Wie kan en wil er nog met hem samenwerken?

De invloed van Trump op de regering-Trump

Kunnen staatsgeheimen nog wel aan onze president worden toevertrouwd? Die vraag circuleert in het Capitool en bij de veiligheidsdiensten. Aanleiding is de loslippigheid van Trump tegenover vreemde machthebbers.

'Ik zou tegen de inlichtingendiensten willen zeggen: als je aan deze man verslag moet uitbrengen, vertel hem niets, doe gewoon alsof, want hij is gevaarlijk.' Dat was het vernietigende commentaar van Harry Reid, de vroegere leider van de Democraten in het Huis van Afgevaardigden, na berichten in de Amerikaanse pers dat president Donald Trump strikt geheime informatie heeft doorverteld aan de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov.

Volgens de Washington Post zou Trump zijn mond hebben voorbijgepraat toen hij Lavrov en de Russische ambassadeur Sergej Kisljak vorige week in het Witte Huis ontving. In een tweet reageerde Trump dinsdag dat hij de Russen 'om humanitaire redenen' op de hoogte had gesteld. Bovendien had hij als president het volste recht de informatie door te geven. Ter geruststelling liet het Kremlin weten dat Trump niets geheims had verteld. The New York Times meldde dinsdagavond op basis van regeringsbronnen dat de president zijn informatie van Israëlische bronnen kreeg. 

Kopschuw

Medewerkers van de CIA en de NSA waarschuwen dat de loslippigheid van Trump buitenlandse veiligheidsdiensten kopschuw zal maken

Ook partijgenoten van de president reageerden geschokt. Bob Corker, de Republikeinse voorzitter van de Senaatscommissie voor Buitenlandse Zaken, constateerde dat er 'chaos' heerst in het Witte Huis. Trumps medewerkers zijn de hele tijd bezig brandjes te blussen die hun impulsieve baas heeft aangestoken.

De uitglijder van Trump zal de toch al gespannen relatie tussen de president en de veiligheidsdiensten geen goed doen. Die voelen zich nog steeds diep gekwetst doordat Trump hen beschuldigde van 'nazi-praktijken' na het uitlekken van hun onderzoek naar de contacten tussen zijn campagneteam en de Russen.

Medewerkers van de CIA en de NSA waarschuwen dat de loslippigheid van Trump buitenlandse veiligheidsdiensten kopschuw zal maken informatie met de VS te delen. Zelf beginnen ze zich ook af te vragen wat ze moeten doen, als hun geheimen zelfs bij de president niet veilig zijn. 'We kunnen staatsgeheimen toch niet weghouden van de president?', merkte Mark Warner op, de Democratische ondervoorzitter van de inlichtingencommissie van de Senaat.

Trumps critici maken zich vooral zorgen over zijn ijdelheid en behoefte aan lof. Ook dit keer bleek dat zijn zwakke plek. Volgens de Washington Post praatte hij zijn mond voorbij toen hij tegenover Lavrov zat op te scheppen over de 'geweldige informatie' die dagelijks van zijn inlichtingendiensten krijgt.

De misser komt boven op een reeks andere blunders die Trump heeft begaan in zijn contacten met buitenlandse leiders. Hij gooide de hoorn op de haak midden in zijn eerste telefoongesprek met de Australische premier Turnbull - een van Amerika's trouwste bondgenoten. Bij een bezoek van de Japanse premier Abe konden gasten van zijn buitenverblijf Mar-a-Lago meeluisteren terwijl hij met zijn medewerkers crisisberaad hield over Noord-Korea.

Medewerkers van het Witte Huis klagen anoniem tegenover de Amerikaanse pers dat Trump er een hekel aan heeft zich diepgaand voor te bereiden op zijn gesprekken met buitenlandse bezoekers. Het gevolg is dat ze met angst en beven moeten afwachten hoe het afloopt als Trump aan het improviseren slaat, zeker als hij tegenover een gehaaide en ervaren diplomaat als Lavrov staat.

Voor sommige buitenlandse bezoekers is het uiteraard een voordeel als Trump niet goed beslagen ten ijs komt. Zo bereidde de Chinese president Xi Jinping zich voor op een stormachtige ontmoeting met Trump, toen hij vorige maand de VS aandeed. In plaats daarvan prees Trump hem uitbundig na het gesprek: na tien minuten praten met Xi was hij erachter gekomen dat de kwestie Noord-Korea ingewikkelder was dan hij had gedacht.

Amerika's bondgenoten maken zich zorgen over Trumps onvoorspelbaarheid, zijn uitbarstingen en zijn gebrek aan kennis. Toen Trump de Turkse premier Erdogan uitgebreid begon te prijzen in een telefoongesprek met de Duitse bondskanselier Merkel, bleek Trump helemaal niet op de hoogte van de diplomatieke ruzie tussen Turkije en Duitsland.

Tegenover het persbureau Reuters vertelden Duitse diplomaten dat ze meer vertrouwen hebben gekregen in Trumps medewerkers, zoals nationale veiligheidsadviseur generaal McMaster (die dinsdag zei dat Trump helemaal niet wist wie de bronnen waren van de informatie die hij met de Russen deelde) en minister van Defensie James Mattis. Wat betreft Trump zelf is de twijfel alleen maar toegenomen. 'Je mag de invloed van Trump op de regering-Trump niet onderschatten', merkte een van hen met veel gevoel voor understatement op.


Wat heeft Trump verklapt?

In zijn onderonsje met Lavrov en Kisljak informeerde Trump hen over aanwijzingen van de Amerikaanse inlichtingendiensten dat terreurgroep IS aanslagen op vliegtuigen voorbereidt met explosieven verstopt in laptops.

De bron van die tip had als voorwaarde gesteld dat de VS de informatie zelfs niet met bondgenoten deelt. Toch zou Trump gevoelige details hebben onthuld, zoals de plaats waar de informatie vandaan kwam. Daarmee zou hij de bron in gevaar hebben gebracht.

Volgens The New York Times kwam de geheime informatie uit Israël. De krant zegt dat te hebben gehoord van twee niet met name genoemde Amerikaanse functionarissen. Als het klopt, kan dat gevolgen hebben voor de relatie tussen de VS en Israël. De informatie kan door Rusland weer aan Iran worden gegeven en dat is een vijand van Israël.

Alles wat u moet weten over Trump, de Russen en de FBI

Bijna ieder ander zou erom worden ontslagen of gearresteerd: het verklappen van een spionagegeheim is ofwel een stommiteit, ofwel hoogverraad. Voor de president gelden echter andere regels. Toch heeft Donald Trump weer laten zien dat hij niet goed weet om te gaan met de verantwoordelijkheid van het presidentschap.

De Nederlandse inlichtingendiensten AIVD en MIVD zullen 'zorgen laten doorklinken' over het lekken van staatsgeheime informatie door de Amerikaanse president Donald Trump.

Maak je borst maar nat Trump: de FBI laat niet met zich sollen. Met het ontslag van directeur James Comey heeft Donald Trump de oorlog verklaard aan de FBI. En dat zal hij weten ook. De organisatie slaat altijd meteen terug.

Trump op de foto met 'topspion' Poetin, maar Amerika mocht het niet zien.

'Als president wilde ik deze informatie delen met Rusland, waar ik het volste recht toe had', verdedigde de president zich in een tweet.