1243651
© Thinkstock

'Wegbezuinigen conciërge is toonbeeld van dom management'

COLUMN Er valt best wat te bezuinigen in het onderwijs. Op onnodige nieuwbouwvleugels, op vermijdbare 'rugzakjes', op onzinnige cursussen voor het personeel, op te dure besturen. Maar het is veel makkelijker om de conciërge eruit te gooien. Als S. werkloos wordt, kost zijn uitkering de belastingbetaler bijna evenveel als wanneer hij blijft, aldus Aleid Truijens.

Zijn gezicht kwam me bekend voor, heel vertrouwd zelfs, een vriendelijk gezicht dat jarenlang een rol speelde in mijn leven. Toch wist ik bij god niet meer wie die man was. Voor de zekerheid groette ik hem, want hij kon heel goed de ex zijn van een uit het oog geraakte vriendin, mijn verzekeringsagent of de slager uit een vorige buurt.

Hij wist nog wel wie ik was. Hij noemde zelfs de namen van mijn kinderen - mijn zoon heet net zoals hij - en beschreef exact hun uiterlijk en karakter. Natuurlijk! S. was de conciërge op de basisschool van mijn kinderen. Toen ik vertelde hoe het tegenwoordig met hen - inmiddels 25 en 21 - ging, begon hij te stralen.

Jarig
Dat deed hij ook elke ochtend als de leerlingen, alle driehonderdvijftig, de Amsterdamse buurtschool binnenstormden en hij hen één voor één begroette. S. wist precies welk kind die dag jarig was, wie een moeder had die in het ziekenhuis lag, wie een babyzusje had of een vader die op zee voer. Hij informeerde naar het kampioenschap van de D-3'tjes en het diplomazwemmen van een kleuter.

Dankzij de kalmerende aanwezigheid van S. durfden wij onze kinderen achter te laten in de hel van de overblijf. In dat chaotische anderhalf uur onder toezicht van goedbedoelende vrijwilligers ging er dagelijks wat mis - pesterijen, vechtpartijen, kongsivorming - maar mijn zoon bracht de overblijf veilig door in het kantoortje van zijn naamgenoot met wie hij grondig de voetbalcompetitie doornam. Mijn dochter hielp de conciërge in de keuken, en vertelde hem terloops wat ze op haar lever had.

Kloppend hart
S. was voor mijn kinderen belangrijker dan welke leerkracht ook. Ouders konden bij hem stoom afblazen zonder angst dat de klachten op hun kind werden verhaald. S. was het kloppend hart van het schoolleven, maar dat leek hij niet te beseffen. Hij schamperde nooit op de beter betaalde directie- en teamleden of op drukbezette tweeverdieners - dat type conciërge heb je ook.

Mensen als S. zijn in het onderwijs goud waard. Hun inzet is onschatbaar - dus moeten ze maar weg. Het gezicht van S. betrok toen hij me vertelde dat hem, na zestien jaar, de deur was gewezen. Hij had zo graag de tijd tot aan zijn pensioen volgemaakt, nog zes jaar. Een paar jaar geleden had hij zelfs nog een opleiding gedaan. Want ja, hij begreep ook niet waar het voor nodig was, maar tegenwoordig moest je ook voor conciërge een officieel diploma hebben.

Wegbezuinigd
Het viel niet mee, die cursus, maar hij haalde het. Nu werd hij alsnog wegbezuinigd. Niet de directeur had dat bedacht hoor, die vond het óók erg, maar het schoolbestuur. Mensen die hem niet eens kenden.
Je ziet het voor je. Tijdens de bestuurdersvergadering ligt het organogram van het schoolpersoneel op tafel. Alle klassen zijn bezet, er is een directeur en een adjunct, maar hé, wat doet dat poppetje daar? Iemand die de prullenbakken leegt, de speelplaats veegt en de kopieën maakt. Kom zeg, dat kunnen de leerkrachten toch zelf wel? Die man kost ruim 20.000 euro per jaar! Weg ermee. Een mooie bezuiniging.

Dom management. Want als een conciërge als S. wegvalt op een school, krijgen de leerkrachten, die nu al klagen over de hoge werkdruk, het drukker. Alledaagse taakjes worden dan verricht door een duurbetaalde kracht, die dan weer minder tijd overhoudt voor onderwijs aan de kinderen. Geheid dat er om de zoveel tijd weer eentje overspannen raakt. De overblijf wordt een zooitje. Ouders zijn hun vertrouweling kwijt en gaan zeuren bij de directeur. Ineens is die kleine, gezellige school niet meer zo aantrekkelijk.

Er valt best wat te bezuinigen in het onderwijs. Op onnodige nieuwbouwvleugels, op vermijdbare 'rugzakjes', op onzinnige cursussen voor het personeel, op te dure besturen. Maar het is veel makkelijker om de conciërge eruit te gooien. Als S. werkloos wordt, kost zijn uitkering de belastingbetaler bijna evenveel als wanneer hij blijft. 'Die kinderen, hun verhalen elke dag, hun rottigheid, hun geintjes, zij zijn mijn léven', zei S. Hij solliciteerde zich suf, maar niemand zat te wachten op een 59-jarige. We namen afscheid. Ik wou dat er iemand was met een vacature voor een onbetaalbare kindervriend.

Aleid Truijens is columnist voor de Volkskrant