Pijnlijke prachtige schaduwwereld

Manke, blinde en andere verschoppelingen zijn de helden in deze schokkende, poëtische en zeer noodzakelijke film.

documentaire

Regie: Boris Gerrets

In 5 zalen

Als geesten doemen ze op uit de schaduw. Een legertje gehandicapten, blind, geamputeerd of verlamd, strompelt de kijker langzaam tegemoet aan het begin van de documentaire Shado'man. Alleen hun contouren zijn te zien in het donker.

Het is een gruwelbeeld, maar ook een wonderlijk mooie compositie, zoals de hele film tegelijk pijnlijk en prachtig is. Regisseur Boris Gerrets portretteert een stel dakloze gehandicapten die proberen te overleven in de straten van Freetown, de hoofdstad van Sierra Leone, een van de armste landen ter wereld. Ze zijn verlamd door polio of raakten verminkt tijdens de lange burgeroorlog die het land ruïneerde. Het maakt hen tot uitgestotenen. Ze hebben niets en niemand, slapen op straat en moeten bedelen om te kunnen eten.

Shero, David, Lama, Sarah, Alfred en de anderen zijn veroordeeld tot een schaduwbestaan in wat wel een van de ellendigste oorden op aarde moet zijn. Gerrets benadrukt hun duistere lot door alleen maar 's nachts te filmen, tijdens het regenseizoen, wanneer de elektriciteit in Freetown voortdurend uitvalt. De enige verlichting komt van de koplampen van passerende auto's en de schermpjes van mobiele telefoons, voor hun trotse eigenaars soms het enige bezit.

Het geeft de film een schilderachtig uiterlijk, vol flakkerend clair-obscur. In die schimmige onderwereld proberen de hoofdpersonen hun waardigheid te behouden. De blinde Lama blijft altijd hoopvol op zoek naar een vriendin, al wordt hij telkens afgewezen. Shero, mank en in een rolstoel, slaapt onder een stuk plastic en wordt binnenkort vader. Voor zijn toekomstige gezin probeert hij een hutje te bouwen. Alfred, de bemiddelaar, probeert de onderlinge ruzies te sussen. Hij leeft op straat zodat zijn kinderen, die niet in de hoofdstad wonen, naar school kunnen.

Gerrets, die zelf gedeeltelijk opgroeide in Sierra Leone, is een filmmaker en kunstenaar voor wie vorm en inhoud onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

Net als zijn vorige film, het veelbekroonde People I Could Have Been and Maybe Am (2010), is Shado'man geen documentaire in de strikte zin des woords. De hoofdpersonen werden niet simpelweg gevolgd met de camera, maar brachten ideeën in en speelden als acteurs hun leven na.

Daarmee geeft de regisseur hun het respect dat ze verdienen. De daklozen van Freetown mogen dan in het duister leven, ze moeten wel gezien worden. Dat is de heldere boodschap van Shado'man, een schokkende, poëtische, noodzakelijke film.