1477795
De Verenigde Staten bij nacht, op een foto van Nasa. Thorium zou in potentie de hele wereld tienduizenden jaren van elektriciteit kunnen voorzien. © AFP

Azië werkt aan energiewonder van thorium

China, Japan en India hebben zich gestort op kernenergie uit het metaal thorium. De gevolgen kunnen revolutionair zijn.

 
In potentie is er voldoende thorium om de hele wereld tienduizenden jaren van elektriciteit te voorzien.
Jan Leen Kloosterman, reactorfysicus van de Technische Universiteit Delft

Terwijl veel Europese landen na de Fukushima-ramp het nucleaire tijdperk vaarwel zeggen, storten China, Japan en India zich op de ontwikkeling van een alternatief: kernenergie uit het metaal thorium, door voorstanders al aangekondigd als 'grootste energiedoorbraak sinds het vuur'.

Dat is misschien wat overdreven, zegt Geoff Parks, kernenergie-expert van de universiteit van Cambridge, maar thorium heeft wel grote voordelen boven uranium. Thoriumreactoren produceren veel minder nucleair afval dan de vertrouwde, op verrijkt uranium werkende kerncentrales.

Bovendien zou de kans op een kernsmelting à la Fukushima met een zogeheten gesmoltenzoutreactor op basis van thorium nihil zijn. Het probleem is alleen dat het volgens deskundigen nog zeker twintig jaar kan duren voor kernenergie uit thorium commercieel toepasbaar is. De doorbraak zal waarschijnlijk niet uit Europa komen, denken zij, maar uit Azië.

Gesmolten zout
China steekt 268 miljoen euro in het project van 140 wetenschappers van het Shanghai Institute of Nuclear and Applied Physics om dit decennium een thoriumreactor te ontwikkelen met niet water, maar gesmolten zout als koelmiddel. Ook Japan heeft zijn hoop gevestigd op een gesmoltenzoutreactor, terwijl Noorwegen vorige maand aankondigde proeven te gaan doen. India zet in op een zwaarwaterreactor op basis van thorium, waarmee het land de komende decennia zijn in de jaren vijftig geformuleerde droom wil vervullen: kernenergie winnen uit de overvloedige Indiase thoriumreserves.

Een van de voordelen van element 90 (thorium) boven element 92 (uranium) uit de tabel van Mendelejev is dat er zo veel van is. 'De aardkorst bevat vier tot vijf keer zoveel thorium als uranium', zegt Jan Leen Kloosterman, reactorfysicus van de Technische Universiteit Delft. 'In India zijn er zandstranden die rijke voorraden aan thorium bevatten.' Als de technologie ver genoeg is gevorderd, zouden Indiërs volgens hem bij wijze van spreken met één tupperwaredoos gevuld met zand voor lange tijd in hun energiebehoefte kunnen voorzien.

Dat heeft te maken met een ander voordeel van thorium boven uranium: het is krachtiger. 'Eén kilogram aardkorst bevat 10 milligram thorium, wat gelijk staat aan 25 liter benzine.'

Niet benut
De Nederlandse bodem is voor zover bekend niet rijk aan thorium. 'Thorium is niet in grote hoeveelheden aanwezig in Nederland. Het probleem is dat er nog nooit gericht naar is gezocht, simpelweg omdat het tot dusver niet benut werd. Vroeger werd thorium wel gebruikt in kampeerlampen, die een fel licht afgeven, maar verder wordt het nauwelijks gebruikt. Als je er gericht naar zoekt, zul je misschien wel op voorraden stuiten in de Nederlandse bodem.'

De gevolgen van een thoriumdoorbraak zouden revolutionair kunnen zijn, denkt Kloosterman. 'In potentie is er voldoende thorium om de hele wereld tienduizenden jaren van elektriciteit te voorzien. De vraag is of het ook economisch te winnen is, en of de prijs van elektriciteit uit thorium laag genoeg kan worden gemaakt. Ik heb daar wel vertrouwen in.'

Ondanks het grote potentieel is de interesse van de Europese politiek maar matig, constateert Kloosterman. 'We laten het in Europa een beetje liggen. Het nucleaire onderzoek is in Europa zo klein dat we in korte tijd zijn gaan achterlopen bij China en India. Het lijkt wel alsof we er in Europa het geduld niet voor hebben. We zetten wel in op kernfusie, maar zouden voor veel minder geld op de eerste rij kunnen zitten voor thoriumbrandstoffen.'