Beatrix achter onderzoek door BVD

In de wekelijkse samenspraak op vrijdagochtend tussen koningin Beatrix en Rhodius opperde de laatste dat het wenselijk was gezien de ontwikkelingen tussen de prinses en haar aanstaande man diens antecedenten door de BVD te laten onderzoeken. Dit bevestigen goed ingelichte bronnen rond het hof. Het kabinet der koningin verzorgt onder meer de contacten tussen de koningin en de ministers.

Premier Balkenende liet donderdag op een verkiezingsbijeenkomst van zijn partij (CDA) doorschemeren dat het kabinet der koningin de opdracht heeft gegeven aan de BVD. Balkenende liet de instemmende rol van de koningin hierbij buiten beschouwing. De premier verwees naar een brief aan de Tweede Kamer volgende week, waarin de feiten 'zorgvuldig' en 'samenhangend' op een rij zullen worden gezet. Volgende week vindt een spoeddebat plaats over de kwestie.

Verantwoordelijke ministers zijn destijds niet ingelicht door de BVD, de koningin of het kabinet der koningin, dat een dergelijk onderzoek plaatsvond. Volgens de minister van Binnenlandse Zaken Remkes en minister van Justitie Donner heeft de BVD 'hiervoor geen aparte machtiging nodig'.

De Tweede Kamer vindt dat de opvolger van de BVD, de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD), dit wel moet gaan melden aan de minister van Binnenlandse Zaken. PvdA-leider Bos zei daarover gisteren: 'Dit moet in de toekomst niet weer zo.' CDA-vice-fractievoorzitter Verhagen sloot zich aan bij de woorden van Bos.

Inmiddels hebben de ministers Donner en Remkeshun excuses aangeboden aan prinses Margarita en De Roy van Zuydewijn. Zij schrijven het echtpaar - 'tot onze spijt, abusievelijk en achteraf gezien ten onrechte' - dat het verkeerde informatie kreeg van de ministers.

De Tweede Kamer betuigt haar instemming met de excuses aan het paar, maar is kritisch over de gang van zaken. Minister Remkes heeft gisteren de fractievoorzitters van CDA, PvdA en VVD ingelicht over de achtergronden rond het onderzoek naar De Roy van Zuydewijn. GroenLinks-leider Halsema is kwaaddat de kleinere fracties niet zijn geïnformeerd en heeft vragen gesteld.

Nicolaï, de advocaat van het echtpaar, zei gisteravond in reactie op de verontschuldigingen van het kabinet: 'Er zijn geen excuses gemaakt voor wat hun is aangedaan, maar voor het gerommel van de ministeries.'

In het spoeddebat volgende week zullen verschillende fracties er bij premier Balkenende op aandringen duidelijkheid te verschaffen over wie het onderzoek aan de koningin heeft verstrekt en of daarmee in koninklijke kring voldoende prudent is omgesprongen.

Balkenende deelde woensdag op zijn persconferentie mee dat de bevindingen van de BVD deel hadden uitgemaakt van het familieberaad over de mogelijke toetreding van De Roy van Zuydewijn tot de koninklijke familie. Delen van het sociale dienst-dossier van De Roy van Zuydewijn zijn elders in de familie, en bij de Volkskrant terechtgekomen.