Braam heeft recht op fulltime jazz-ensemble

Michiel Braam is een hoog getalenteerd jazzcomponist-pianist-dirigent op zoek naar een orkest en een speelpraktijk. Hij werkte de afgelopen jaren onder meer met zijn kwartet Bentje Braam, met het Von Trapp Trio en met het duo Two Penguins in the Desert....

Het XYZ der Bik Bent Braam, in het Bimhuis, Amsterdam.

De 31-jarige bandleider, die het niet ontbreekt aan aplomb en ambitie, presenteerde onder het motto Het XYZ der Bik Bent Braam 26 alfabetisch getitelde composities, naar eigen zeggen 'eigenlijk geen suite, meer een programma'. Met zijn twaalf orkestleden had hij tweeëneenhalve dag gerepeteerd, en zeker tijdens de eerste helft van het concert werd pijnlijk hoorbaar dat die voorbereiding te kort was.

Braam schrijft joyeuze muziek die lenig heen en weer springt tussen drie polen: de jazztraditie (Lennie Tristano, Fletcher Henderson, vooral Duke Ellington), de vrijere improvisatiemethoden, en de liefdevolle flirts met de banaliteiten van de 'amusementsmuziek' in het voetspoor van Willem Breuker. Dat vergt, zeker in de Ellingtoniaanse passages, een homogeniteit en een glanzende orkestklank die zaterdag vaak ver te zoeken waren.

Hoewel de Bik Bent Braam een aantal gerenommeerde jazzmusici bevat (de trompettisten Eric Vloeimans en Eric Boeren, trombonist Wolter Wierbos, saxofonist Frans Vermeerssen), klonk het ensemble aanvankelijk mat en gortdroog. Na de pauze, toen het orkest wat meer greep had gekregen op de akoestiek van het Bimhuis, steeg het niveau van de vertolkingen en kwamen ook de solisten beter voor de dag.

Frans Vermeerssen speelde in het stuk getiteld Rustig een fraaie bezonken tenorsolo. Tristano was een even knappe als spirituele hommage, met een aanzienlijk dynamischer ritme dan de blinde goeroe van de cool jazz placht voor te schrijven. (Braam, achteraf: 'De oplettende luisteraar heeft opgemerkt dat het gebaseerd is op het akkoordenschema van het dubbelconcert van Bach.') En Eric Boeren voerde het slotstuk Zwoerdspek met Cat Anderson-achtige allure naar zijn climax.

Toch had het concert op tal van momenten meer weg van generale repetitie dan van een volwaardige uitvoering. Het valt te hopen dat daar in de loop van de tournee verbetering in komt, want Braam's composities horen tot het boeiendste dat de Nederlandse jazz tegenwoordig te bieden heeft.

Eigenlijk zou Braam in staat gesteld moeten worden zijn muziek met een fulltime ensemble verder te ontwikkelen. Ook Duke Ellington kon als componist slechts functioneren in dagelijkse wisselwerking met zijn orkest. In een land waar de overheid talrijke symfonie- en kamerorkesten in stand houdt, zou zo'n permanent jazzorkest een vanzelfsprekendheid moeten zijn.

Bert Vuijsje