De vrachtwagen die is gebruikt.
De vrachtwagen die is gebruikt. © Twitter

Truck rijdt in op kerstmarkt Berlijn: 12 doden

Bij een vermoedelijke aanslag met een vrachtwagen op een kerstmarkt in het centrum van Berlijn zijn maandagavond twaalf doden en 48 gewonden gevallen. De bestuurder van de truck werd enkele uren na het incident aangehouden. Hij kwam mogelijk als vluchteling Duitsland binnen. In de cabine van de vrachtwagen is het lijk gevonden van een man. Volgens de politie, die via Twitter liet weten uit te gaan van een opzettelijke daad, reed de vrachtwagen 50 tot 80 meter zigzaggend over de kerstmarkt.

Liveblog

Het nieuws van minuut tot minuut kunt u teruglezen in ons liveblog.

Volgens Andreas Geisel, bestuurder Binnenlandse Zaken van Berlijn, is het nog altijd onduidelijk of het gaat om een terreuraanslag. Hij wees speculaties af dat de vrachtwagen zou zijn gekaapt door militanten. 'De gebeurtenissen wijzen op een ongeluk of een aanslag', aldus Geisel. De landelijke minister van binnenlandse zaken, Thomas de Maizière (CDU) sloot zich daar later op de avond bij aan.

Volgens de deelstaatminister van binnenlandse zaken van de Duitse staat Noord-Rijnland-Westfalen, Ralf Jäger (SPD), gaat het wel degelijk om een aanslag. 'Met alles wat we nu weten, gaan we ervan uit dat het om een terroristische aanslag gaat', aldus Jäger.

De verdachte is waarschijnlijk in februari als vluchteling Duitsland binnengekomen, melden bronnen bij de Duitse veiligheidsdiensten aan het Duitse persbureau DPA. Complete duidelijkheid is er nog niet, omdat de verdachte verschillende namen heeft gebruikt en zijn identiteit daarom niet zonder twijfel vaststaat. De man is mogelijk Pakistaans of Afghaans, volgens de bronnen.

De plek des onheils was de Breitscheidsplatz in de wijk Charlottenburg, vlak bij de Berlijnse dierentuin. De vrachtauto reed voor de Gedächtniskirche over de stoep en kwam na tientallen meters over de kerstmarkt gereden te hebben tot stilstand.  De vrachtwagen zou een Pools kenteken hebben. Het incident vond plaats rond 20.00 uur. Op dit tijdstip is de kerstmarkt traditioneel drukbezocht.

'Mensen zijn verpletterd', twitterde Emma Rushton, een bezoeker van de kerstmarkt. 'Ik ben veilig, ik ben veilig.' Rushton zei zeker tien gewonden te hebben gezien. Volgens haar reed de truck met hoge snelheid over de markt, dwars door allerlei kraampjes.

Bondskanselier Angela Merkel werd aan het einde van de avond gebriefd door de minister van Binnenlandse Zaken en de burgemeester van Berlijn. Merkels woordvoerder Steffen Seibert noemde de mogelijke aanslag 'vreselijk nieuws'. 'We rouwen om de doden en hopen dat de vele gewonden geholpen kunnen worden', zei hij namens de regering. Merkel heeft uit solidariteit met de slachtoffers en hun familieleden haar Facebookpagina op zwart gezet.

De mogelijke aanslag lijkt op die van eerder dit jaar op de boulevard in Nice, waarbij deze zomer 84 doden en zo'n 400 gewonden vielen. Volgens de Duitse krant Die Welt was er al dagen sprake van een verhoogde terreurdreiging in Berlijn.

Dode man in truck

De kerstmarkt werd direct ontruimd. Het gebied eromheen werd afgezet door de politie. Hulpdiensten probeerden gewonde mensen te verzorgen of te vervoeren naar ziekenhuizen. Op een video via de Facebookpagina van de Berliner Morgenpost waren vernielde kramen op de kerstmarkt te zien. De markt rondom de historische Kaiser Wilhelm Gedächtniskirche is één van populairste kerstmarkten van Berlijn, met zeker 170 kraampjes.

Over het motief en de nationaliteit van de verdachte, die nu verhoord wordt, is nog weinig bekend. Onderzocht wordt of de vrachtwagen is gestolen. De vrachtwagen is eigendom van het Poolse transportbedrijf Ariel Zurawski. Op de Poolse televisie vertelde de eigenaar van het bedrijf dat zijn neef de chauffeur was van de vrachtwagen, volgens hem 'een zeer ervaren chauffeur'.

Het bedrijf houdt er rekening mee dat de dode man die in de truck is gevonden, mogelijk die chauffeur is. Vanaf ongeveer 16.00 uur zou er geen contact meer met hem mogelijk zijn geweest, berichtte de krant Berliner Zeitung. De dode man is een Pool, aldus de politie.

Ook over de identiteit van de twaalf slachtoffers kon de politie niets zeggen. Er zouden zich wel toeristen onder de slachtoffers bevinden. Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag zei maandagavond nog geen aanwijzingen te hebben dat er Nederlanders zijn onder de slachtoffers.

Witte Huis

Het Witte Huis veroordeelt 'wat lijkt op een terroristische aanslag', aldus een verklaring.

De toekomstige Amerikaanse president veroordeelde wat hij 'een aanslag' noemde. In een verklaring liet Donald Trump weten dat 'ISIS en andere islamistische terroristen voortdurend christenen afslachten als onderdeel van hun wereldwijde jihad'. Op Twitter liet Trump ook van zich horen. 'Vandaag waren er terreuraanslagen in Turkije, Zwitserland en Duitsland - en het wordt alleen maar erger. De beschaafde wereld moet zijn denken veranderen!'

De gebeurtenissen in Berlijn komen drie dagen nadat bekend werd dat een 12-jarige jongen heeft geprobeerd een aanslag te plegen op een kerstmarkt in Ludwigshafen am Rhein. De Duits-Iraakse jongen wordt ervan verdacht banden te hebben met terreurorganisatie Islamitische Staat. Dat meldde het Duitse magazine Focus op basis van bronnen bij de veiligheidsdiensten.

Premier Rutte zei in een reactie dat 'Berlijn treurt en wij treuren mee om de vele doden en gewonden'. Rutte: 'We denken aan iedereen die vanavond vergeefs wacht op de thuiskomst van zijn geliefde.' Hij heeft bondskanselier Merkel 'namens Nederland ons medeleven overgebracht en aangeboden te helpen waar het kan'. 

Ook minister Koenders van Buitenlandse Zaken reageerde geschokt op het 'afschuwelijke' nieuws. Hij herhaalde dat er voor zover bekend geen Nederlandse slachtoffers zijn. 'Een feestelijke kerstsfeer slaat om in diep verdriet. Onze gedachten zijn bij de slachtoffers en hun nabestaanden. We leven intens mee met het Duitse volk en onze Duitse collega's.'