Virginia Raggi
Virginia Raggi © PHOTO NEWS

Wie is deze nieuwe burgemeester van Rome?

Zonder noemenswaardig bestuurlijke ervaring neemt Virginia Raggi het burgemeesterschap van Rome op zich. De kandidate van Beppe Grillo's protestpartij Vijfsterrenbeweging is de eerste vrouw op de hoogste positie van de Italiaanse hoofdstad. Wie is deze 37-jarige advocate, en waarom denkt een grote meerderheid van de Romeinen (67 procent) dat zij hun stad uit het slop kan halen?

Over acht jaar de Olympische Spelen naar Rome? Niet als het aan Virginia Raggi ligt. Even geen tijd voor spelletjes, lijkt de kersverse burgemeester van de Italiaanse hoofdstad te willen zeggen. 'Nu aan het werk, er zijn problemen genoeg', verwijst ze naar de corruptie en financiële problemen in Rome. Het grootste sportevenement huisvesten zou vriendjespolitiek en andere onoorbare praktijken alleen maar in de hand werken. Eerst het stadhuis maar eens transparant maken en zuiveren van corruptie, is haar overtuiging.

Het is zout in de wonden van premier Matteo Renzi, die niet alleen de hoofdstad verliest aan de populistische partij van Beppe Grillo, maar ook campagne voert om ten koste van Boedapest, Parijs en Los Angeles de Spelen naar Italië te halen. Als trap na koos Turijn ook voor een jonge vrouw, Chiara Appendino (31), uit Grillos Vijfsterrenbeweging.

Jonge, frisse kandidaten

Met deze twee grote steden heeft de 67-jarige komiek zijn partij definitief genesteld in de regionale Italiaanse politiek. Door jonge, frisse kandidaten 'van het volk' naar voren te schuiven, die zijn anti-corruptieprogramma voor het voetlicht brengen.

'Met ons begint een nieuw tijdperk', zei Raggi kort nadat uit de peilingen bleek dat 67 procent van de Romeinen haar verkiezen als burgemeester. 'De burgers van Rome hebben gewonnen.'

Diezelfde burgers weten ook dat zij een gok nemen met een kandidaat die, na een carrière als advocaat, slechts twee jaar in de oppositiebanken van de gemeenteraad heeft gezeten. 'Dit is zeker een puntje van zorg', zegt Italië-correspondent voor de Volkskrant Sarah Venema. 'Maar de mensen die ik hierover heb gesproken gokken het er toch op. Met hun keuze voor Raggi kiezen ze heel bewust niet voor de oude garde, die de afgelopen decennia alleen maar voor ellende heeft gezorgd in Rome.'

Gemeentegeld naar criminelen

De woede werd gewekt toen vorig jaar bleek dat bijna al het gemeentegeld terechtkwam bij criminelen. Het kostte burgemeester Ignazio Marino zijn kop. De problemen die voortkomen uit de malafide praktijken, meer nog dan de schuld van ruim 12 miljard euro's die het opleverde, heeft de weg vrijgemaakt voor de Vijfsterrenbeweging. De Romeinen zijn helemaal klaar met gaten in de weg, bussen die niet rijden en overstromingen bij een flinke regenbui.

Maar de problemen in Rome zijn zo groot, zegt Venema, dat het de vraag is of Raggi ze kan oplossen. Een andere openstaande vraag is volgens haar hoe autonoom Raggi in de praktijk kan werken. 'De controle vanuit de top van de Vijfsterrenbeweging is enorm', zegt Venema. 'Raggi heeft een contract moeten ondertekenen waarin staat dat ze een gigantische boete krijgt als ze het imago van de partij schaadt. Dit is bedoeld om corruptie te voorkomen, maar wekt ook de indruk dat ze een marionet van Grillo is. Diverse partijleden zijn al opgestapt of weggestemd omdat ze zich niet wilden houden aan de partijlijn.'

Weinig democratisch voor een partij die een directe, digitale democratie voorstaat. Raggi werd door partijleden via een online stemming overtuigend gekozen, maar loopt ook groot risico als ze haar belofte in de bestuurlijke puinhopen van Rome niet waarmaakt. En dat als eerste vrouwelijke burgemeester van Rome, geen makkie Italië. Het land waar alle leiders (president, premier en paus) altijd mannen zijn geweest, en waar oud-premier Silvio Berlusconi vorig jaar opmerkte dat politica Giorgia Meloni ongeschikt was voor haar functie vanwege haar zwangerschap.

Zelf legde Raggi in haar campagne weinig nadruk op haar vrouw-zijn en de historische implicaties van haar mogelijke overwinning. Toch zal in het weinig geëmancipeerde Italië ook op dit punt voor haar gelden: 'Nu aan het werk, er zijn problemen genoeg'.