Een schot hagel waarvan iedereen profiteert

Welk beeld blijft hangen?

Doordat het allemaal zo lang duurde, hebben alle media de afgelopen weken vooral ingezoomd op de groepen die er dit jaar op achteruit gaan. Het zijn immers die mensen voor wie het kabinet wat in petto zou hebben, en over wie alle heimelijke besprekingen gingen.

Nu bekendgeworden ia dat het kabinet de koopkrachtreparatie breed aanpakt – alle Nederlanders gaan erop vooruit en niet alleen degenen die nadeel ondervinden van het nieuwe ziektekostenstelsel – blijft nog een ander beeld hangen. Het kabinet houdt de suggestie in stand waar het zo graag vanaf wil: dat er reden zou zijn om de koopkracht over de hele breedte te repareren.

Natuurlijk was het een verdraaid lastige kwestie. Dat het zo lang duurde, lag niet zozeer aan de bereidheid iets voor de burger te doen. Zalm schreef al in een vroeg stadium op zijn weblog dat er dit jaar heus wel ruimte was. Alle betrokken bewindslieden, Zalm incluis, hadden bovendien al plechtig beloofd dat er compensatie zou komen voor de huishoudens die er door het nieuwe zorgstelsel onbedoeld op achteruit gaan.

Het probleem was niet óf maar hoe die specifieke groepen iets erbij konden krijgen. Er moesten maatregelen bedacht die alleen bij die groepen zouden neerslaan. Dat dat moeilijk was, blijkt ook uit het feit dat De Geus, de hardste voorvechter, tot deze week nog geen concreet wensenlijstje op tafel had liggen.

Een blik op het pakket waartoe het kabinet uiteindelijk heeft besloten, maakt duidelijk dat naast een set precisie-ingrepen vooral is gekozen voor een schot hagel waarvan werkelijk iedereen in Nederland profiteert. En dus blijft het beeld hangen dat het nodig was. Het gevoel dat Nederland er door de zorgwet financieel niet beter op is geworden, wordt breed gedeeld.

De feiten liggen anders. Uit de koopkrachtcijfers van het Centraal Planbureau (CPB) die eerder uitlekten, blijkt dat – al vóór het akkoord van donderdagavond – liefst 80 procent van de Nederlanders er dit jaar beter voor staat dan in 2005. Voor de gemiddelde burger gaat de koopkracht er dit jaar met 1,5 procent op vooruit. Om dat cijfer in perspectief te plaatsen: tijdens de jaren van economische voorspoed onder het tweede paarse kabinet nam de koopkracht alleen in 2001 meer toe. Toen ging Nederland erop vooruit met gemiddeld 3 procent. Voor de rest is in de paarse jaren geen vergelijkbare koopkrachtstijging te bespeuren.

Gemiddeld 1,5 procent erbij is een resultaat waar zelfs een linkse regering zich niet voor zou hoeven schamen. Dat beeld hadden Balkenende en de zijnen met enthousiasme kunnen neerzetten.