Boekwinkel ECI sluit de deuren

Ondanks verwoede pogingen het tij te keren, bleef de omzet van ECI-winkels achter. De verkoop via internet blijft wél bestaan. Ruim honderd werknemers verliezen hun baan.

Amsterdam -'Drie boeken voor tien gulden!' luidde de advertentietekst van boekenclubs ECI en Boek en Plaat in de jaren tachtig. Leden konden Perestrojka van Gorbatsjov en de soundtrack van Dirty Dancing bestellen, zo blijkt uit een advertentie uit die periode. Gloriedagen voor de boekenclub, met op het hoogtepunt ruim een miljoen leden. Maar die tijd is voorbij: donderdag werd bekend dat ECI de winkeldeuren sluit en alleen op internet verdergaat. Ruim honderd werknemers verliezen hun baan.

In de winkel van ECI aan de Amsterdamse Nieuwezijds Voorburgwal - nopjesvloerbedekking en boeken in steriele witte schappen - scharrelen deze ochtend vijf mensen rond. Een daarvan is Ingrid Borgmeijer, al sinds 1984 lid van de boekenclub. Ze reageert verbaasd op het nieuws dat ECI de winkels gaat sluiten. Maar dan zegt ze: 'Eigenlijk wilde ik mijn lidmaatschap toch al opzeggen. Ik ben het zat dat je om de drie maanden een boek moet kopen, omdat je anders een stom boek krijgt thuisgestuurd.' 'Maar dat is al twee jaar niet meer zo!', roept een vriendin die toevallig ook in de winkel is.

'Dat bedoel ik met een slechte naam', reageert Hubert de Koning, directeur van ECI Nederland. 'We blijven bekend als de boekenclub met het kleine assortiment, harde ledenwerving en kleine lettertjes.' Maar dat is volgens De Koning onterecht. ECI, waar Boek en Plaat in opging, werd twee jaar geleden voor 17 miljoen euro overgenomen van de Duitse uitgever Bertelsmann AG. De nieuwe groep investeerders, opererend onder de naam 'Food for the mind', sloeg een andere weg in. Personen hoeven geen lid meer te zijn om een boek te kopen. Ook werd het verplichte 'kwartaalboek' afgeschaft.

Ondanks de nieuw ingeslagen weg bleef de omzet in de winkels achter. Daarom worden alle vestigingen in de loop van 2011 gesloten. Er is met de vakbond gezocht naar een oplossing voor de werknemers, maar die is niet gevonden.

Volgens een werknemer die anoniem wil blijven, heeft het bedrijf de afgelopen jaren verkeerde keuzes gemaakt. 'Toen bleek dat het slecht ging, gingen ze kijken naar wat gemist kon worden, zoals printers en faxen. Zelfs de huur van kamerplanten werd niet verlengd. Maar er zijn geen concrete veranderingen doorgevoerd om de toko te redden. Ja, het winkelaanbod is beperkt, maar daar werden klanten alleen maar boos van.'

Daar is Ari Doeser, directeur van de brancheorganisatie van boekverkopers, het mee eens: 'De winkel heeft een beperkt assortiment. Bovendien zijn de winkels gezichtloos. Een boekhandel moet zich tegenwoordig onderscheiden: een winkel in Maastricht zit in een oude kerk en schenkt de lekkerste koffie van Limburg. Die heeft wat te bieden.'

Op internet gaat ECI de concurrentiestrijd niet winnen van Bol.com, denkt Doeser. Maar de voormalige boekenclub is wel een concurrent voor Selexyz.nl en Bruna.nl. De afgelopen twee jaar nam het internetdeel van de omzet van ECI toe tot 60 procent. Aan Ingrid Borgmeijer is dat internetwinkelen niet besteed. 'Ik wil een boek kunnen voelen en ruiken', zegt ze terwijl ze demonstratief aan haar nieuwste aankoop ruikt.