Leden van IS vormen een parade met tanks in Raqqa, waar Sophie Kasiki heen ging om humanitair werk te doen.
Leden van IS vormen een parade met tanks in Raqqa, waar Sophie Kasiki heen ging om humanitair werk te doen. © AP

Vrouw ontsnapte uit handen IS: 'De jihadisten zijn vuil, gevaarlijk, het zijn beulen'

'Islamitische Staat zegt tegen meisjes: kom bij ons, u zult een prinses zijn, getrouwd met een jihadist die een prins is. Dat is zo misleidend. De jihadisten zijn vuil, gewapend, gevaarlijk, het zijn beulen', zegt de Française Sophie Kasiki (34).

Ze ging met haar 4-jarige zoon naar Raqqa, de hoofdstad van het kalifaat van IS, om humanitair werk te doen. Tegen haar echtgenoot had ze verteld dat ze in een weeshuis in Turkije zou gaan werken. Na tien dagen besefte ze dat ze een enorme vergissing had begaan. Uiteindelijk wist ze na twee maanden te ontsnappen, geholpen door het Vrije Syrische Leger. Ze tekende haar ervaringen op in het deze week in Nederland verschenen boek Niet zonder mijn zoon, dat inmiddels in acht talen is vertaald. De Volkskrant brengt zaterdag een interview met Kasiki, die een schuilnaam gebruikt uit angst voor represailles.

Hoe Sophie Kasiki wist te ontsnappen uit het IS-kalifaat

Begin 2015 vertrekt de Franse bekeerlinge Sophie Kasiki (34) naar het IS-bolwerk Raqqa. Daar beseft ze dat ze een enorme fout heeft gemaakt. Maar opgesloten in het bewaakte vrouwenhuis lijkt er geen weg terug. Lees hier het interview.

Kasiki heeft haar boek geschreven als tegenwicht voor de propaganda van IS. Die probeert jongeren te ronselen door ze een rooskleurig beeld van het kalifaat voor te spiegelen, waar ook vrouwen zich nuttig kunnen maken. Vrouwen strijden doorgaans niet. Maar ze kunnen in ziekenhuizen werken of andere humanitaire diensten verlenen.

IS maakt handig gebruik van de kwetsbaarheid van de mensen die ze benaderen. Kasiki zegt ten tijde van haar vertrek in een depressie te hebben verkeerd. Ze zocht naar zingeving en dacht die in het kalifaat te kunnen vinden.

Raqqa bleek echter een nachtmerrie. 'De buitenlandse strijders dragen allemaal een wapen. Ze zijn heer en meester. De Syriërs zijn vreemdelingen in hun eigen stad, ze worden als het ware gekolonialiseerd.

Meestal werkt het niet om op radicalen in te praten

Kasiki wist stiekem contact te leggen met haar echtgenoot Julien, die in Frankrijk was achtergebleven. Julien werd bijgestaan door Dounia Bouzar, een in Frankrijk bekende expert in deradicalisering, die veel families van jihadi's bijstaat. Zij adviseerde hem om Sophie foto's te sturen uit gelukkiger tijden, bijvoorbeeld van een reis die ze samen naar Bolivia hadden gemaakt of van haar zoon als baby die op de buik van zijn vader lag te slapen. 'Dat is een methode die we vaker gebruiken', zegt Bouzar. 'Meestal werkt het niet om op radicalen in te praten. Ze gaan zich verzetten, omdat ze denken dat je ze van de rechte weg wilt afleiden.'

Het werkt beter om een emotioneel beroep te doen op jihadisten, door ze te laten zien wat ze in Frankrijk hebben achtergelaten, aldus Bouzar. 'Toen Julien bij me kwam, was hij depressief, als een zombie. Hij geloofde niet dat hij Sophie ooit zou terugzien. Hij had helemaal geen vertrouwen in mijn methode. Uiteindelijk heeft hij het maar gedaan, om van mijn gezeur af te zijn. Het sturen van foto's had meteen effect', aldus Bouzar.

'Het is bijzonder dat Sophie een boek heeft geschreven over haar ervaringen. Er zijn niet veel vrouwen die terug keren uit het kalifaat. En de meesten zwijgen liever over hun ervaringen.'