Pa slaat ma, en ma slaat haar kind

AMSTERDAM - Moeders die door hun partner worden geslagen, mishandelen relatief vaak hun kinderen. Door stress en onmacht hebben ze moeite met opvoeden. Dat is een van de bevindingen van het Verwey-Jonker Instituut, dat onderzoek deed naar de gevolgen van huiselijk geweld op de opvoeding.

In gezinnen waarin vaders hun partner slaan, zijn kinderen twee keer vaker slachtoffer van mishandeling dan in andere families. Deze kinderen worden niet alleen door hun vader mishandeld, maar soms ook door hun moeder.

Huiselijk geweld is volgens het Verwey-Jonker Instituut 'een van de grootste epidemiologische problemen in de samenleving'. Betrouwbare cijfers zijn moeilijk te geven omdat het taboe groot is, maar in een recente studie zei 9 procent van de respondenten de afgelopen vijf jaar slachtoffer te zijn geweest.

Partnergeweld heeft grote invloed op de wijze waarop ouders hun kinderen grootbrengen. De onderzoekers interviewden honderd vrouwen die in het verleden door hun partner werden mishandeld. Ze hebben soms grote moeite aandacht te geven aan hun kinderen, omdat het geweld hen helemaal opslokt.

Vrouwen lopen op hun tenen om te voorkomen dat hun man weer uit zijn vel springt. En gaat slaan. Een van de moeders sliep drie maanden op de bank met haar pasgeboren baby, zodat haar man niet wakker zou worden van het gehuil. Op die manier hoopte ze een volgende uitbarsting te voorkomen.

Uit eerder onderzoek was al bekend dat moeders die worden geslagen, zelf meer lichamelijk geweld gebruiken tegen hun kinderen.

Dat beeld wordt door het Verwey-Jonker Instituut bevestigd: van de honderd moeders zijn er 45 die wel eens fysiek straffen. Hoe ernstiger het geweld tussen partners, hoe groter de kans dat kinderen ook lichamelijk slachtoffer worden, zegt onderzoeker Marjone Steketee. 'Kindermishandeling komt vaak voort uit onmacht en stress.' Soms schrikken moeders van zichzelf, zoals een moeder met een Hindoestaanse achtergrond, die vertelde dat ze haar zoontje hard had geslagen: 'Vervolgens zat ik helemaal hysterisch te huilen op de bank, van 'hoe is mij dat overkomen', want ja, ik weet natuurlijk hoe dat is.'

Ook 84 jongeren die zijn opgegroeid in een situatie met huiselijk geweld, komen in het onderzoek aan het woord. 'Ze ervaren allerlei problemen, zoals depressies, slaapproblemen enhet niet meekomen op school', zegt Steketee. 'Gek genoeg leggen ze zelf meestal niet de link met het geweld thuis.'

Er is volgens het Verwey-Jonker Instituut nog veel te weinig aandacht voor de gevolgen van huiselijk geweld voor de kinderen. 'Bij elke melding van mishandeling die bij de politie binnenkomt, zou moeten worden gekeken of er kinderen in het spel zijn, zodat passende hulpverlening kan worden ingezet. Jongeren praten er bijna niet met anderen over en vinden van zichzelf dat ze geen hulp nodig hebben. Ondertussen lopen ze wel tegen allerlei problemen aan.'

--------------

Maar toen ben ik op een avond doorgedraaid, omdat hij steeds aan me wilde zitten (...) Na twintig jaren heb ik dus een mes gepakt, zijn penis gesneden. Ik was mezelf niet.'

(Moeder van 40)

Mijn moeder reageerde dat dus op ons af voor elk klein ding dat we fout deden. Zij zat niet goed in haar vel, en wij hebben daardoor de volle laag gekregen.'

(Zoon van 17)

Ik vind dat je best een tik mag geven. Een klap achter de oren. Maar hoe ik zelf ben opgevoed, met klappen, lichamelijk, met stok, met riem, en zo, dat doe ik niet met mijn kinderen.'

(Moeder van 34)