Nieuw album Wu-Tang Clan in oplage van 1 exemplaar

AMSTERDAM - Noem het een briljante marketingstunt. Noem het kunst. Noem het blaaskakerij. Het nieuwste project van het legendarische hiphop-collectief Wu-Tang Clan is op zijn minst opmerkelijk. De groep komt met een nieuw album dat de oplage van slechts één exemplaar zal hebben.

Ergens in een kluis ligt een met de hand gegraveerde doos van zilver en nikkel. Die doos, met het album erin, zal straks een reis over de wereld maken. Langs musea (er zijn al gesprekken gevoerd met het Tate Modern in Londen), langs muziekfestivals, langs galerieën. Bezoekers die naar het 121 minuten durende album willen luisteren, moeten daar waarschijnlijk tussen de 30 en 50 dollar voor betalen. Na de wereldtour wordt het album geveild aan de hoogste bieder. De band verwacht er 'miljoenen' mee op te halen.

Maar meer nog dan hun pensioen veilig stellen, wil de Wu-Tang Clan met Once Upon A Time In Shaolin, dat mede geproduceerd wordt door in Dordrecht geboren Tarik 'Cilvaringz' Azzougarh, hiphop voor altijd veranderen. 'De creatieve uitingen van hedendaagse artiesten als The RZA, Kanye West of Dr. Dre' zo schrijven producers RZA en Cilvaringz op hun website, 'worden niet op dezelfde waarde geschat als Andy Warhol, Damien Hirst of Jean-Michel Basquiat.'

En daar willen ze verandering in brengen. 'Hoewel we de ontwikkelingen in de muziektechnologie volledig omarmen, voelen we dat die tegelijkertijd heeft bijgedragen tot de devaluatie van muziek als kunstvorm. Door deze stap hopen we het gewicht te herstellen dat muziek ooit had in vergelijking met een schilderij of een beeldhouwwerk.'

Met die ambitie treedt de Wu-Tang Clan in de voetsporen van rapper Jay-Z, die in de stijl (en met behulp) van de performancekunstenares Marina Abramovic vorig jaar de film Picasso Baby maakte. In die video treedt Jay-Z op in de Pace Gallery in New York en gaat hij één op één de interactie aan met het publiek, alsof hij het kunstwerk is. Precies zoals Abramovic met haar performance The Artist is Present deed in het Metropolitan Museum of Modern Art in 2010.

'Toen kunst onderdeel van galeries werd, kwam er een scheiding van culturen, waarbij mensen in hiphop kunst te bourgeois gingen vinden', lichtte Jay-Z toe aan het begin van Picasso Baby. 'Maar we zijn kunstenaars, we zijn verwant en voor mij is het belangrijk die werelden weer samen te brengen.'De rapper gaf daarmee eigenlijk antwoord op de vraag die hijzelf twaalf jaar eerder stelde aan het begin van zijn vermaarde MTV Unplugged optreden: 'Art, who goes there?'

De kritiek die Jay-Z kreeg (en die ook de Wu-Tang Clan ten deel zal vallen) is dat hij zijn hand overspeelde door zijn muziek op een lijn te stellen met de beeldende kunst. Want tegelijkertijd willen Jay-Z en de Wu-Tang Clan omarmd worden door zowel de elite als door het gepeupel dat hun Maybach Exelero en hun vierde huis in de Hamptons moet betalen.

Maar Jay-Z en de Wu-Tang Clan zijn wel pioniers op hun vakgebied. In 1992 veranderde de Wu-Tang Clan het hiphoplandschap met het debuutalbum Enter the Wu-Tang (36 chambers), dat zich kenmerkt door zware, duistere beats, volop gebruik maakt van samples uit soulmuziek en martial-arts-films en het vertellen van verhalen mystificeert met fictieve Shaolin-personages en verhaallijnen.

Nu, 22 jaar later, wil de Wu-Tang Clan hiphop een nieuw, een ander leven in blazen. Kunst of commercie? Om met de woorden van de Wu-Tang Clan zelf te spreken: 'the debate starts here'.