dat heeft hij gezegd tegen Omrop Fryslân.  Hij heeft nog geen goed beeld van de ijsdiktes op de route.

16.42 uur
Evert van Benthem, tweevoudig Elfstedenwinnaar in 1985 en 1986, heeft de tickets al geboekt, voor het geval de Tocht doorgaan. Dat zegt hij op Radio 1. Van Benthem woont tegenwoordig in Canada en houdt de ontwikkelingen in de gaten via internet.

16.39 uur
Even het weerbericht tussendoor: vannacht gaat het nog zo'n graad 7 of 8 vriezen. Morgenmiddag komt de temperatuur even boven nul. De nachten daarna gaat het weer hard vriezen. Vanaf zondag valt de dooi in.

Volgens weerman Gerrit Hiemstra is qua weer zaterdag dan ook de ideale dag om de Tocht te houden.

16.37 uur
Een Elfstedentocht legt de provincie Friesland geen windeieren. Het zou door alle extra inkomsten een extra economische groei van 0,2 procent betekenen, zo berekende ING.

16.35 uur 
Twee rayonhoofden vinden het nu nog te vroeg voor een definitieve beslissing over het houden van een Elfstedentocht. Ze vinden het ijs nog niet dik genoeg en zullen dat woensdagavond in Leeuwarden bespreken met de ander rayonhoofden. Dat meldt de NOS.

Zo meet rayon Bolsward op de doorgaande route 12 centimeter ijs en dat is nog te weinig. 'We zullen woensdagavond dan ook nog niet kunnen zeggen dat de tocht kan doorgaan', aldus rayonhoofd Van der Klis.

16.32 uur
Op televisie is er vanavond veel aandacht voor de Elfstedenkoorts. Om 17 uur is er op Nederland 1 het IJsjournaal. Studio Sport komt om 19.30 uur met een extra uitzending, de Wereld Draait Door staat ook in het teken van de Tocht. Op RTL 4 is er vanaf 20.30 uur het programma Elfstedenkoorts.

16.29 uur
Op heel veel plekken op de route is het ijs nog niet dik genoeg, nog geen 15 centimeter. RTL Nieuws zette de ijsdiktes op een rijtje. Grootste knelpunten:

IJlst: 9 centimeter
Sloten: 8 centimeter
Slotermeer: 8 centimeter
Harlingen: 8 centimeter

16.26 uur
Onze eigen dominee Gremdaat heeft zo zijn eigen visie op alle vorst en dooi. Zoals het weer mens wordt, zo kan een mens weer worden, houdt de dominee ons voor.

16.25 uur
Een andere belangrijke wedstrijd op natuurijs is inmiddels afgelopen. Jorrit Bergsma heeft op indrukwekkende wijze de Nederlandse titel op natuurijs veroverd. Hij kwam op de Grote Rietplas bij Emmen na een harde wedstrijd over 100 kilometer solo over de finish. De 26-jarige schaatser van BAM, met startnummer 13, pakte zijn tweede titel. In 2010 won hij het kampioenschap op het Zuidlaardermeer.

16.18 uur
Hoe laat de persconferentie vanavond is, is niet bekend. De rayonhoofden beginnen hun vergadering om 19.00 uur. Dan kan het best nog wel even duren voordat ze eruit zijn. Volgens de Leeuwarder Courant kan het zelfs nachtwerk worden.

16.09 uur
Weerplaza-weerman Marco Verhoef heeft er ook geen vertrouwen in dat er volgende week nog een nieuwe koudeperiode zal ontstaan. Het lijkt volgens hem 'tamelijk zeker' dat het kwik in de loop van zondag boven het vriespunt stijgt, vermoedelijk naar 1 tot 4 graden.

16.00 uur 
'We blijven optimistisch, en we doen er alles aan'. Dat zei Elfsteden-voorzitter Wiebe Wieling voor de camera's van RTL. Maar feit is dat het vannacht slechts licht gevroren heeft, en dat de weerkaarten aangeven dat er vanaf zondag een dooiperiode komt.