The Great Gatsby

The Great Gatsby
Rgie Baz Luhrmann (2013)

Met o.a. Tobey Maguire, Leonardo DiCaprio, Carey Mulligan en Joel Edgerton

Distributeur: Warner Home Video, verschenen als dvd en 3D-blu-ray.

Opmerkelijke ervaring: hoe meer extra's je ziet op de dvd, hoe beter The Great Gatsby wordt.

De roaring twenties veranderden New York in een geëxalteerde stad. Dat bekende gegeven wordt in de extra's op de blu-ray van The Great Gatsby vaker dan eens benadrukt. Belangrijke bijdrage aan die overspannenheid leverde de 'exploderende beeldcultuur'. De opkomst van de nieuwe massamedia radio en vooral film leidde ertoe dat elke gebeurtenis uitvergroot werd op een manier die tot dan toe ongekend was. De hysterie moet ongekend geweest zijn aan de vooravond van de beroemdste beurskrach.

Zo gezien was er geen geschiktere cineast dan Baz Luhrmann om F. Scott Fitzgeralds succesroman The Great Gatsby te verfilmen. De Australiër had zich met Strictly Ballroom, Romeo + Juliet en Moulin Rouge al laten kennen als een muzikaal en visueel kanon die van alles één groot spektakel maakte. En inderdaad blaast hij de onbekommerde, feestende, decadente, stuurloze wereld die New York in de jaren twintig was, nog eens extra op.

Hoe Luhrman c.s. dat precies doet, wordt in een omvangrijke reeks zogeheten featurettes goed uitgelegd. Zijn vrouw en coproducent Catherine Martin (die al naar gelang de discipline waarover ze verhaalt een andere knotsgekke bril opgezet heeft) neemt de (aan)kleding voor haar rekening. Fascinerend hoe opgetogen zij vertelt hoe de makers alle medewerking kregen van kleermaker Brooks Brothers (die destijds Scott Fitzgerald al van zijn pakken voorzag), juwelier Tiffany's (waarvan ze zelfs originele stukken mochten gebruiken), modetycoon Miuccia Prada en 'beenmodehuis' Fogal. En fascinerend om te zien hoe die originele sieraden en speciaal vervaardigde manchetknopen van Tiffany's alleen zichtbaar zijn als Martin je erop wijst. Omdat de film over beurshandelaar Nick Carraway (Tobey Maguire) en zijn avonturen met de oud- en nieuwgeldmiljonairs Tom Buchanan (Joel Edgerton) en Jay Gatsby (Leonardo DiCaprio) zo ongelooflijk vol zit met spectaculaire details dat je tijdens het kijken naar de film ogen te kort komt.

Met de muziek is het al net zo. Van de mix van hiphop (Jay-Z, tevens co-producent van de film), traditionele jazz (van het orkest van Bryan Ferry) en de dromerige klanken gemaakt door onder anderen Lana del Rey en The XX is een geluidsdecor gemaakt dat de film zo dichtsmeert dat het herkennen van individuele muzikale bijdragen bijna onmogelijk wordt. Maar als je het enthousiasme hoort waarmee Luhrmann vertelt over hoe en waarom hij zo (en zo megalomaan) te werk is gegaan, slaat je scepsis toch om in bewondering; het perfectionisme van het echtpaar Luhrmann grenst aan het onmogelijke.

Het paste allemaal in de grondgedachte van Luhrmann dat hij een hedendaags publiek de vibraties wilde laten voelen die bijna een eeuw geleden door New York bliezen. Iets wat hij dus nadrukkelijk naar voren liet komen in het uiterlijk van de film. Over waarom hij zijn personages zo geboetseerd heeft als hij deed, en hoe hij zijn acteurs stuurde, is het begeleidend materiaal summier.

De liefde en het vakmanschap waarmee The Great Gatsby is gemaakt, doen je de film met terugwerkende kracht meer waarderen. Tegelijk toont het extra materiaal precies waar de schoen wringt in defilm en waardoor je je tijdens het kijken toch vooral buitengesloten voelt: voor de psychologie en dramaturgie is uiteindelijk te weinig aandacht geweest.