Halina Reijn
Halina Reijn © anp

Halina Reijn: 'Bijna iedereen heeft een psychische stoornis'

Code Oranje, Max Verstappen blijkt een Belg en we hebben er een taboe bij: ballonnen. Vandaag vat actrice Halina Reijn het nieuws samen in de Nieuwsbreak.

Vandaag al buiten geweest? Het schijnt te stormen.

'Ja, het waait hard, maar het is tegelijkertijd ook heerlijk weer hier in Antwerpen. Het is strakblauw.'

Antwerpen?

'Ik kom net uit Parijs, waar we Maria Stuart speelden. En deze week ben ik tafeldame bij Café Corsari, een soort Vlaamse De Wereld Draait Door.'

Hoe waren de reacties in Parijs?

'Het ging super goed. Maar het is wel zenuwslopend, want Ivo (van Hove, regisseur, red.) is op dit moment echt op wereldniveau aan het doorbreken, daardoor zijn alle ogen op hem gericht. Alle belangrijke pers is aanwezig bij zo'n voorstelling.

'Maar de reacties waren heel positief. In ons land kent men het niveau en de filmische stijl van Toneelgroep Amsterdam inmiddels wel, in Parijs zien ze vooral uitbundige, theatrale stukken. Je merkt dat ze het kleine acteerwerk, die ene, echte traan, zeer waarderen. Dat maakt het dankbaar om daar op te planken te mogen staan.'

En nu een weekje Antwerpen dus.

'Ja, 's avonds tafeldame en overdag schrijven. Ik heb hier ook nog een column in De Morgen. Mijn boek Prinsesje Nooitgenoeg was hier een klein succes en naar aanleiding daarvan kreeg ik een column aangeboden bij De Morgen.

'Wel geestig eigenlijk, hier in België ben ik veel meer de schrijfster dan de actrice.'

Laten we het nieuws doornemen. Ballonnen oplaten op Koningsdag wordt ontmoedigd.

'Oh, nee toch. Vanwege de knal?'

Omdat men bang is voor de knal? Zo erg is het toch nog niet gesteld met onze maatschappij?

'Ik verbaas me nergens meer over.'

Zelf ook angstig?

Ik vind dat ook wel mooi, van die vrouwen die ineens een moederinstinct ontwikkelen

'Nee, ik leef met een flinke dosis doodsverachting. Ik spring overal tussen, en bang voor een terroristische aanslag ben ik al helemaal niet. Dat komt denk ik omdat ik geen kinderen heb.

'Ik denk dat dat allemaal verandert als je kinderen hebt. Als je iemand hebt die je moet beschermen. Ik vind dat ook wel mooi, van die vrouwen die ineens een moederinstinct ontwikkelen. Mijn zus hield altijd van heftige documentaires en was zeer goed geïnformeerd. Sinds ze moeder is geworden, heeft ze geen behoefte meer aan gruwelijke verhalen uit Syrië en Afrika.'

Terug naar de ballonnen: ze zijn slecht voor dieren.

'Pfff, tja. I could't care less. Maar nu ik er zo over nadenk: ja, waar komen die ballonnen allemaal terecht? Daar denk je niet aan, als je ze oplaat. Net zoals die grote plasticsoep die in de oceanen drijft niet altijd in je opkomt als je een tasje koopt bij de Albert Heijn.'

Minister Schippers wil kijken of plastische chirurgie weer in de basisverzekering kan komen. Goed idee?

'Dat lijkt me inderdaad een prima idee. Althans, als mensen er echt last van hebben. Mijn moeder ondervond fysieke problemen van hangende oogleden, dus zo'n ingreep mag zeker vergoed worden. Ze is een grote hippie, dus voor het uiterlijk deed ze het sowieso niet.

'Op deze manier komt zo'n ingreep ook dichterbij voor armere mensen. Alleen het blijft oppassen voor het schemergebied. Wat als iemand heel ongelukkig wordt van z'n scheve neus?'

Anders even bellen via WhatsApp? Is goedkoper tussen Nederland en België. Kan wel alleen nog met androidtelefoons.

'Oh, dat is wel praktisch. Wat betekent android? Alles behalve de iPhone toch? Helaas. Ik ben zo'n Apple-fan, dus dat Whatsappbellen gaat niet door.'

Oké, Apple-fan. Hoe ziet het logo eruit? Niet spieken.

'Het steeltje steekt naar rechtsboven... Nee, linksboven. Nee, toch rechtsboven. En de hap zit links. Shit, dit is lastiger dan ik dacht. Terwijl je er toch de hele dag tegenaan kijkt.

'Laatste antwoord: steeltje rechtsboven, hap links.'

(Lees hier het onderzoek: 'Er is vrijwel niemand die het logo van Apple uit het hoofd kan natekenen')

Helaas, niet goed. Ter geruststelling: bijna niemand heeft dit goed. Sportnieuws dan: Max Verstappen is een Belg, maar rijdt wel voor Nederland

'Dat meen je niet? Hoe kan dat dan? Je zou het misschien niet zeggen, maar ik volg het allemaal wel. Ten eerste omdat ik Max Verstappen gewoon een hele knappe man - oké, jongen - vind. Maar onder die publiciteitshausse is ook niet uit te komen.

'Daarnaast is het toch fascinerend? Zo'n jochie dat ook uit een echt racersnest komt. Zijn moeder zat in de kart, en vader Jos was natuurlijk de Nederlandse F1-held.

'Ik kijk er trouwens niet naar. Saai, maakt veel herrie en het is ook altijd wel een beetje gevaarlijk.'

Vanavond Nederland - Spanje, wat wordt het?

'Dat durf ik niet te zeggen. De Rode Duivels spelen ook vanavond. Tegen Israël. Ik heb een enorm wij-gevoel als het gaat over Nederland en België. Net als dat nieuws over Max Verstappen. Wat zou het, dat hij een Belgisch paspoort heeft.

'Met voetbal ben ik wel voor Oranje, maar ik kan ook helemaal los gaan op het Belgische team. Topsport is hoe dan ook fascinerend.'

Zondag de hoogmis: De Ronde van Vlaanderen.

'Haha, dat is nou net de enige sport waar ik niks mee heb. Ik kan wel veel van sporters leren. Ik herken de absurdistische toewijding. Daar kan ik goed over praten met topsporters. En ik kan ook veel van ze leren.'

Voorbeelden?

Je geeft er maanden je sociale leven en familie voor op en wil per se presteren.

'Nou, ik kan heel slecht slapen voor voorstellingen, zeker voor premières. Dan lig ik te woelen, maak ik me zorgen dat ik de volgende dag te moe ben, en door die zorgen kan ik nog slechter in slaap komen. Enzovoort. Je geeft er maanden je sociale leven en familie voor op en wil per se presteren.

'Bij topsporters is het soms nog extremer. Die trainen een paar jaar voor twee minuten op een Olympische Spelen.'

Wat zijn lessen die u geleerd hebt?

'Dat je het gewoon moet accepteren. Dat die ene slechte nacht je prestaties niet zo hard beïnvloedt als je denkt. In de sportwereld wordt veel geld gestoken in wetenschappelijk onderzoek naar dit soort psychische en fysieke problemen. Daar is in de theaterwereld geen geld voor. Maar we kunnen op dit gebied wel gebruikmaken van de kennis en expertise van de sportwereld.'

Zelf nog iets gelezen wat u wilt delen?

'Een Voetnoot van Arnon Grunberg van deze week blijft me fascineren. Hij schrijft naar aanleiding van de verschrikkelijke ramp met de Germanwings-vlucht dat 'de scheidslijn tussen ziek en gezond, normaal en abnormaal, flinterdun is'. Dat is natuurlijk helemaal waar. Volgens mij lijdt meer dan negentig procent van de mensen wel aan een psychische stoornis, ligt er maar aan welke definitie je gebruikt.

'En er is veel te doen over psychische testen voor piloten. Grunberg merkt terecht op dat we misschien politici ook dergelijke uitgebreide tests moeten laten doen. Want die hebben uiteindelijk het meeste invloed op een land en maatschappij.'

Dit is aflevering 487 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.