Oorlog

NET terug uit Parijs...

Hoe komt het dan dat ik nu het gevoel heb teruggekeerd te zijn in het land van de lage voorhoofden, waar de guerrilla dagelijks woedt in tram en trein? Voetgangers die elkaar de weg versperren en omverlopen in winkelstraten.

Mag ik er even langs?

De koe-achtige, niet begrijpende blik die je terug krijgt. Ze schieten ter plekke wortel, de mensen, en grommen. Ze hebben het woord 'pardon' al generaties lang niet meer over hun lippen gekregen, en ontlenen daar een verbeten soort trots aan. Ze staan in hun recht, als Urker vissers in de paling. Knappe kerel die ze daar weg krijgt.

De misplaatste gevatheid van de dienstverleners, de voortdurende omkering van de rollen, de klant die op z'n knieën moet en zal kruipen naar het buffet om zijn espresso te bestellen. Dit gewone Hollandse leven, waar alleen buitenlanders zich nog over verbazen.

Verloedering, verslonzing, verdwazing. Wat is er met onze manieren gebeurd? Hoe komt het dat de bewoners uit een van de rijkste landen ter wereld met elkaar omgaan alsof ze bivakeren in een vluchtelingenkamp, ergens aan de grens van Libanon?

Misschien moet ik het anders stellen, omkeren. Ik hecht aan omgangsvormen, omdat de wereld al bedreigend genoeg is, en elke pleister op de open wond die samenleving heet van pas komt. Maar die horken moeten wel verdomd zeker van zichzelf zijn, dat ze de openbare ruimte zien als een dagmarkt waar louter persoonlijk voordeel valt te halen.

Jarenlang verwend door schoolpsychologen, jeugdhonk-leiders en uitkeringen heeft het krankjoreme idee postgevat dat de samenleving hun iets verschuldigd is. Vandaar dat ze zich gedragen als wandelende incassobureaus, die eisen, dreigen en nemen.

Literaire hyperbool? Zo erg is het niet? Ga naar Parijs, naar Rome of New York, en vraag je af waar de oorlog is gebleven.