Demonstranten voor de Russische ambassade in Ankara.
Demonstranten voor de Russische ambassade in Ankara. © AFP

VS: Russen wisten van tevoren van Syrische aanval met chemische wapens

De VS zijn tot de voorlopige conclusie gekomen dat Rusland op de hoogte was van de Syrische aanval met chemische wapens van vorige week. De Amerikaanse inlichtingendiensten hebben echter geen bewijs gevonden dat Moskou betrokken was bij de aanval. Dit heeft een hoge Amerikaanse regeringsfunctionaris gezegd tegen het persbureau AP.

De beschuldiging kan vergaande consequenties hebben voor de toch al moeizame relatie tussen beide supermachten.

Washington heeft de Russen er tot nu toe nooit van beticht dat ze op de hoogte waren van de Syrische aanvallen van de afgelopen jaren met chemische wapens . Het Pentagon vindt het echter niet toevallig dat een Russische drone over een ziekenhuis vloog in de provincie Idlib waar dinsdag slachtoffers van de chemische wapenaanval werden behandeld.

De Russen moeten hebben geweten, aldus de voorlopige Amerikaanse conclusie, dat de aanval met chemische wapen ophanden was en dat de slachtoffers zouden worden behandeld in ziekenhuizen. Uren nadat de drone was vertrokken, werd het ziekenhuis gebombardeerd. Amerikaanse functionarissen zeggen dat dit bombardement een poging was om bewijs te vernietigen dat chemische wapens waren ingezet.

Het is niet duidelijk wie dit bombardement heeft uitgevoerd. Zowel de Syrische als de Russische luchtmacht vliegt met MiG- en Soekhoi-gevechtsvliegtuigen. Een andere Amerikaanse functionaris en het Witte Huis benadrukken dat de VS nog niet tot het eindoordeel zijn gekomen dat de Russen wisten van de aanval met chemische wapens.

Ontmanteld

Tot maandag zeiden Amerikaanse functionarissen dat ze niet zeker wisten of Rusland de drone bestuurde. Die conclusie trekt het Pentagon nu wel, op basis van nieuwe, geheime informatie. Eerder zeiden functionarissen van het Pentagon, na de Amerikaanse kruisrakettenaanval op de luchtmachtbasis Al-Shayrat, dat de Russen en de Syriërs nauw met elkaar samenwerkten op de basis.

Volgens de VS werd de Syrische aanval vanuit Al-Shayrat uitgevoerd. Op de luchtmachtbasis zouden volgens de Amerikanen chemische wapens zijn opgeslagen. Een dag na de Amerikaanse aanval met Tomahawks, op vrijdag, zeiden hoge functionarissen van het Pentagon voor het eerst dat er aanwijzingen waren dat Rusland wist van de Syrische actie. Het Pentagon zei toen dat een onderzoek werd gedaan naar deze aanwijzingen.

De VS en Rusland werkten in 2013 nauw samen om de chemische wapens van Syrië te vernietigen, na een grote aanval van Damascus op Ghouta. Toen werd 1.300 ton vernietigd. Daarna werd ervan uitgegaan dat het chemische wapenprogramma van Syrië was ontmanteld.

'Syrië heeft nog chemische wapens'

De Turkse minister van Buitenlandse Zaken Cavusoglu zei dinsdag dat het Syrische regime nog altijd beschikt over chemische wapens. Dit zou volgens hem zijn gebleken uit onderzoek van de Turkse veiligheidsdiensten. Volgens Cavusoglu zou de regering-Assad de massavernietigingswapens blijven gebruiken, ondanks de Amerikaanse vergeldingsaanval van vorige week.

Bij de Amerikaanse aanval op de Syrische luchtmachtbasis is 20 procent van de operationele gevechtsvliegtuigen van Syrië vernietigd. Ook zijn munitiedepots en depots met brandstof weggevaagd, zo maakte het Witte Huis en het ministerie van Defensie bekend.

Lees verder

Donald Trump is met de aanval op een Syrische luchtmachtbasis geworden wat hij juist niet wilde zijn: president van de wereld. En dat brengt hem in conflict met Vladimir Poetin.

Waar Europa vooral maant tot kalmte, bijten Assad en Poetin fel van zich af. Syrië en Rusland geloven niet meer dat het Westen zo 'vredelievend' is. (+)

Alles wat u moet weten over de Amerikaanse luchtaanval in Syrië: Waarom gebeurde dat en hoe is er op de aanval gereageerd?

'Vanaf nu af aan zullen we met geweld antwoorden op elke agressie of elke overschrijding van rode lijnen door wie dan ook. Amerika weet heel goed waartoe we in staat zijn,' waarschuwen Rusland en Iran.