Twaalf aanhoudingen, zeven gewonden tijdens onrustige nacht bij Turks consulaat in Rotterdam
© ANP

Twaalf aanhoudingen, zeven gewonden tijdens onrustige nacht bij Turks consulaat in Rotterdam

Situatie bij consulaat gespannen, ongekende ruzie tussen Nederland en Turkije

Bij het Turkse consulaat aan de Westblaak in Rotterdam liep afgelopen nacht de spanning hoog op. Honderden Erdogan-aanhangers demonstreerden voor het consulaat, terwijl Turkse minister van Familiezaken Kaya de toegang tot het gebouw werd ontzegd. Na een aantal uur werd ze onder begeleiding het land uitgezet. De Rotterdamse burgemeester Aboutaleb vaardigde een noodbevel uit voor het hele centrum. Er zijn twaalf mensen aangehouden. Zeven mensen raakten gewond, onder wie een agent.

De Turkse minister had in Rotterdam willen spreken over het aanstaande referendum in Turkije, dat meer macht voor president Erdogan moet opleveren. Eerder op zaterdag werden de landingsrechten van de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Cavusoglu ingetrokken. Ook hij wilde campagne voeren voor het referendum.

Kaya werd na urenlange onderhandelingen scheldend en tierend uit haar auto gehaald en door de Rotterdamse politie in een andere auto terug naar Duitsland geëscorteerd. Zondagochtend vloog ze vanuit Keulen terug naar Ankara. Vanuit haar met doeken bedekte en door Nederlandse agenten en Turkse beveiligers omringde auto twitterde Kaya 'dat Nederland alle internationale wetten, conventies en rechten van de mens schendt.' Ze liet zich vanuit de auto interviewen door de Turkse staatstelevisie, die Turken in Nederland volgens de NOS opriep in opstand te komen.

De gemeente Rotterdam riep daarop de complete binnenstad uit tot verboden gebied voor mensen die de openbare orde verstoren. Demonstranten gooiden voorwerpen naar de politie. De ME voerde charges uit en zette waterkanonnen in.

Het was de zoveelste escalatie van een diplomatieke rel die met het uur groter werd. De Turkse premier Binali Yildirim kondigde zondagochtend 'sterke tegenmaatregelen' aan. De Nederlandse ambassadeur, die nu niet in Turkije is, moet van de Turkse autoriteiten 'voorlopig wegblijven'. De Nederlandse ambassade en de consulaten blijven voor onbepaalde tijd gesloten, melden bronnen bij Buitenlandse Zaken aan persbureau ANP.

(tekst gaat verder onder de tweets)

Reactie Denk

Premier Rutte maakte zaterdag rond het middaguur het kabinetsbesluit kenbaar op zijn Facebookpagina. 'Nederland was met de Turkse autoriteiten in gesprek over het bezoek (van Cavusoglu) (...) Nog voordat deze gesprekken waren afgerond, dreigden de Turkse autoriteiten publiekelijk met sancties. Dat maakt de zoektocht naar een redelijke oplossing onmogelijk.' Hij doelde daarmee op een interview met Cavusoglu op de Turkse tv, waarin de minister politieke en economische sancties tegen Nederland in het vooruitzicht stelde.

Erdogan noemde Nederland na het besluit om Cavusoglu te weigeren 'nazi-overblijfselen en fascisten'. Een uitspraak die door premier Rutte en vicepremier Asscher werden veroordeeld als 'bizar en ongepast'. Eerder deze week kreeg ook Duitsland het verwijt van 'nazipraktijken', omdat Berlijn de komst van Turkse campagnevoerders niet ziet zitten.

Partij Denk, opvallend afwezig in het conflict tot nu toe, kwam vannacht eindelijk met een reactie. 'Deze escalatie is ongekend en helpt niemand behalve #Rutte die omwille van de verkiezingen kiezers van #Wilders probeert af te snoepen', zo twitterde Denk-lijsttrekker Tunahan Kuzu.

Vervolgens richtte hij zich tot premier Rutte en de Rotterdamse burgemeester: 'Ik roep @MinPres op om eens deëscalerend op te treden en roep Burgemeester Aboutaleb op om geen geweld te gebruiken tegen burgers'. In een laatste tweet schrijft hij: 'Verder roep ik alle demonstranten op om de rust en kalmte te bewaren. Een uitgebreide verklaring volgt.'

Drie locaties

Voor de zekerheid had Aboutaleb drie locaties in Rotterdam aangewezen waar gedemonstreerd kon worden, maar daar werden geen demonstranten gesignaleerd.

Veel Nederlanders met een Turkse achtergrond zijn stemgerechtigd voor het referendum. De Nederlandse regering heeft geen bezwaar tegen bijeenkomsten in ons land om hen daarover te informeren. Maar deze bijeenkomsten mogen niet bijdragen aan spanningen in onze maatschappij. Iedereen die een bijeenkomst wil beleggen dient zich te houden aan aanwijzingen van het bevoegd gezag; regels die de Turkse regering in deze kwestie niet wil respecteren, aldus het kabinet.

Cavusoglu is zondag vermoedelijk wel aanwezig op een openbare bijeenkomst in Frankrijk. De Franse autoriteiten zijn niet van plan de bewindsman te weren. 'Onze taak is zorgen dat er geen gevaar is voor de openbare orde en dat is er niet', zei een woordvoerder van de regionale prefectuur in Moselle tegen persbureau Reuters. De Franse politie is uit voorzorg wel aanwezig bij deze bijeenkomst in Metz.

De Turkse minister Fatma Betül Sayan Kaya (Familiezaken) heeft via de politie te horen gekregen dat ze terug moet keren naar Duitsland. Op het filmpje bij onderstaande tweet is te zien dat een agent haar laat weten dat ze een escorte kan krijgen, maar dat ze dan wel de kortste weg moet nemen. Via een tolk zegt Kaya dat ze dit niet wil. 'Ik ben een Turkse minister en wil mijn consulaat in', aldus Kaya. De agent laat daarop weten dat er dan andere consequenties gaan plaatsvinden. 'En dat willen we allebei niet hebben', aldus de agent.

Diplomatieke rel met Turkije

'Rutte zou ook stemmen gaan halen in Turkije'
Hoe denken de Turken in Nederland over de pogingen van Ankara om hier kiezers te mobiliseren? We peilen de stemming na het vrijdaggebed in een moskee in Rotterdam. (+)

Turkse wet verbiedt buitenlandse verkiezingscampagnes
Volgens het Duitse persbureau DPA is campagne voeren in het buitenland in strijd met het Turkse kieswet. Dat staat in artikel 94/A: 'In het buitenland en in buitenlandse missies mogen geen campagneactiviteiten bedreven worden.'

Martin Sommer: Nederland laat zich intimideren door de Turken en hun 'dubbele maat'
Tot nu toe hebben de arme zaalhouders de kooltjes uit het vuur gehaald. Maar niemand die een stevig en principieel nee liet horen. Dat hebben ze aan Wilders overgelaten. (+)