Snelkookpan voor schaafwonden

EEen snelkookpan onder een doorzichtig stukje polyurethaan, lijkt een adequate omschrijving van de nieuwe pleister van Hansaplast, de Active Gel Strip....

Het plakken van een pleister was vroeger uit den boze, zeker als er niet al te veel bloed aan te pas kwam. Genezing aan de lucht bevordert snelle korstvorming, was het argument. Voortschrijdende wetenschap leert anders: lekker in het eigen vocht gaar smoren, er wordt geen korst gevormd en dat versnelt genezing. Dat reduceert de kans dat er een litteken achterblijft.

Om het wondvocht vast te houden, is een afsluitende laag nodig. De afgelopen jaren zijn er afsluitende pleisters ontwikkeld die gebruik maken van een gelvormend materiaal op een superdun polyurethaan matje. Die gelvormer is natriumcellulose. Dat kan flink wat wondvocht opzuigen. Het gevormde gel houdt de omgeving nat.

In een natte omgeving vormt zich sneller nieuw huidweefsel, ook al omdat cellen makkelijk door vocht kunnen bewegen. En er vormt zich geen genezingsremmend korstje. Daardoor is de wond twee keer zo snel dicht, blijkt uit wetenschappelijk onderzoek.

Gelvormend verbandmateriaal is in eerste instantie ontwikkeld voor professioneel gebruik in ziekenhuizen ter behandeling van onder meer zwerende, etterende wonden. Hansaplast heeft nu een gelpleister ontwikkeld voor de consumentenmarkt, voor de wat kleinere ongelukken. Die moet drie tot zeven dagen blijven zitten. Dat lukt, ook al wordt er gedoucht.

De pleister is bedoeld voor geringe snij- en schaafwonden. De gemiddelde Nederlander krijgt per jaar vier snijwonden en vier schaafwonden, rekent het bedrijf voor. Dat levert acht pleisterplakplaatsen per jaar op en dus is er een flinke markt voor die - dure - gelvormende pleisters.

Terwijl de pleister aan de ene kant wondvocht opzuigt, verdampt er aan de buitenkant water. Een etterende wond produceert gemiddeld vijf gram wondvocht per etmaal, blijkt uit onderzoek. Dat moet die gelpleister opvangen.

De kwaliteit van gelpleisters varieert enorm. Afhankelijk van het type gelvormend materiaal nemen gelpleisters (vochtuitademing in rekening gebracht) in het eerste etmaal 0,51 - 6,1 gram wondvocht op (per tien vierkante centimeter oppervlak), zo blijkt uit onderzoek dat in 1997 is uitgevoerd door een Engels testlaboratorium. Dat onderzocht veertien commercieel verkrijgbare ziekenhuispleisters waaronder een van Beiersdorf, Cutinova Hydro. Die pleister vertoont wat samenstelling betreft grote gelijkenis met de Active Gel Strip van Hansaplast.

De Cutinova-pleister neemt in het eerste etmaal 3,2 gram wondvocht (gerekend per tien vierkante centimeter) op. In de drie etmalen daarna is dat totaal nog eens 3,8 gram; de opnamecapaciteit neemt dus flink af. Het product is daarmee een middenmoter onder de gelpleisters.

De opnamecapaciteit is feitelijk onvoldoende om de productie van een forse zweer het hoofd te bieden, maar ruim voldoende voor een wat minder grote wond, voor de simpele snij- en schaafwonden, waarvoor Beiersdorf haar product aanprijst.

Engelse artsen onderzochten de werking van de Active Gel-pleisters bij zestig personen die in het ziekenhuis werden behandeld voor snijwonden in het gezicht (meestal door messengeweld). De helft kreeg de gelpleister, de andere helft een gewoon gaasverbandje. Zo er na een jaar nog een litteken te zien was, bleek dat bij de gelpleisterbeplakten het minst geprononceerd, constateerden de artsen.

Mogelijk ligt dat aan het koken tijdens het helingsproces, suggereren ze. 'Maar dat weten we pas zeker als we dat onderzoeken bij een veel groter aantal', stellen de onderzoekers, waarmee de Hansaplast-aanprijzing in advertenties 'voorkomt littekens' als te-kort-door-de-bocht moet worden gekwalificeerd.