Met citroengras of eekhoorntjesbrood

Oil & Vinegar Oudkerkhof 5, Utrecht (0306342399); Bigoli Schoutenstraat 57, Utrecht (0302368848); SEM Voorstraat 21, Utrecht (0302319482); Bijenkorf Lange Viestraat 201, (0302346700); Persepolis Kanaalstraat 8082, Utrecht (0302948081)....

De beste olie is steevast extra vie (Frans) of extra vergine (Italiaans). Die olie wordt verkregen uit een 'koude persing', dus bij een temperatuur van maximaal 30 graden; hij is volledig zuiver en heeft een zuurgraad van 1 procent of minder.

In Utrecht is Oil & Vinegar een speciaalzaak. Tientallen soorten verse olie zijn er te koop, die je mag proeven door stukjes brood in de uitgestalde bakjes te dopen. Uit grote glazen tanks worden ter plekke flesjes volgetapt. Met olijfolie met zwarte truffels bijvoorbeeld: geschikt voor pasta, wild en kaasfondue; eentiende liter kost drie euro.

De wittetruffelolie is ruim twee keer zo duur (7,20 euro), maar witte truffels zijn ook een stuk zeldzamer en de smaak is bovendien voller. Beide soorten komen uit Italinet als de olijfolie met citroen (2,60 euro voor eentiende liter), met knoflook (1,75 euro), basilicum (1,75 euro) en porcino (eekhoorntjesbrood, voor 2,50 euro). Oil & Vinegar heeft ook Spaanse, Franse en Griekse olijfolie en kantenklare flesjes, zoals de Antica Acetaia Toscana met vanillearoma (8,95 euro).

Bij Bigoli aan de Schoutenstraat is de olie ook overwegend van Italiaanse origine. Er is olijfolie met sinaasappel of grapefruit (5,40 euro voor een kwart liter), olie met tomaat of mint (7,50 per halve liter), en olie van Due Angeli (7,95 euro), Casa Rinaldi (11,75 euro) en Frantoia (16,95 euro per liter). Ook hier kun je verse olie laten tappen; voor het flesje betaal je euro statiegeld.

SEM heeft uiteraard biologische olie; een jerrycan van vijf liter van het ecomerk De Nieuwe Band kost 36 euro. Er is Italiaanse Salvagno en Redoro te koop, maar ook krachtige Turkse en zachte Griekse olie van het merk Fertilia (5,88 euro per halve liter).

De Bijenkorf verkoopt zelfs Aziatische olijfolie: met citroengras, knoflook, steranijs, gember en roze peperkorrels; een halve liter kost 12,95. De ZuidAfrikaanse olijfolie uit de Bijenkorf Collectie bevat onder meer chilipepers; de Marokkaanse olie is gearomatiseerd met korianderzaadjes, komijn, rozemarijn, peper en citroenschil.

Voor het Marokkaanse merk El Ouazzania (4,95 per liter) moet je in Lombok zijn. Bij Persepolis bijvoorbeeld; die heeft ook een paar zeer betaalbare Italiaanse merken in het assortiment: Luccese (4,95 per liter) en Levante (5,95 euro per liter). Een literblik Turkse Kristal Riviera Zeytinyagi kost er 6,25 euro.

Overigens laten veel olijfoliemerken zich nog altijd voorstaan op hun 'eerste persing'. Die heeft weinig om het lijf. Olijven worden tegenwoordig hydraulisch geperst, waardoor een tweede persing overbodig is.